Interpelacja w sprawie problemów Ministerstwa Obrony Narodowej z finansowym zabezpieczeniem bieżących i planowanych potrzeb związanych z rozbudową i modernizacją Sił Zbrojnych RP

Odrębną kwestią są zmiany organizacyjno-etatowe. W dniu 17 września 2026 r. w przestrzeni publicznej pojawiły się informacje, że z istniejących jednostek, w tym z 6. Brygady Powietrznodesantowej oraz 25. Brygady Kawalerii Powietrznej, zabierane są etaty czasu pokoju na potrzeby tworzenia nowych struktur. W odniesieniu do obu brygad podawano informacje o likwidacji kilkuset stanowisk (w przybliżeniu 1-2 kompanii w każdej z brygad). Ministerstwo Obrony Narodowej w komunikacie z 17 września 2026 r. zaprzeczyło prowadzeniu prac nad redukcją etatów, ale jednocześnie potwierdziło, że w Siłach Zbrojnych RP prowadzone są analizy dotyczące potrzeb etatowych oraz budowania nowych struktur i zdolności. Co więcej, z informacji publicznie przekazywanych wynika, że ograniczanie liczby etatów, a także możliwości naboru żołnierzy mimo znacznego zainteresowania służbą, dotyczy niemal wszystkich jednostek liniowych.

Kolejną kwestią wymagającą wyjaśnienia są warunki aneksowania wcześniej zawartych umów w związku z finansowaniem ich ze środków instrumentu SAFE. W przestrzeni publicznej pojawiły się zarzuty, zgodnie z którymi przy zawieraniu aneksów związanych z SAFE spółkom Polskiej Grupy Zbrojeniowej proponowano warunki mniej korzystne od warunków obowiązujących w pierwotnych umowach, m.in. w zakresie zaliczek, harmonogramów płatności, zabezpieczeń, gwarancji oraz rentowności projektów. Informacje te nie zostały dotychczas zweryfikowane poprzez publikację porównywalnych danych finansowych dotyczących poszczególnych umów i aneksów.

W związku z powyższym proszę o udzielenie szczegółowych odpowiedzi na następujące pytania:

1. Ile stanowisk etatowych czasu pokoju — czasu „P” — zostało od 1 stycznia 2024 r. do dnia sporządzenia interpelacji zlikwidowanych, przeniesionych lub przesuniętych pomiędzy jednostkami Sił Zbrojnych RP? Ile stanowisk etatowych czasu pokoju zostało w tym zlikwidowanych w jednostkach już istniejącym w celu zapewnienia stanowisk dla jednostek nowo tworzonych lub rozwijanych?

2. Czy w 2026 r. zmniejszono liczbę stanowisk etatowych czasu pokoju w 6. Brygadzie Powietrznodesantowej albo jej pododdziałach? Jeżeli tak — o ile stanowisk, w jakich korpusach osobowych i z jakiej przyczyny? Proszę w szczególności o odniesienie się do pojawiającej się publicznie informacji o redukcji przekraczającej 100 stanowisk.

3. Czy analogiczne zmiany dotyczą 25. Brygady Kawalerii Powietrznej? Jeżeli formalny bilans stanowisk całej brygady ma wzrosnąć, proszę jednocześnie wskazać, czy w poszczególnych istniejących pododdziałach brygady jakiekolwiek stanowiska czasu „P” zostały zlikwidowane lub przeniesione do nowych struktur?

4. Czy niezależnie od formalnej liczby stanowisk etatowych czasu „P” wprowadzono w jednostkach liniowych limity obsady, ograniczenia naboru albo harmonogramy zmian w stanach osobowych powodujące, że część istniejących stanowisk etatowych nie może zostać obsadzona i to mimo znacznego zainteresowania służbą? Jeżeli tak, ilu stanowisk dotyczy to obecnie w całych Siłach Zbrojnych RP?

5. Jaka jest obecnie relacja między liczbą stanowisk etatowych czasu „P”, faktycznym stanem ewidencyjnym żołnierzy, limitami lub harmonogramem zmian w stanach osobowych a limitem średniorocznych stanów żołnierzy przyjmowanym na potrzeby planowania budżetu?

6. Kto imiennie wydał polecenie dokonania przeglądu obowiązujących umów wieloletnich finansowanych w ramach Planu Modernizacji Technicznej, Planu Zakupu Środków Materiałowych pod kątem zmniejszenia zapotrzebowania na środki finansowe w latach 2026-2030 poprzez zmianę harmonogramów dostaw lub płatności?

7. Ilu umów dotyczy przegląd, jaka jest ich łączna wartość oraz ile z nich zostało lub ma zostać aneksowanych w sposób prowadzący do późniejszych dostaw albo przesunięcia płatności na kolejne lata?

8. O jaką łączną kwotę w wyniku zmiany harmonogramów umów przesunięto lub planuje się przesunąć wydatki pierwotnie przypadające na lata 2026, 2027, 2028, 2029 i 2030 na lata późniejsze?

9. O ile miesięcy lub lat przesunięto terminy dostaw sprzętu wojskowego w wyniku tych działań oraz których zasadniczych kategorii zdolności dotyczą takie przesunięcia? Czy prawdą jest, że przesunięcia dotyczą kluczowych dla budowy zdolności operacyjnych Sił Zbrojnych RP i zdolności przemysłowych programów modernizacyjnych? Proszę o podanie danych zagregowanych w przypadku niemożności ujawnienia nazw poszczególnych programów.

10. Czy wydłużenie czasu dostaw, a zatem i płatności jest obecnie stosowanym przez MON lub Agencję Uzbrojenia narzędziem ograniczania zapotrzebowania finansowego w najbliższych latach? Jeżeli tak, jaki efekt finansowy ma przynieść?

11. Czy wydłużanie realizacji zawartych już umów powoduje wzrost ich całkowitego kosztu na skutek indeksacji cen, kosztów finansowania, zmian kursowych, renegocjacji warunków lub innych roszczeń wykonawców? Jaka jest łączna wartość takich dodatkowych kosztów i jak ma się ona do krótkookresowego zmniejszenia wydatków?

12. Czy w 2026 r. rozpoczęto analogiczny przegląd zadań ujętych w Planie Inwestycji Budowlanych pod kątem ich przesunięcia w czasie, wydłużenia realizacji, ograniczenia zakresu albo czasowego pozostawienia bez finansowania?

13. Czy przyczyną którejkolwiek ze zmian terminów realizacji inwestycji infrastrukturalnych były wyłącznie lub przede wszystkim ograniczenia finansowe resortu? Jeżeli tak, ilu zadań i jakiej wartości to dotyczyło?

14. Czy przesunięcia dotyczą inwestycji niezbędnych do przyjęcia już zakontraktowanego sprzętu wojskowego albo do sformowania i osiągnięcia gotowości przez nowe jednostki? Jeżeli tak, czy dokonano oceny wpływu tych opóźnień na terminy osiągania gotowości operacyjnej?

15. Czy którykolwiek z aneksów związanych z SAFE pogorszył w stosunku do umowy pierwotnej warunki ekonomiczne wykonawcy należącego do PGZ, w szczególności poprzez obniżenie ceny jednostkowej, zmniejszenie lub przesunięcie zaliczki, wydłużenie terminów płatności, zmianę zasad indeksacji, zwiększenie wymaganych gwarancji, kar lub odpowiedzialności, zmianę warunków odbioru albo przyspieszenie dostaw bez adekwatnej rekompensaty finansowej?

16. Czy MON lub Agencja Uzbrojenia lub inna instytucja resortu obrony narodowej wydały wytyczne nakazujące osiągnięcie określonego poziomu obniżenia wartości aneksów albo uzyskanie oszczędności przy przenoszeniu wcześniejszych kontraktów PGZ do finansowania z SAFE? Jeżeli tak, jaki był wymagany poziom takiej redukcji?

17. Czy w toku negocjacji proponowano spółkom PGZ ceny lub inne warunki powodujące ujemną albo niższą od pierwotnie zakładanej marżę na realizowanych projektach? Ilu kontraktów dotyczyła taka sytuacja i jaki jest jej łączny wpływ na wynik finansowy spółek?

18. Czy organy korporacyjne spółek PGZ zwracały MON uwagę na ryzyko ekonomiczne, prawne lub ryzyko działania na szkodę spółki związane z podpisaniem proponowanych aneksów SAFE? Jeżeli tak, ilu umów dotyczyły takie zastrzeżenia i w jaki sposób zostały rozstrzygnięte?

19. Jakie nowe kontrakty modernizacyjne zostały lub zostaną zawarte dzięki zwolnieniu krajowej przestrzeni finansowej poprzez zmianę źródła finansowania wcześniejszych umów na SAFE? Proszę podać ich łączną wartość.

20. Czy MON przeprowadziło analizę wpływu ograniczeń finansowych, przesuwania terminów dostaw, ograniczeń w obsadzie stanowisk etatowych oraz opóźniania inwestycji infrastrukturalnych na terminy osiągnięcia pełnych zdolności operacyjnych przez nowo formowane i modernizowane jednostki? Jeżeli tak, jakie są najważniejsze wnioski tej analizy?