Interpelacja w sprawie kosztów zatrudnienia oraz zapewnienia wykwalifikowanej kadry do obsługi systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP), przewidzianego w projekcie ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100)

Szanowna Pani Minister,

w związku z prowadzonymi pracami nad projektem ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100), przewidującym zasadniczą przebudowę systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP), zwracam się z prośbą o przedstawienie szczegółowych informacji dotyczących planowanego zwiększenia zatrudnienia w administracji publicznej, kosztów funkcjonowania nowego systemu oraz możliwości pozyskania odpowiednio wykwalifikowanych specjalistów.

Zgodnie z informacjami przedstawionymi przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w odpowiedzi na interpelację poselską nr 14045 realizacja projektowanych przepisów będzie wymagała zwiększenia zatrudnienia w Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, urzędach marszałkowskich, Instytucie Ochrony Środowiska – Państwowym Instytucie Badawczym oraz Ministerstwie Klimatu i Środowiska o co najmniej 223 etaty.

Tak znaczące zwiększenie zatrudnienia rodzi uzasadnione pytania dotyczące zarówno dostępności specjalistów na rynku pracy, jak i rzeczywistych kosztów utrzymania nowego aparatu administracyjnego.

Obsługa projektowanego systemu będzie wymagała zatrudnienia osób posiadających specjalistyczną wiedzę z zakresu gospodarki odpadami, recyklingu, finansów publicznych, prawa administracyjnego, analizy danych oraz systemów informatycznych. Pozyskanie takich pracowników wymaga nie tylko odpowiedniego czasu, ale również zapewnienia konkurencyjnych warunków zatrudnienia.

Wątpliwości budzi również kwestia wykorzystania dotychczasowego potencjału kadrowego organizacji odzysku opakowań, które przez lata gromadziły doświadczenie w realizacji obowiązków związanych z gospodarką odpadami opakowaniowymi.

Należy także podkreślić, że koszty funkcjonowania nowego systemu nie ograniczą się wyłącznie do wynagrodzeń. Obejmą one również wydatki na rekrutację, szkolenia, wyposażenie stanowisk pracy, infrastrukturę informatyczną, obsługę administracyjną oraz bieżące utrzymanie poszczególnych instytucji.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1.⁠ ⁠Ile dokładnie nowych etatów przewiduje się w związku z wdrożeniem projektu UC100, z podziałem na Ministerstwo Klimatu i Środowiska, NFOŚiGW, IOŚ-PIB oraz poszczególne urzędy marszałkowskie? Czy wskazywana wcześniej liczba co najmniej 223 etatów pozostaje aktualna?
2.⁠ ⁠Jakie konkretnie stanowiska mają zostać utworzone i jakie kwalifikacje, wykształcenie oraz doświadczenie zawodowe będą wymagane od osób zatrudnianych do obsługi systemu ROP?
3.⁠ ⁠Skąd ministerstwo planuje pozyskać tak znaczną liczbę wykwalifikowanych specjalistów? Czy przeprowadzono analizę dostępności odpowiednich kadr na rynku pracy, a jeśli tak, jakie były jej wyniki?
4.⁠ ⁠Czy ministerstwo przewiduje zatrudnienie pracowników obecnie funkcjonujących organizacji odzysku opakowań, posiadających wieloletnie doświadczenie branżowe? Czy opracowano mechanizm umożliwiający wykorzystanie ich kompetencji w nowym systemie?
5.⁠ ⁠Ile wyniesie całkowity roczny koszt wynagrodzeń nowo zatrudnionych pracowników, uwzględniający wynagrodzenia zasadnicze, dodatki, nagrody, składki finansowane przez pracodawcę oraz pozostałe świadczenia pracownicze? Proszę o przedstawienie prognozy w podziale na poszczególne instytucje i lata 2027-2035.
6.⁠ ⁠Jakie średnie miesięczne wynagrodzenie brutto przewidziano dla poszczególnych grup specjalistów? Czy proponowane wynagrodzenia zostały porównane z aktualnymi stawkami rynkowymi dla osób posiadających analogiczne kwalifikacje?
7.⁠ ⁠Ile wyniosą jednorazowe koszty utworzenia nowych stanowisk pracy, w szczególności wydatki na rekrutację, szkolenia, wyposażenie biurowe, sprzęt komputerowy oraz oprogramowanie?
8.⁠ ⁠Jaki będzie całkowity roczny koszt administracyjnej obsługi nowego systemu ROP, obejmujący nie tylko zatrudnienie, lecz również infrastrukturę IT, utrzymanie systemów, usługi zewnętrzne, kontrole, analizy, obsługę prawną i pozostałe wydatki organizacyjne?
9.⁠ ⁠Z jakich źródeł finansowane będą wydatki na obsługę administracyjną systemu? Czy będą one pokrywane bezpośrednio lub pośrednio z opłat wnoszonych przez producentów, a jeżeli tak, jaki procent wpływów z tych opłat zostanie przeznaczony na administrację zamiast na gospodarowanie odpadami?
10.⁠ ⁠Czy ministerstwo przeprowadziło porównawczą analizę kosztów administracyjnych projektowanego systemu z kosztami funkcjonowania dotychczasowego modelu opartego na organizacjach odzysku opakowań? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie wyników tej analizy, w tym kosztu obsługi jednej tony odpadów opakowaniowych w obu modelach.
11.⁠ ⁠Jaki harmonogram zatrudniania i szkolenia nowych pracowników przyjęto? Czy ministerstwo dysponuje planem awaryjnym na wypadek trudności z pozyskaniem wymaganej liczby specjalistów przed rozpoczęciem realizacji nowych obowiązków?
12.⁠ ⁠Czy przeanalizowano możliwość realizacji części zadań przez już zatrudnionych pracowników instytucji publicznych, z wykorzystaniem automatyzacji procesów lub istniejących systemów informatycznych, w celu ograniczenia konieczności tworzenia nowych etatów?

Wprowadzenie nowego systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta wymaga nie tylko przygotowania odpowiednich przepisów, ale również zapewnienia jego sprawnej i ekonomicznie uzasadnionej obsługi.

Istotne jest zatem przedstawienie opinii publicznej oraz przedsiębiorcom szczegółowych danych dotyczących kosztów tworzenia i utrzymywania nowych struktur administracyjnych. Pozwoli to ocenić, jaka część środków finansowych pochodzących z opłat producentów będzie rzeczywiście przeznaczana na realizację celów środowiskowych, a jaka na funkcjonowanie administracji.