Interpelacja w sprawie rażących uchybień w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach prowadzonym przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska w Szczecinie dla przedsięwzięcia "Jednostka Wytwórcza Moryń Cedynia"

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego wpłynęło oficjalne wystąpienie Komitetu „Gądno to my, Morzycko to nasze serce”, reprezentującego mieszkańców gminy Moryń, poparte sprzeciwem ponad 2000 obywateli (co stanowi blisko połowę całej populacji gminy). Sprawa dotyczy toczącego się przed regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w Szczecinie postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. „Jednostka Wytwórcza Moryń Cedynia” (znak: WONS.420.1.2024.JC), przewidującego budowę do 11 elektrowni wiatrowych o mocy do 5 MW każda w obrębach Nowe Objezierze i Żelichów.

Szczegółowa weryfikacja dokumentacji środowiskowej oraz okoliczności towarzyszących tej procedurze ujawniła szereg okoliczności o charakterze bezprawnym, które kompromitują rzetelność organu ochrony środowiska i uderzają w polskie dziedzictwo przyrodnicze oraz kulturowe.

W bezpośrednim sąsiedztwie planowanych fundamentów turbin znajduje się stanowisko archeologiczne Nowe Objezierze 22 (nr rej. C-47) – monumentalne założenie obrzędowe pierwszych rolników typu rondel, datowane na ok. 4800 r. p.n.e., a także cmentarzysko z wczesnej epoki brązu (2000–1700 p.n.e.) z unikatowymi na skalę europejską zabytkami. Wyniki badań tego fenomenu prezentowano we wrześniu 2026 r. na II Kongresie Polskiej Unii Czwartorzędu POLQUA 2026. Pomimo wpisu stanowiska do rejestru zabytków, Karta Informacyjna Przedsięwzięcia (KIP) przedłożona przez inwestora w ogóle nie wspomina o istnieniu tego zabytku! Ponadto inwestycja zakłada masowe roboty ziemne na poziomie ok. 100 000 m³ urobku z wykopów pod fundamenty, place montażowe, drogi technologiczne i linie kablowe.

Zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję środowiskową po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Według dostępnych informacji, inwestycja opiera się na MPZP przyjętym uchwałą Rady Miejskiej w Moryniu nr X/76/2015 z dnia 13 listopada 2015 r. Zgodnie z § 24 ust. 4 lit. g tego planu, maksymalna wysokość elektrowni wraz z łopatami wynosi bezwzględnie do 210 metrów. Natomiast w dokumentacji inwestor podaje parametry konstrukcyjne (wieża 150 m + wirnik o średnicy 170 m), z których wynika bezwzględna całkowita wysokość wynosząca 235 metrów. Mimo ewidentnej, bezspornej sprzeczności parametrów wnioskowanej budowli z prawem miejscowym, RDOŚ w Szczecinie obwieszczeniem z 21 sierpnia 2026 r. przystąpił do oceny oddziaływania na środowisko, zamiast wezwać wnioskodawcę do usunięcia wady lub odmówić prowadzenia postępowania dla przedsięwzięcia sprzecznego z planem miejscowym.

Cały obszar planowanej inwestycji leży w otulinie Cedyńskiego Parku Krajobrazowego oraz w krajobrazowym rejonie Jeziora Morzycko i morenowych wzgórz Karpat Moryńskich. Równolegle, w bezpośrednim sąsiedztwie (obręby Bielin, Gądno, Witnica), przygotowywane jest drugie przedsięwzięcie obejmujące 36 turbin o wysokości aż 275 metrów każda. Łącznie na obszarze niewielkiej gminy planuje się postawienie blisko 50 wież przewyższających Pałac Kultury i Nauki. Rozpatrywanie tych projektów w odrębnych postępowaniach stanowi obejście przepisów ustawy OOŚ w zakresie obowiązku oceny oddziaływania skumulowanego na ptaki szponiaste, nietoperze, korytarze ekologiczne oraz krajobraz chroniony.

W związku z powyższym proszę o udzielenie szczegółowych odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska (GDOŚ) sprawują realny nadzór nad procedurami prowadzonymi przez RDOŚ w Szczecinie i jak resort odnosi się do faktu procedowania raportu OOŚ zawierającego opisy korytarzy ekologicznych z Mazowsza (oddalonego o 400 km) oraz opierającego badania fauny na nieobowiązujących wytycznych EUROBATS z 2008 r.?
2. W jaki sposób RDOŚ w Szczecinie weryfikuje spełnienie wymogu art. 80 ust. 2 ustawy OOŚ w przedmiocie zgodności zamierzenia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w sytuacji gdy inwestor wnioskuje o turbiny o parametrach dających 235 m całkowitej wysokości, podczas gdy MPZP (uchwała nr X/76/2015) ustanawia bezwzględny, nieprzekraczalny limit 210 m?
3. Czy generalny dyrektor ochrony środowiska poleci podległym organom zbadanie z urzędu faktu nieujawnienia w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia istnienia wpisanego do rejestru zabytków neolitycznego rondla Nowe Objezierze 22 (nr rej. C-47), w sytuacji gdy zaplanowano wykopanie 100 000 m³ ziemi w bezpośrednim sąsiedztwie tego unikatowego stanowiska?
4. Czy w ocenie resortu dopuszczalne jest procedowanie w odrębnych postępowaniach inwestycji na 11 turbin (235 m) oraz sąsiedniej farmy na 36 turbin (275 m) w obrębie tej samej gminy i otuliny Cedyńskiego Parku Krajobrazowego bez obligatoryjnego przeprowadzenia pełnej, rzetelnej oceny oddziaływania skumulowanego obu zamierzeń na ekosystem i krajobraz?
5. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska zarządzi doraźną kontrolę w Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Szczecinie w zakresie prawidłowości procedowania postępowań o wydanie decyzji środowiskowych dla inwestycji wiatrowych na terenie powiatu gryfińskiego (ze szczególnym uwzględnieniem sprawy WONS.420.1.2024.JC)?