Interpelacja w sprawie skutków braku planów ogólnych w gminach po 1 września 2026 r.

Szanowny Panie Ministrze,

reforma systemu planowania i zagospodarowania przestrzennego nałożyła na gminy obowiązek sporządzenia planów ogólnych, które mają zastąpić dotychczasowe studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z informacją Ministerstwa Rozwoju i Technologii według stanu na dzień 31 sierpnia 2026 r. uchwalono i opublikowano 877 planów ogólnych gmin, z czego 831 weszło w życie. Oznacza to, że znaczna część spośród 2479 gmin w Polsce nie posiadała w tym terminie obowiązującego planu ogólnego.

Od 1 września 2026 r. w gminach, w których plan ogólny nie wszedł w życie, co do zasady nie ma możliwości wydawania nowych decyzji o warunkach zabudowy w postępowaniach wszczynanych po tej dacie. Ograniczona została również możliwość uchwalania nowych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz zmiany planów obowiązujących. Jednocześnie zachowują moc dotychczasowe miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, wcześniej wydane decyzje o warunkach zabudowy, a także możliwe jest kontynuowanie postępowań o wydanie warunków zabudowy wszczętych przed 1 września 2026 r.

Powoduje to jednak powstanie istotnego ryzyka tzw. luki planistycznej w tych gminach, które nie zdążyły przyjąć planu ogólnego i jednocześnie nie posiadają wystarczającego pokrycia miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego.

W związku z powyższym zwracamy się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Ile gmin, według stanu na dzień udzielenia odpowiedzi na niniejszą interpelację, nie posiada obowiązującego planu ogólnego?

2. Ile gmin uchwaliło plan ogólny lub doprowadziło do wejścia w życie planu ogólnego po dniu 31 sierpnia 2026 r.?

3. Ile spośród gmin nieposiadających obowiązującego planu ogólnego posiada pokrycie swojej powierzchni miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego na poziomie:

a) poniżej 25%,

b) od 25% do 50%,

c) od 50% do 75%,

d) powyżej 75%?

4. Ile uchwał dotyczących planów ogólnych zostało zakwestionowanych w całości lub części przez organy nadzoru wojewodów?

5. Ile spraw dotyczących planów ogólnych zostało skierowanych do wojewódzkich sądów administracyjnych?

6. Jakie są, według informacji posiadanych przez ministerstwo, najczęstsze przyczyny opóźnień w uchwalaniu planów ogólnych?

7. Czy analizowane jest wprowadzenie dodatkowych rozwiązań przejściowych umożliwiających, w określonych przypadkach, wydawanie decyzji o warunkach zabudowy w gminach, które prowadzą zaawansowane prace nad planem ogólnym?

8. Czy analizowana jest możliwość wprowadzenia czasowego rozwiązania umożliwiającego uchwalanie lub zmianę miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w szczególnie uzasadnionych przypadkach mimo braku obowiązującego planu ogólnego?

9. Proszę o przedstawienie szczegółowych danych dotyczących województwa śląskiego, obejmujących wykaz wszystkich gmin, w których plan ogólny jeszcze nie obowiązuje, wraz ze wskazaniem:

a) etapu prac nad planem ogólnym,

b) procentowego pokrycia powierzchni gminy miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego,

c) przewidywanego terminu wejścia planu ogólnego w życie.

Z poważaniem

Robert Warwas