Przejdź do treści

Zapytanie pisemne nr 55 · Sejm X kadencji

Zapytanie pisemne w sprawie przestępstw popełnionych przez żołnierzy ściganych na wniosek dowódcy jednostki

Autor: Sebastian Łukaszewicz (PiS). Wpłynęło do Sejmu 19 grudnia 2023. Adresat: minister sprawiedliwości. Odpowiedź 10 dni po terminie, stan na 30 września 2026.

Sprawdź w Sejmie (rekord w API Sejmu) · pismo na sejm.gov.pl

Adresat i termin odpowiedzi

Adresat ma 21 dni od dnia, w którym dostał pismo od Marszałka Sejmu, i ten termin biegnie u każdego adresata osobno.

Adresaci pisma, data doręczenia, termin i stan odpowiedzi na 30 września 2026
Adresat Doręczono Termin Stan
minister sprawiedliwości 22 grudnia 2023 12 stycznia 2024 Odpowiedź 10 dni po terminie

Odpowiedzi

  1. Odpowiedź z 22 stycznia 2024, podpis: Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha

    z00055-o1.pdf

Treść zapytania

Część wojskowa Kodeksu karnego zawiera przepisy penalizujące czyny zabronione popełnione przez żołnierzy. W wielu przypadkach ściganie sprawców tychże czynów następuje na wniosek dowódcy jednostki wojskowej. Należy podkreślić, że art. 351 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny stanowi, iż żołnierz za czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Z praktyki działalności wojskowych organów ścigania wynika, że po ujawnieniu popełnienia czynu zabronionego ściganego na wniosek dowódcy jednostki wojskowej Żandarmeria Wojskowa musi uzyskać wniosek dowódcy jednostki o ściganie sprawcy ww. przestępstwa, co umożliwia wszczęcie postępowania karnego. W przypadku złożenia takiego wniosku prowadzone jest postępowanie karne.

Jednakże wielokrotnie zdarza się tak, że dowódca jednostki składa wniosek o ściganie karne żołnierza za popełnienie czynu zabronionego, co determinuje wszczęcie postępowania karnego, a równolegle dowódca prowadzi postępowanie dyscyplinarne w trybie przepisów ustawy o obronie Ojczyzny i kończy je rozpatrzeniem dyscyplinarnym dotyczącym żołnierza jeszcze przed zakończeniem postępowania karnego prowadzonego o ten sam czyn. Taki stan rzeczy może wydawać się problematyczny ze względu na treść art. 658 § 1 Kodeksu postępowania karnego, który stanowi, iż prokurator wojskowy odmawia wszczęcia postępowania o przestępstwo ścigane na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, jeżeli wobec sprawcy zastosowano już środki przewidziane w wojskowych przepisach dyscyplinarnych. W opisanym stanie rzeczy dochodzi zatem do sytuacji, w której dowódca jednostki wojskowej żąda ścigania karnego żołnierza, który popełnił przestępstwo ścigane na jego wniosek i jednocześnie rozpatruje sprawę tego żołnierza dyscyplinarnie, o czym nie ma obowiązku powiadamiać Żandarmerii Wojskowej i pionu wojskowego prokuratury, co może rodzić wiele problemów natury prawnej w kontekście treści art. 658 § 1 Kodeksu postępowania karnego.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy treść art. 658 § 1 Kodeksu postępowania karnego ma zastosowanie tylko do takich sytuacji, gdzie dowódca jednostki rozpatrzy dyscyplinarnie sprawę podległego mu żołnierza do momentu złożenia wniosku o ściganie karne tego żołnierza?

2. Czy w przypadku, gdy dowódca jednostki wojskowej złoży wniosek o ściganie karne żołnierza za popełnienie czynu zabronionego ściganego na jego wniosek i w czasie trwania postępowania karnego rozpatrzy dyscyplinarnie sprawę tego żołnierza, o czym poinformuje Żandarmerię Wojskową lub prokuratora nadzorującego to postępowanie karne, to czy ww. postępowanie karne należy zakończyć/umorzyć w związku z treścią art. 658 § 1 Kodeksu postępowania karnego, czy należy je kontynuować i zakończyć na przykład skierowaniem aktu oskarżenia do sądu? Proszę o uzasadnienie odpowiedzi zważając na to, że art. 658 § 1 Kodeksu postępowania karnego stanowi, iż „Prokurator wojskowy odmawia wszczęcia postępowania…”, co jest odmiennym zapisem normy względem sformułowania użytego w art. 17 § 1 Kodeksu postępowania karnego, tj.: „Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza”.

3. Czy zastosowanie trybu z art. 658 § 1 Kodeksu postępowania karnego uzależnione jest od tego, że dowódca jednostki musi rozpatrzyć dyscyplinarnie sprawę żołnierza przed tym/do momentu kiedy złoży wniosek o ściganie karne żołnierza za przestępstwo ścigane na wniosek dowódcy jednostki?

4. Czy w opinii Ministerstwa Sprawiedliwości treść art. 351 ustawy o obronie Ojczyzny i treść art. 658 § 1 Kodeksu postępowania karnego nie są ze sobą sprzeczne w zakresie pociągania do odpowiedzialności karnej i dyscyplinarnej żołnierza za jeden czyn? Proszę o uzasadnienie odpowiedzi.

Proszę o oznaczenie konkretnego pytania, którego dotyczył będzie dany fragment odpowiedzi.

Wszystkie zapytania pisemne kadencji: spis od najnowszego. Pozostałe pisma autora: profil posła.

Po każdym posiedzeniu Sejmu jedna wiadomość o nowych głosowaniach. Zapisz się.

  • Termin liczymy od doręczenia, osobno u każdego adresata. 21 dni biegnie od dnia, w którym Marszałek przekazał pismo adresatowi, a nie od wpływu do Sejmu. Stan liczymy na dzień danych, 30 września 2026.
  • Prolongata nie jest odpowiedzią. Pismo liczymy jako odpowiedziane dopiero, gdy przyjdzie odpowiedź, która przedłużeniem terminu nie jest.
  • Przy kilku adresatach rozstrzyga licznik Sejmu. Adresat, któremu Sejm dalej nalicza opóźnienie, nie odpowiedział, choćby pod pismem stały odpowiedzi innych. Zanim termin minie, licznik stoi na zerze u wszystkich, więc wtedy piszemy, że rejestr nie mówi, kto już odpisał.
  • Treść pochodzi z rejestru Sejmu i jest oczyszczona z formatowania przy nocnym przebiegu. Treści odpowiedzi nie przechowujemy: link prowadzi do rekordu w API Sejmu.
  • Źródłem jest API Sejmu RP. Każdą liczbę da się sprawdzić u źródła, a my nie interpretujemy rejestru. Tam, gdzie podejmujemy decyzję redakcyjną, piszemy o tym wprost.
  • Coś się nie zgadza? Napisz przyciskiem „Zgłoś błąd” w nagłówku, sam wpisze adres tej strony. Pytania o cały serwis: najczęstsze pytania.

Nasze wyliczenia, wykresy i karty: CC BY 4.0 (otwiera nową kartę). Rejestr Sejmu to informacja publiczna. Jak cytować.