Zapytanie pisemne w sprawie zwrotu dotacji przez OSP w Chocieszowie

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego z prośbą o pomoc zwróciła się OSP w Chocieszowie.

Na prośbę władz gminy Szczytna Ochotnicza Straż Pożarna w Chocieszowie stała się stroną dwóch umów dotacyjnych podpisanych z ministrem kultury i dziedzictwa narodowego. Obie umowy dotyczyły prac remontowych w świetlicy wiejskiej w Chocieszowie, budynek nr 12.

OSP w Chocieszowie posiadało tytuł do administrowania pomieszczeniami świetlicy na podstawie umowy użyczenia z dnia 2 stycznia 2013 r. podpisanej pomiędzy właścicielem, którym jest gmina Szczytna, oraz OSP w Chocieszowie. Umowa wygasła w dniu 31.12.2022 r.

Umowa nr 05014/20/FKP/DEK z dnia 2.07.2020 r. – całkowity koszt zadania wyniósł 134.606,29 zł, w tym środki ministra kultury 100.000 zł, inne środki z sektora finansów publicznych (gmina Szczytna) – 30.000 zł oraz środki spoza sektora finansów publicznych – 4.6060,29 zł. Przyznane przez ministra środki to 74,29% całości zadania. Termin wykonania zadania ustalono od dnia 1 stycznia do 31 grudnia 2020 r. Przedmiotem umowy było zwiększenie oferty kulturalnej poprzez remont i modernizację świetlicy wiejskiej w Chocieszowie.

Zgodnie z kosztorysem ze środków finansowych ministra przewidziano ww. koszty:

- roboty elewacyjne – ocieplenie budynku i wyprawa elewacyjna: 28.933,46 zł,
- wykończenie wewnętrznej sali i kuchni – modernizacja pomieszczeń: 44.456,05 zł,
- dostosowanie zaplecza – modernizacja toalet i głównego ciągu komunikacyjnego: 26.610,49 zł.

Umowa 11196/21/FPK/DEK z dnia 15 września 2021 r. wraz z aneksem nr 1 z dnia 28.12.2021 r. – całkowity koszt zadania wyniósł 210.420,00 zł, w tym środki finansowe ministra 120.000,00 zł, inne środki z sektora finansów publicznych (gmina Szczytna) – 80.000 zł oraz środki spoza sektora finansów publicznych – 10.420,00 zł. Przyznane środki finansowe ministra stanowią 57,03% całkowitego kosztu zadania. Termin wykonania zdania ustalono od dnia 1 stycznia do 31 grudnia 2021 r. Przedmiotem umowy było wzmocnienie oferty kulturalnej poprzez rozbudowę i doposażenie świetlicy wiejskiej w Chocieszowie wraz z organizacją zajęć.

Zgodnie z kosztorysem ze środków finansowych ministra przewidziano ww. koszty:

- dach (prace rozbiórkowe, położenie nowego dachu) – 80,000 zł,
- pracownie – adaptacja pomieszczeń (tynki, biały montaż, wymiana podłogi, instalacja elektryczna, montaż opraw oświetleniowych) – 40.000 zł.

Jak informuje OSP Chocieszów, zarówno pierwszy, jak i drugi etap inwestycji zostały zakończone prawidłowo, o czym świadczy protokół końcowy podpisany przez przedstawicieli inwestora oraz przedstawicieli Urzędu Miasta i Gminy w Szczytnej z dnia 29 grudnia 2021 roku. Środki finansowe otrzymane z MKiDN zostały rozliczone prawidłowo, co potwierdza zarchiwizowana dokumentacja. Taki stan rzeczy potwierdziła kontrola przeprowadzona przez pracowników Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

W wyniku donosu do MKiDN na nieprawidłowości w świetle ustawy Prawo budowlane, które miały miejsce w trakcie prac remontowych, minister zarządził kontrolę realizacji zadania.

Jak przekazuje OSP Chocieszów, w międzyczasie burmistrz Szczytnej zamówił opinię budowlaną, która zgodnie z prawem nie może stanowić podstawy do podejmowania wiążących decyzji w sprawach budowlanych. Mimo odbioru prac przez urzędników miasta i gminy Szczytna w przywołanej opinii budowlanej z grudnia 2022 roku stwierdzono, że z powodu złego stanu I piętra świetlica nie nadaje się do użytkowania. Wykonanie opinii wiązało się z koniecznością demontażu części ścian i sufitu, co można uznać za dewastację wykonanych prac remontowych. Na podstawie tej opinii burmistrz Szczytnej pismem (nie decyzją) z dnia 16 stycznia 2023 r. wyłączył z użytkowania świetlicę wiejską w Chocieszowie, wskazując na konieczność sporządzenia dwóch ekspertyz:

1) szczegółowej ekspertyzy stropu nad parterem weryfikującej stan belek stropowych i wykonania ewentualnych prac wzmacniających strop;

2) ekspertyzy stabilności konstrukcji dachu w związku z powstałą deformacją połaci dachu.

OSP Chocieszów zaznacza, że prace remontowe nie dotyczyły stropu, o czym świadczy przede wszystkim zakres robót sfinansowanych przez MKiDN zapisany we wniosku o dofinansowanie. Natomiast istnieje dokumentacja potwierdzająca, że prace związane ze stropem nad parterem świetlicy zostały zlecone i odebrane przez pracowników urzędu miasta i gminy, co potwierdza protokół końcowego odbioru robót z dnia 16 grudnia 2021 roku do umowy RTI/B/7021/12/2021. Natomiast połać dachu staraniami druhów OSP została wyrównana i wzmocniona.

W IV kwartale 2023 roku do świetlicy wiejskiej w Chocieszowie przyjechał zespół kontrolny skierowany przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego. Zespół kontrolny dokonał przeglądu całej dokumentacji wytworzonej w związku z realizacją obu umów, jak też w dniu 17.10.2023 r. dokonał wizji lokalnej na obiekcie świetlicy wiejskiej w Chocieszowie. W wyniku podjętych działań przygotowano wystąpienie pokontrolne, a OSP w Chocieszowie w porozumieniu z radcą prawnym zatrudnionym do prowadzenia tej sprawy sporządziła odpowiedź na przedmiotowe wystąpienie.

W odpowiedzi na wystąpienie pokontrolne wskazano następujące okoliczności:

1) wobec wygaśnięcia z dniem 31.12.2022 r. umowy użyczenia świetlicy wiejskiej w Chocieszowie i podpisania nowej z niewłaściwą reprezentacją Stowarzyszenia OSP zobowiązano się do uzupełnienia brakujących podpisów w celu doprowadzenia do ważności przedmiotowej umowy; takie działanie było niezbędne w świetle zapewnienia realizacji § 8 ust. 1 umów o dotację nr 05014/20/FPK/DEK oraz nr 11196/21/FPK/DEK;

2) OSP w Chocieszowie w celu dopełnienia obowiązku informacyjnego zleciła przygotowanie tablic informacyjnych, które będą w pełni odpowiadały treści § 6 umowy nr 05014/20/FPK/DEK i 11196/21/FPK/DEK.

Od momentu zakończenia kontroli i przygotowania wystąpienia pokontrolnego OSP uzyskała opinie, o których była mowa wcześniej.

W kwietniu 2024 r. OSP w Chocieszowie odebrało pismo od MKIDN, którego treść wskazuje, że obecnie jest przygotowywana decyzja administracyjna w sprawie zwrotu środków stanowiących kwotę dotacji pobraną niezgodnie z przeznaczeniem. Wydanie takiej decyzji doprowadzi do likwidacji OSP w Chocieszowie – która zapewnia bezpieczeństwo mieszkańcom 4 miejscowości: Studzienno, Chocieszów, Niwa i Wolany, łącznie ponad 2 tys. osób.

Zwrot kwoty udzielonych dotacji wraz z odsetkami przez OSP w Chocieszowie nie jest możliwy, gdyż stowarzyszenie w ciągu jednego roku działalności osiąga przychody stanowiące ułamek kwot, których zwrotu żąda MKiDN.

Pani Minister, czy rozważy Pani Minister inną możliwość rozwiązania problemu, zgodnie z obowiązującym prawem, która nie będzie skutkować zwrotem dotacji wraz z odsetkami?

Z wyrazami szacunku

MONIKA WIELICHOWSKA
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej