Zapytanie pisemne w sprawie braku decyzji MKiDN o wykreśleniu z rejestru zabytków

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura zwrócili się samorządowcy oraz prezydent miasta z prośbą o interwencję w sprawie braku decyzji o wykreśleniu z rejestru zabytków ruin kamienicy w Koninie.

Od sześciu lat prowadzone są bezskuteczne działania władz miasta w celu wykreślenia z rejestru zabytków kamienicy przy ulicy Staszica 4 w Koninie, która w 2018 r. w wyniku katastrofy budowlanej uległa znacznemu zniszczeniu. Mimo opinii Państwowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego wskazującej na bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz mienia znacznej wartości, wojewódzki konserwator zabytków oraz były minister kultury i dziedzictwa narodowego odmawiali podjęcia jakichkolwiek działań administracyjnych. W tym przypadku jest rozważane przez władze miasta zawiadomienie organów ścigania dotyczące niedopełnienia obowiązków służbowych przez WKZ oraz ignorowanie realnego zagrożenia życia i zdrowia mieszkańców.

W lipcu 2018 r. obiekt ten uległ znacznemu zniszczeniu, a jego ówczesny stan został poświadczony opinią dowódcy Specjalistycznej Grupy Poszukiwawczo-Ratowniczej w Poznaniu, który stwierdził, że „nie ma możliwości zabezpieczenia i stabilizacji zagrożonej przewróceniem ściany kamienicy“. Również w decyzji wielkopolskiego wojewódzkiego konserwatora zabytków (Ko.WN.5143.1214.1.2019 z dn. 17.07.2019 r.) czytamy o „bardzo złym stanie zachowana kamienicy“ oraz o „możliwości wystąpienia katastrofy budowlanej o trudnym do przewidzenia zakresie, stwarzającej zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego“. W październiku 2021 r. inspektor nadzoru budowlanego, po zgłoszeniach mieszkańców „o spadających cegłach z kamienicy“ oraz stwierdzając „katastrofalny stan budynku“, wezwał WKZ do podjęcia niezwłocznych działań wynikających z zapisów ustawy – Prawo budowlane.

Od katastrofy budowlanej na terenie rzekomego zabytku, a raczej niebezpiecznej ruiny, nie są prowadzone żadne prace zabezpieczające przed dalszą degradacją pozostałości po kamienicy. Jednocześnie, mimo przesyłanych przez samorząd oraz prezydenta miasta wniosków, próśb, petycji, ekspertyz oraz aktualizowanej dokumentacji, wojewódzki konserwator zabytków bezrefleksyjnie odmawia podjęcia niezbędnych i pilnych działań, mających na celu ochronę zdrowia i życia mieszkańców Konina.

Zgodnie z treścią art. 4 pkt 2 i 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tj. Dz. U. 2022 poz. 840) ochrona zabytków polega, w szczególności, na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu: zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków oraz udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków. W cytowanych wyżej przepisach świadomie użyto sformułowania „podejmuje działania“, co jasno wskazuje na niezbędną współpracę i współdziałanie organu wydającego zgodę z właścicielem oraz samorządem lokalnym. Jednak działania pana Grzegorza Budnika, kierownika Delegatury Wielkopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Koninie, polegają jedynie na celowym wstrzymywaniu decyzji administracyjnych lub na wydawaniu decyzji odmownych.

W tym kontekście kuriozalne jest postanowienie ministra Piotra Glińskiego z dnia 1 grudnia 2021 r. (DOZ-OAiK.650.1452.2021.ML), który przy zastosowaniu wybiegów formalno-proceduralnych odmówił władzom miasta prawa do działania na rzecz bezpieczeństwa, zdrowia i życia mieszkańców oraz dbałości o mienie znacznej wartości.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Czy Pani Minister podejmie działania na rzecz pilnego wykreślenia wskazanej kamienicy (ruin) z rejestru zbytków?

2. Kto (w kontekście nieuchronnej ponownej katastrofy budowlanej) będzie odpowiedzialny za zaniechanie działań urzędniczych skutkujące utratą zdrowia lub życia ludzi?

Z wyrazami szacunku