Interpelacja w sprawie kryteriów dostępu do dopłat do składek ubezpieczeniowych artystów

Szanowna Pani Minister,

w dniu 8 października 2026 r. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uchwalił ustawę o zabezpieczeniu społecznym osób wykonujących zawód artystyczny, przewidującą wprowadzenie systemu dopłat z budżetu państwa do składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne artystów osiągających niskie lub nieregularne dochody. Z informacji przedstawionych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wynika, że o uzyskanie statusu artysty będzie mogło ubiegać się około 62 tys. osób, natomiast dopłaty mają objąć około 21 tys. uprawnionych. Zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami prawo do dopłaty ma być uzależnione od średniego dochodu z ostatnich trzech lat, nieprzekraczającego 125% minimalnego wynagrodzenia za pracę, przy uwzględnieniu dochodów ze wszystkich źródeł, w tym z praw autorskich. Uzyskanie statusu artysty wymaga również wykazania udokumentowanego dorobku i przychodów z działalności artystycznej w każdym z trzech poprzednich lat, a z systemu wyłączone zostały osoby prowadzące działalność gospodarczą.

Koszt funkcjonowania systemu w 2027 roku szacuje się na około 375 mln zł, przy czym wsparcie ma być przekazywane bezgotówkowo bezpośrednio do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Według danych resortu kultury prognoza ta obejmuje około 252 mln zł na dopłaty do składek, 101 mln zł na świadczenia oraz 21 mln zł na obsługę administracyjną, co uzasadnia potrzebę szczegółowego wyjaśnienia zasad finansowania i kwalifikowania beneficjentów.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Na podstawie jakich analiz i danych oszacowano liczbę około 62 tys. osób potencjalnie uprawnionych do uzyskania statusu artysty oraz około 21 tys. osób, które mają korzystać z dopłat do składek ubezpieczeniowych?

2. Jakie szczegółowe założenia przyjęto przy szacowaniu kosztów funkcjonowania systemu w 2027 roku na poziomie około 375 mln zł, w tym 252 mln zł dopłat do składek, 101 mln zł świadczeń oraz 21 mln zł kosztów administracyjnych?

3. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przeprowadziło analizę skutków przyjętych ograniczeń dostępu do systemu, w szczególności wyłączenia osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, wymagania udokumentowania przychodów z działalności artystycznej w każdym z trzech poprzednich lat oraz uwzględniania dochodów ze wszystkich źródeł przy ocenie prawa do dopłaty?

4. Jakie mechanizmy nadzoru, kontroli i weryfikacji przewidziano w odniesieniu do działalności Komisji Opiniującej oraz Centrum Edukacji i Pracy Artystycznej, odpowiedzialnych za procedurę przyznawania statusu artysty? W szczególności proszę o wskazanie zasad zapobiegania konfliktom interesów oraz kryteriów dokumentowania dorobku artystycznego.

5. Jakie działania organizacyjne, informacyjne i legislacyjne zamierza podjąć Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w celu zapewnienia sprawnego wdrożenia systemu, jednakowego traktowania uprawnionych oraz ograniczenia kosztów jego obsługi?

Z poważaniem