Interpelacja w sprawie planowanego definitywnego zamknięcia przejazdu kolejowo-drogowego na linii kolejowej nr 94

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją w sprawie planowanego przez PKP Polskie Linie Kolejowe SA definitywnego zamknięcia przejazdu kolejowo-drogowego kategorii C w km 46,135 linii kolejowej nr 94, zlokalizowanego w ciągu publicznych dróg gminnych nr 510381K – ul. Gliwickiej w Zatorze oraz nr 510475K – ul. Sosnowej w Zatorze i Podolszu.

Z informacji przekazanych przez gminę Zator wynika, że w piśmie PKP Polskie Linie Kolejowe SA znak: IZ06DK.505.20.2026.MW.9 z dnia 8 września 2026 r. wskazano zamiar definitywnego zamknięcia przedmiotowego przejazdu z dniem 30 września 2026 r.

Sprawa budzi poważne wątpliwości zarówno z punktu widzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego i kolejowego, jak i prawidłowego wykonywania kompetencji poszczególnych zarządców infrastruktury publicznej.

Przedmiotowy przejazd znajduje się w ciągu dróg publicznych, których zarządcą jest gmina Zator. Zgodnie z ustawą o drogach publicznych do zadań zarządcy drogi należy m.in. utrzymanie drogi, realizacja zadań w zakresie inżynierii ruchu, koordynacja robót w pasie drogowym oraz wykonywanie innych czynności związanych z zarządzaniem drogą.

Jednocześnie art. 28 ust. 1 ustawy o drogach publicznych stanowi, że budowa, przebudowa, remont, utrzymanie i ochrona skrzyżowań dróg z liniami kolejowymi w poziomie szyn, wraz z określonymi w tym przepisie elementami infrastruktury, należy do zarządu kolei. Przepis ten określa zakres odpowiedzialności zarządu kolei za infrastrukturę samego skrzyżowania drogi z linią kolejową, nie przesądza natomiast o możliwości jednostronnego pozbawienia istniejącej drogi publicznej jej dotychczasowego połączenia komunikacyjnego.

W ocenie gminy Zator samo poinformowanie o zamiarze zamknięcia przejazdu nie może zastępować czynności wymaganych przepisami dotyczącymi organizacji ruchu na drodze publicznej ani uzgodnień z właściwym zarządcą tej drogi. Szczególnie istotne jest ustalenie, czy i w jakim trybie może dojść do faktycznego trwałego wyłączenia istniejącego połączenia drogowego oraz jakie czynności administracyjne i organizacyjne powinny zostać poprzedzone takim działaniem.

Dodatkowe wątpliwości wynikają z wejścia w życie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 lipca 2025 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać skrzyżowania linii kolejowych oraz bocznic kolejowych z drogami i ich usytuowanie, oraz warunków technicznych ich użytkowania. Rozporządzenie określa m.in. warunki techniczne dotyczące przejazdów poszczególnych kategorii, w tym kategorii C i D.

Samo wystąpienie obowiązku dostosowania istniejącego przejazdu do nowych wymagań technicznych nie powinno być utożsamiane z automatycznym obowiązkiem jego likwidacji. Zasadne jest zatem ustalenie, jakie konkretne wymagania techniczne, organizacyjne lub związane z bezpieczeństwem ruchu uniemożliwiają dalsze funkcjonowanie przejazdu w km 46,135 po jego modernizacji, zmianie sposobu zabezpieczenia albo zmianie kategorii.

Istotne znaczenie ma również fakt, że – według informacji przekazanych przez gminę Zator – w stosunkowo niewielkiej odległości od przedmiotowego przejazdu funkcjonują inne przejazdy kolejowo-drogowe, w tym przejazdy kategorii B, C i D, zlokalizowane w km 47,814, 47,413, 45,343, 44,081 oraz 43,418 linii kolejowej nr 94.

W tej sytuacji szczególnie istotne jest wskazanie obiektywnych i weryfikowalnych kryteriów, na podstawie których PKP Polskie Linie Kolejowe SA zdecydowały o przeznaczeniu do likwidacji właśnie przejazdu w km 46,135. Konieczne jest również ustalenie, czy przy podejmowaniu tej decyzji analizowano wpływ likwidacji przejazdu na lokalny układ komunikacyjny, długość tras alternatywnych, dostępność nieruchomości, dojazd służb ratowniczych, ruch pieszy i rowerowy oraz bezpieczeństwo mieszkańców.

Z punktu widzenia gminy Zator istotne znaczenie ma także kwestia ingerencji w pas drogowy. Ustawa o drogach publicznych przewiduje określone zasady dotyczące umieszczania w pasie drogowym urządzeń i obiektów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz wymaga właściwych zezwoleń zarządcy drogi w przypadkach określonych ustawą.

Dlatego konieczne jest wyjaśnienie, w jakim trybie PKP Polskie Linie Kolejowe SA zamierza fizycznie uniemożliwić korzystanie z przejazdu – w szczególności poprzez ustawienie zapór, blokad, barier lub innych urządzeń – oraz czy w tym zakresie uzyskano wszystkie wymagane prawem uzgodnienia, zezwolenia i zatwierdzenia.

Należy również zwrócić uwagę, że w przypadku faktycznego ograniczenia lub zamknięcia ruchu na drodze publicznej zastosowanie mogą mieć przepisy dotyczące organizacji ruchu oraz odpowiedzialności za naruszenie zasad korzystania z drogi. Obowiązujące przepisy Kodeksu wykroczeń przewidują odpowiedzialność za tamowanie lub utrudnianie ruchu na drodze publicznej. Jednocześnie ustawą z dnia 4 grudnia 2025 r. zmieniono art. 90 Kodeksu wykroczeń, dlatego zasadność i zakres powoływania tego przepisu w odniesieniu do konkretnego sposobu zamknięcia przejazdu wymagają oceny w świetle aktualnego stanu prawnego.

Gmina Zator deklaruje, że nie sprzeciwia się działaniom służącym poprawie bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-drogowych. Sprzeciw dotyczy natomiast jednostronnego i definitywnego wyłączenia istniejącego połączenia drogi publicznej bez przedstawienia gminie pełnej podstawy prawnej i faktycznej takiego działania oraz bez wykazania, że nie jest możliwe zastosowanie innych rozwiązań, w szczególności modernizacji przejazdu, zmiany jego kategorii lub zastosowania innego sposobu zabezpieczenia.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury posiada wiedzę o planowanym przez PKP Polskie Linie Kolejowe SA definitywnym zamknięciu przejazdu kolejowo-drogowego w km 46,135 linii kolejowej nr 94 i terminie 30 września 2026 r.?
2. Jaka jest pełna podstawa prawna i faktyczna planowanego zamknięcia przejazdu w km 46,135? Proszę o wskazanie wszystkich przepisów, decyzji, uzgodnień, analiz, ekspertyz i innych dokumentów, na których PKP PLK SA opiera swoje stanowisko.
3. Czy w związku z planowanym zamknięciem przejazdu przeprowadzono procedurę dotyczącą organizacji ruchu na drodze publicznej, a jeżeli tak – jakie organy uczestniczyły w tej procedurze i jakie rozstrzygnięcia zostały wydane?
4. Czy PKP PLK SA może, bez uzgodnienia z gminą Zator jako zarządcą dróg gminnych nr 510381K i 510475K, dokonać fizycznego zamknięcia przejazdu poprzez ustawienie zapór, blokad, barier lub innych urządzeń uniemożliwiających korzystanie z drogi publicznej? Proszę o wskazanie podstawy prawnej takiego działania.
5. Czy Ministerstwo Infrastruktury dysponuje analizą bezpieczeństwa ruchu na przejeździe w km 46,135? Jeżeli tak, proszę o jej udostępnienie, wraz ze wskazaniem stwierdzonych zagrożeń, liczby i rodzaju zdarzeń drogowych oraz przyczyn uznania obecnego sposobu zabezpieczenia przejazdu za niewystarczający.
6. Jakie konkretne wymagania techniczne wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 lipca 2025 r. nie są spełnione przez przejazd w km 46,135 i uniemożliwiają jego dalsze funkcjonowanie? Proszę o wskazanie każdego z tych wymagań odrębnie.
7. Czy przed podjęciem decyzji o likwidacji przejazdu analizowano możliwość jego dostosowania do obowiązujących wymagań technicznych poprzez modernizację, zmianę sposobu zabezpieczenia, zmianę kategorii przejazdu lub zastosowanie innych rozwiązań technicznych? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników tej analizy.
8. Jakie były obiektywne kryteria wyboru przejazdu w km 46,135 do likwidacji, w sytuacji gdy w promieniu około 3 km funkcjonują inne przejazdy kolejowo-drogowe, w tym w km 47,814, 47,413, 45,343, 44,081 oraz 43,418? Proszę o przedstawienie porównawczej analizy tych przejazdów pod względem kategorii, parametrów technicznych, natężenia ruchu kolejowego i drogowego, poziomu bezpieczeństwa oraz możliwości dostosowania do obowiązujących przepisów.
9. Czy przed podjęciem decyzji o likwidacji przejazdu przeprowadzono analizę skutków tej likwidacji dla mieszkańców Zatora i Podolsza, w szczególności w zakresie wydłużenia tras dojazdu, dostępności nieruchomości, ruchu pieszego i rowerowego oraz możliwości dojazdu służb ratowniczych? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie jej wyników.
10. Czy Ministerstwo Infrastruktury zamierza zwrócić się do PKP Polskie Linie Kolejowe SA o wstrzymanie czynności zmierzających do definitywnego zamknięcia przejazdu do czasu wyjaśnienia wskazanych wyżej kwestii i przeprowadzenia rozmów z gminą Zator?
11. Czy Ministerstwo Infrastruktury podejmie działania w celu doprowadzenia do uzgodnień pomiędzy PKP PLK S. a gminą Zator w sprawie dalszego funkcjonowania przejazdu, z uwzględnieniem możliwości jego modernizacji lub zmiany kategorii zamiast likwidacji?
12. Czy w ocenie Ministerstwa Infrastruktury jednostronne zamknięcie przejazdu znajdującego się w ciągu istniejącej drogi publicznej może nastąpić wyłącznie na podstawie pisma zarządcy infrastruktury kolejowej, czy też konieczne jest uprzednie przeprowadzenie określonych czynności administracyjnych, uzgodnień i zmian w organizacji ruchu? Proszę o szczegółowe wskazanie właściwej procedury.
13. Czy Ministerstwo Infrastruktury zweryfikuje prawidłowość działań PKP PLK SA w odniesieniu do przejazdu w km 46,135, w szczególności pod kątem poszanowania kompetencji gminy Zator jako zarządcy dróg publicznych oraz zgodności planowanych działań z obowiązującymi przepisami?
14. Czy Ministerstwo Infrastruktury jest gotowe podjąć działania mające na celu wypracowanie rozwiązania zapewniającego wymagany poziom bezpieczeństwa ruchu kolejowego i drogowego bez definitywnego pozbawienia drogi gminnej istniejącego połączenia komunikacyjnego?

Zwracam się również o przekazanie kopii dokumentów stanowiących podstawę decyzji o planowanym zamknięciu przejazdu w km 46,135, w szczególności analiz bezpieczeństwa, analiz technicznych, ocen możliwości dostosowania przejazdu do obowiązujących wymagań, dokumentów dotyczących jego kwalifikacji do likwidacji oraz dokumentacji dotyczącej organizacji ruchu.

Sprawa ma charakter pilny z uwagi na wskazany przez PKP PLK SA termin definitywnego zamknięcia przejazdu - 30 września 2026 r.

Podkreślenia wymaga, że celem niniejszej interpelacji nie jest kwestionowanie potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-drogowych. Chodzi o wyjaśnienie, czy w przypadku przejazdu w km 46,135 rzeczywiście nie istnieje możliwość zastosowania rozwiązania alternatywnego wobec jego likwidacji oraz czy planowane działania są prowadzone z poszanowaniem kompetencji wszystkich właściwych podmiotów, w tym gminy Zator jako zarządcy dróg publicznych.

Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania oraz o przekazanie wskazanych dokumentów.

Z poważaniem