Interpelacja w sprawie zgodności zasad finansowania projektów ze środków Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności z przepisami dotyczącymi pomocy publicznej, zasadami wykorzystania środków europejskich oraz obowiązkiem ochrony interesu publicznego

Szanowni Państwo Ministrowie,

w związku z funkcjonowaniem Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności oraz rolą spółki Chrobry SA w procesie finansowania projektów inwestycyjnych, w szczególności projektów realizowanych przez podmioty należące do Polskiej Grupy Zbrojeniowej SA, zwracam się z prośbą o przedstawienie informacji dotyczących podstaw prawnych, zasad kwalifikowalności wydatków oraz mechanizmów zapewniających zgodność udzielanego wsparcia z przepisami krajowymi i unijnymi. Skala środków publicznych angażowanych w rozwój krajowego przemysłu obronnego uzasadnia szczególną dbałość o przejrzystość procesu przyznawania finansowania, równe traktowanie potencjalnych beneficjentów oraz możliwość wykazania, że środki są wykorzystywane zgodnie z celami, dla których zostały przeznaczone.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie konkretne przepisy prawa krajowego i unijnego stanowią podstawę udzielania finansowania ze środków Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, w szczególności w odniesieniu do projektów realizowanych przez spółki należące do Polskiej Grupy Zbrojeniowej SA?
2. Czy przed uruchomieniem finansowania przeprowadzono analizę prawną dotyczącą możliwości uznania poszczególnych form wsparcia za pomoc publiczną w rozumieniu przepisów Unii Europejskiej? Jeśli tak, kto ją przygotował i jakie były jej zasadnicze wnioski?
3. Czy Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej lub spółka Chrobry SA występowały do Komisji Europejskiej, Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów albo innych właściwych instytucji o interpretację, opinię lub potwierdzenie zgodności przyjętego modelu finansowania z przepisami dotyczącymi pomocy publicznej?
4. Czy dla poszczególnych kategorii projektów określono, czy finansowanie będzie udzielane na warunkach rynkowych, czy też może stanowić pomoc publiczną? Jakie kryteria przyjęto przy dokonywaniu takiego rozróżnienia?
5. Czy przed przyznaniem środków jest analizowane ryzyko wystąpienia nieuzasadnionej przewagi konkurencyjnej beneficjenta nad innymi przedsiębiorstwami działającymi na tym samym rynku, w szczególności nad prywatnymi podmiotami polskiego przemysłu obronnego?
6. Jakie mechanizmy mają zapobiegać sytuacji, w której finansowanie udzielone spółkom Skarbu Państwa wpływa na warunki konkurencji w sposób nieproporcjonalny do celu realizowanego programu?
7. Czy w dokumentacji programowej określono zasady zapobiegania podwójnemu finansowaniu tych samych kosztów z różnych źródeł publicznych, w tym ze środków krajowych, europejskich oraz innych instrumentów wsparcia? W jaki sposób te zasady są weryfikowane w praktyce?
8. Jakie procedury stosuje się w celu sprawdzenia, czy wydatki zgłaszane przez beneficjentów są kwalifikowalne, nie zostały wcześniej sfinansowane z innych źródeł oraz pozostają bezpośrednio związane z celami danego projektu?
9. Czy przeprowadzono analizę zgodności modelu działania Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności oraz spółki Chrobry SA z warunkami i celami instrumentu finansowego, z którego pochodzą środki? Jeśli tak, czy analiza obejmowała również sposób wyboru beneficjentów i koncentrację finansowania w określonych grupach kapitałowych?
10. Jakie obowiązki sprawozdawcze i kontrolne dotyczą podmiotów otrzymujących finansowanie? Czy obejmują one obowiązek wykazywania rzeczywistych rezultatów inwestycji oraz przedstawiania informacji o wykorzystaniu środków na poziomie poszczególnych projektów?
11. Czy przewidziano możliwość wstrzymania wypłat, ograniczenia finansowania lub żądania zwrotu środków w przypadku stwierdzenia naruszenia warunków finansowania, nieosiągnięcia zakładanych rezultatów albo wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem? Jakie przesłanki uruchamiają takie mechanizmy?
12. Kto ponosi odpowiedzialność za ocenę zgodności projektu z obowiązującymi przepisami oraz za prawidłowość decyzji o przyznaniu finansowania: właściwe ministerstwo, spółka Chrobry SA, Komitet Sterujący czy inny podmiot? Proszę o wskazanie podziału odpowiedzialności.
13. Czy w odniesieniu do projektów finansowanych na rzecz Polskiej Grupy Zbrojeniowej SA przeprowadzono odrębne kontrole lub audyty prawidłowości udzielenia wsparcia? Jeśli tak, jakie były ich wyniki i czy stwierdzono nieprawidłowości wymagające podjęcia działań naprawczych?
14. Czy Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej oraz Ministerstwo Aktywów Państwowych dysponują dokumentacją pozwalającą wykazać, że zasady wyboru projektów i przyznawania finansowania są stosowane jednakowo wobec podmiotów państwowych i prywatnych, z uwzględnieniem obiektywnych różnic między projektami?
15. Czy przewidziano publikowanie okresowych informacji o zgodności realizacji programu z obowiązującymi przepisami, w tym o wynikach kontroli, stwierdzonych nieprawidłowościach oraz zastosowanych środkach naprawczych? Jeśli tak, w jakim zakresie te informacje będą dostępne publicznie?
16. Czy minister funduszy i polityki regionalnej oraz minister aktywów państwowych mogą potwierdzić, że do chwili obecnej nie stwierdzono naruszeń przepisów dotyczących pomocy publicznej, zasad wykorzystania środków europejskich ani reguł konkurencji w związku z finansowaniem projektów realizowanych przez Polską Grupę Zbrojeniową SA ze środków Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności? Jeśli nie, proszę wskazać zakres stwierdzonych wątpliwości, podjęte działania oraz ich aktualny status.

Proszę o udzielenie odpowiedzi na każde z powyższych pytań odrębnie, z przywołaniem właściwych podstaw prawnych oraz wskazaniem dokumentów, analiz lub wyników kontroli, na których oparto stanowisko właściwego ministra.

Z poważaniem
Olga Semeniuk-Patkowska