Zapytanie pisemne w sprawie wsparcia systemu pieczy zastępczej poprzez system dodatkowych zachęt dla instytucji oraz podmiotów prywatnych

Nikt z nas nie ma wątpliwości, że posiadanie rodziny jest kluczowe w rozwoju każdego dziecka. Niestety zdarza się, że w wyniku różnych okoliczności rodzice nie wykonują lub nie mogą wykonywać swojego rodzicielskiego zadania, a pojawiające się kryzysy są na tyle poważne, że dzieci nie mogą się wychowywać w rodzinie pochodzenia. Wówczas najlepszą pomocą jest umożliwienie dzieciom wychowywania się w rodzinie zastępczej. Osoby wyrażające chęć pełnienia funkcji rodziny zastępczej mają za zadanie przygotowanie powierzonego im pod opiekę dziecka do godnego, samodzielnego życia, do pokonywania trudności życiowych zgodnie z zasadami etyki oraz do nawiązywania i podtrzymywania bliskich i społecznie akceptowanych kontaktów, które pomogą im łagodzić skutki doświadczania straty i separacji. Rodzinna piecza zastępcza ma zapewnić dzieciom wychowywanie się w prawidłowo funkcjonującej rodzinie, w której relacje oparte są na wzajemnym szacunku i zrozumieniu. Dzięki rodzinnej opiece zastępczej dzieci poznają prawidłowe wzorce w rodzinie, czują się akceptowane oraz mają szanse na szczęśliwe dzieciństwo i odpowiedzialne dorosłe życie.

Proces dezinstytucjonalizacji jest jedyną i właściwą drogą w zakresie zmian opieki nad dziećmi umieszczanymi w pieczy zastępczej, jednak należy go rozumieć w szerokim tego słowa znaczeniu, na które nie składa się jedynie aspekt pozyskiwania kandydatów na rodziców zastępczych, ale również m.in. działania z zakresu ułatwiania dostępu i profesjonalizacji usług dla rodzin zastępczych. Dlatego niezwykle ważne jest tworzenie rodzicom zastępczym takich warunków funkcjonowania w środowisku, które nie będą stanowiły dla nich dodatkowej bariery w pełnieniu tej kluczowej w systemie pieczy zastępczej funkcji. Na terenie miasta Tarnowa funkcjonują 82 rodziny zastępcze, w których wychowuje się 119 dzieci, w tym 7 rodzin zawodowych, które aktualnie pod swoją opieką mają 23 dzieci. Większość z nich z uwagi na brak miejsc w placówkach opiekuńczo-wychowawczych oraz brak nowych kandydatów na rodziców zastępczych jest otwarta na przyjęcie pod swoją opiekę dzieci ponad limit trójki dzieci przewidziany w zapisach ustawy, tym bardziej że zawodowe rodziny zastępcze posiadają odpowiednie warunki lokalowe, siły fizyczne i przede wszystkim chęć zaopiekowania się większą liczbą dzieci.

Barierę do podjęcia roli rodzica zastępczego dla kolejnych dzieci stanowi brak środka transportu, który mógłby zapewnić komfort jazdy dla 7 czy 9 osobowej rodziny. Nadmienić należy, iż rodziny zastępcze posiadają również swoje biologiczne dzieci, co niejednokrotnie przekracza liczbę 4 dzieci pozostających pod ich opieką. Przemieszczanie się i codzienne funkcjonowanie tak dużych rodzin jest bardzo utrudnione. Wyzwaniem jest logistyka – godzenie terminów u lekarzy, dowożenie dzieci do szkół, przedszkoli z codziennymi obowiązkami, nie wspominając o wspólnym rodzinnym wyjeździe wakacyjnym czy rekreacyjnym. Możliwość uruchomienia instrumentów, które pozwoliłyby rodzicom zastępczym na zakup lub nieodpłatne użytkowanie samochodu dla większej liczby osób, stanowiłaby spełnienie jednego z palących oczekiwań rodzin zastępczych, które deklarują chęć zaopiekowania się większą liczbą dzieci, a jednocześnie rodzinom, w których już wychowuje się większa liczba dzieci znacznie ułatwiłoby codzienne funkcjonowanie. Zapewnienie nowoczesnego, bezpiecznego środka transportu w połączeniu z wytrwałością, otwartym sercem i zaangażowaniem rodziców zastępczych nie tylko zapewni harmonijny rozwój wszystkich dzieci i pozwoli na sprawne realizowanie funkcji edukacyjnej, leczniczej, rehabilitacyjnej czy rekreacyjno-towarzyskiej, ale również przestanie być przeszkodą do przyjmowania większej liczby dzieci.

Mając na uwadze wyżej opisany stan, zwracam się z pytaniami:

1. Czy widzi Pani Minister możliwość wprowadzenia, w porozumieniu z innymi ministerstwami, systemu zachęt np. podatkowych (odliczenia VAT, ulg) dla instytucji i prywatnych podmiotów, które wyraziłyby chęć przekazania „pieczy zastępczej“ na czas pełnienia funkcji pojazdów zgodnie z opisanym wyżej założeniem?

2. Czy prowadzone są prace zmierzające do wsparcia z poziomu budżetu centralnego istniejących rodzin zastępczych oraz promowania tej formy pieczy zastępczej?