Zapytanie pisemne w sprawie interpretacji przez samorządy gminne przepisów wprowadzonych ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw

Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2023 r., poz. 1688) przynoszą samorządom gminnym określone trudności w zakresie ich stosowania i interpretacji, szczególnie w okresie przejściowym, do pełnego wejścia wszystkich przepisów ustawy w życie.

Po pierwsze, przedstawiciele samorządów gminnych, ale także planiści zadają między innymi pytanie, jak należy rozumieć treść artykułu 27a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w kontekście przepisów art. 64 ust. 2 i art. 65 ust. 1 ustawy zmieniającej?

Zgodnie z art. 64 ust. 2, art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw dopuszcza się uchwalanie planów miejscowych na podstawie istniejących studiów, które w tych artykułach określają, że przez plan ogólny należy rozumieć istniejące studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy.

Natomiast art. 27a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym umożliwia równoległe procedowanie, natomiast zakazuje uchwalania planów miejscowych do czasu uchwalenia planu ogólnego, a jak wynika z art. 64 ust. 2, art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw plany ogólne to dzisiaj istniejące studia.

Czy zatem w obecnym stanie prawnym gminy mogą procedować uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego lub zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na podstawie obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, czy też powinny wstrzymać się z uchwalaniem takich planów i ich zmian do czasu uchwalenia i wejścia w życie planu ogólnego, co może powodować, że gmina nie będzie mogła uchwalić planu nawet przez najbliższe dwa lata?

Po drugie, przedstawiciele samorządów gminnych zwracają uwagę na problemy, które mogą się pojawić już po zakończeniu okresów przejściowych, czyli po dniu 1 stycznia 2026 roku, kiedy uchwalone będą plany ogólne.

Sygnalizują, że zgodnie z art. 27a w momencie rozpoczęcia procedury zmiany planu ogólnego np. dla części gminy, trzeba będzie de facto wstrzymać uchwalenie wcześniej podjętych procedur w zakresie uchwalenia planów miejscowych i ich zmian do czasu uchwalenia zmiany planu ogólnego i „sprawdzenia” go przez wojewodę. Należy zauważyć, że zmiana planu ogólnego dla części gminy może dotyczyć zupełnie innych terenów aniżeli terenów dla których procedowane są plany miejscowe.

Skutek jest taki, że każde nowe rozpoczęcie procedury zmiany planu ogólnego, wstrzyma uchwalenie procedowanych planów miejscowych do czasu uchwalenia planu ogólnego i „sprawdzenia” przez wojewodę. W rzeczywistości plany miejscowe mogą być uchwalone nawet po 2-3 latach jeśli zmiana planu ogólnego będzie tak długo procedowana. W takiej sytuacji każda nowa zmiana planu ogólnego zablokuje uchwalanie planów miejscowych, nawet jeśli te plany miejscowe dotyczą zupełnie innych terenów. Art. 27a ma sens jeśli zmiana planu ogólnego i zmiana planu miejscowego dotyczy tego samego terenu. W pozostałej sytuacji zablokuje plany miejscowe, dlatego zdaniem samorządów wymaga zmiany lub doprecyzowania.