Interpelacja w sprawie ryzyka przekroczenia ustawowego progu ostrożnościowego długu publicznego

Panie Ministrze,

przyjęta przez Radę Ministrów Strategia zarządzania długiem sektora finansów publicznych w latach 2027-2030 przewiduje wzrost relacji państwowego długu publicznego do PKB do 55,9% w 2027 roku oraz 59,2% w 2029 roku, natomiast relacja skorygowana zgodnie z art. 38a ustawy o finansach publicznych, istotna dla stosowania procedur ostrożnościowych, ma przekroczyć poziom 55% PKB w 2028 roku. Według rządowych prognoz oznaczałoby to konieczność zastosowania w 2030 roku ograniczeń wynikających z art. 86 ustawy o finansach publicznych, obejmujących między innymi zasady kształtowania deficytu budżetowego, wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych.

W wywiadzie opublikowanym przez Money.pl 6 października 2026 roku prof. Andrzej Torój, zastępca przewodniczącego Rady Fiskalnej, wskazał na brak wyraźnie określonej ścieżki stopniowego ograniczania nierównowagi finansów publicznych oraz ryzyko skumulowania działań dostosowawczych w końcowych latach obowiązywania strategii. Przywołany w wywiadzie szacunek dostosowania fiskalnego rzędu 140 mld zł w latach 2029-2030, wymagający potwierdzenia w szczegółowych wyliczeniach, wskazuje na potrzebę ustalenia rzeczywistej skali przyszłych zmian po stronie dochodów i wydatków publicznych.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Jakie są aktualne prognozy ministerstwa dotyczące relacji państwowego długu publicznego do PKB, relacji skorygowanej zgodnie z art. 38a ustawy o finansach publicznych oraz zadłużenia według metodologii unijnej w poszczególnych latach 2027-2030?

2. Czy ministerstwo potwierdza przedstawiony publicznie przez zastępcę przewodniczącego Rady Fiskalnej szacunek, zgodnie z którym niezbędne dostosowanie fiskalne w latach 2029-2030 może osiągnąć około 140 mld zł? Jeżeli nie, jaka jest szacowana przez ministerstwo skala działań dostosowawczych niezbędnych do wykonania obowiązków wynikających z art. 86 ustawy o finansach publicznych oraz ograniczenia przyrostu zadłużenia?

3. Jakie konkretne działania podjęły dotychczas Rada Ministrów oraz ministerstwo w celu rozpoczęcia stopniowej konsolidacji finansów publicznych przed ewentualnym uruchomieniem procedur ostrożnościowych? Czy opracowano wariantowy plan ograniczania deficytu w latach 2027-2029, umożliwiający rozłożenie działań dostosowawczych na kilka lat zamiast ich kumulowania w 2030 roku, a jeżeli tak, jakie przedsięwzięcia obejmuje ten plan, jaka jest szacowana wartość oszczędności lub dodatkowych dochodów oraz jakie terminy ich realizacji przewidziano?

4. Jakie mechanizmy stosuje ministerstwo w celu monitorowania zadłużenia i kosztów obsługi zobowiązań podmiotów realizujących zadania publiczne poza budżetem państwa, w szczególności funduszy prowadzonych przez Bank Gospodarstwa Krajowego?

5. Czy Rada Ministrów zamierza przygotować i przedstawić Sejmowi RP wieloletni program stopniowej konsolidacji finansów publicznych na lata 2027-2030, obejmujący mierzalne cele redukcji deficytu, przegląd efektywności wydatków publicznych, ocenę skutków powszechnych programów wsparcia oraz działania zwiększające trwałość dochodów budżetowych?

Z poważaniem