Interpelacja w sprawie uprawnień emerytalnych osób objętych dawnym systemem ubezpieczenia społecznego rolników

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją dotyczącą sytuacji osób, które w przeszłości prowadziły gospodarstwa rolne i uczestniczyły w obowiązującym wówczas systemie zabezpieczenia emerytalnego rolników, jednak nie mają obecnie okresu ubezpieczenia wystarczającego do uzyskania emerytury rolniczej.

Na podstawie ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin rolnicy byli zobowiązani do opłacania składek na Fundusz Emerytalny Rolników. Jednocześnie prawo do świadczeń emerytalnych oraz ich wysokość były związane m.in. ze sprzedażą produktów rolnych jednostkom gospodarki uspołecznionej. W celu jej dokumentowania była prowadzona odpowiednia ewidencja, a rolnikom wydawano książeczki sprzedaży produktów rolnych do celów ustalenia świadczeń emerytalnych i rentowych.

Zasady te zostały następnie zmienione ustawą z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, a następnie ustawą z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Zwrócono się do mnie w sprawie osoby, która prowadziła gospodarstwo rolne i posiada książeczkę sprzedaży produktów rolnych do celów ustalenia świadczeń emerytalnych i rentowych, zawierającą potwierdzone przez bank spółdzielczy wpisy dotyczące sprzedaży produktów rolnych w latach 1979-1989. Osoba ta nie posiada jednak 25-letniego okresu ubezpieczenia wymaganego do uzyskania emerytury rolniczej i obecnie pobiera emeryturę z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Sytuacja ta rodzi pytanie o obecny status osób, które przez określony czas uczestniczyły w dawnym systemie zabezpieczenia emerytalnego rolników i ponosiły związane z tym obciążenia, lecz ostatecznie nie nabyły prawa do emerytury rolniczej.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie znaczenie mają obecnie książeczki sprzedaży produktów rolnych do celów ustalenia świadczeń emerytalnych i rentowych? Czy wpisy w takich książeczkach mogą stanowić dowód podlegania ówczesnemu systemowi ubezpieczenia społecznego rolników lub opłacania składek?
2. Co stało się ze składkami opłacanymi przez rolników na podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów oraz wynikającymi z tych przepisów uprawnieniami emerytalnymi w przypadku osób, które nie nabyły prawa do emerytury rolniczej z powodu niewystarczającego okresu ubezpieczenia? Czy tym osobom przysługują obecnie z tego tytułu jakiekolwiek uprawnienia?
3. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę wprowadzenia rozwiązań umożliwiających uwzględnienie opłaconych wówczas składek przy ustalaniu uprawnień lub wysokości świadczeń emerytalnych osób, które nie mają wymaganego okresu ubezpieczenia do uzyskania emerytury rolniczej?

Z poważaniem

Marcin Skonieczka

Poseł na Sejm RP