Zapytanie pisemne w sprawie cen oleju opałowego oraz rzeczywistych kosztów eksploatacji instalacji grzewczych po modernizacji

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego docierają sygnały mieszkańców dotyczące rosnących kosztów ogrzewania i przygotowania ciepłej wody. Zgłoszenia dotyczą zarówno użytkowników dotychczasowych źródeł ciepła, jak i osób, które poniosły znaczne wydatki na wymianę instalacji, lecz nie odnotowują oczekiwanego obniżenia rachunków. Kieruję do Pani Minister niniejsze zapytanie, aby móc udzielić mieszkańcom jasnej i rzetelnej odpowiedzi na te oraz podobne sygnały, opartej na aktualnych danych i stanowisku właściwych organów. Proszę zatem o przedstawienie diagnozy sytuacji oraz informacji o działaniach podejmowanych i planowanych przez rząd w celu zapewnienia gospodarstwom domowym dostępnego cenowo ogrzewania.

Jedno ze zgłoszeń dotyczy mieszkańca, który według własnej relacji kilkanaście lat temu przeznaczył około 70–80 tys. zł na instalację ogrzewania olejowego. Obecnie wskazuje koszt jednorazowego zakupu paliwa na poziomie około 13 500 zł i informuje, że otrzymał od dostawcy sugestię, iż olej napędowy na stacji może być tańszy od oferowanego oleju opałowego. Relacja ta wymaga weryfikacji na podstawie daty, wolumenu i warunków dostawy, jednak uzasadnia pytanie o sposób kształtowania cen oraz skuteczność istniejących osłon.

Ważnym elementem wyjaśnienia może być zróżnicowany zakres preferencji podatkowych. Ministerstwo Finansów wskazywało, że obniżki VAT i akcyzy na paliwa silnikowe nie obejmują produktów grzewczych. Kolejna czasowa obniżka podatków na wybrane paliwa silnikowe obowiązuje od 3 października do 31 grudnia 2026 r. Proszę o ocenę skutków tego rozróżnienia dla gospodarstw ogrzewanych olejem opałowym.

Mieszkańcy potrzebują przewidywalnej informacji o kosztach utrzymania domu oraz wsparcia w podejmowaniu wieloletnich decyzji inwestycyjnych. Sam zakup nowego urządzenia nie przesądza o kosztach ogrzewania konkretnego budynku.

Dlatego proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Dane o cenach i skali problemu

Czy ministerstwo prowadzi monitoring rzeczywistych kosztów ogrzewania gospodarstw domowych według źródła ciepła: oleju opałowego, gazu, pelletu, energii elektrycznej, pomp ciepła i ciepła systemowego? Jeśli to możliwe, proszę o dane roczne za lata 2021–2025 oraz najnowsze dostępne dane za 2026 r., w tym miesięczne ceny oleju opałowego i oleju napędowego.

2. Struktura ceny oleju opałowego

Z jakich składników składa się cena litra lekkiego oleju opałowego dla gospodarstwa domowego? Proszę wyodrębnić cenę produktu, koszty magazynowania i dostawy, marże producenta i dystrybutora, VAT, akcyzę oraz pozostałe obciążenia, wskazując podstawy prawne i stawki aktualne na dzień odpowiedzi. Proszę zestawić te elementy z olejem napędowym przeznaczonym do napędu pojazdów, z uwzględnieniem czasowych preferencji podatkowych.

3. Przyczyny porównywalnych cen obu paliw

Czy administracja zidentyfikowała przypadki, w których cena oleju opałowego z dostawą była równa lub wyższa od ceny oleju napędowego na stacji w tym samym okresie i regionie? Jaka część różnicy wynikała z podatków, a jaka z cen produktu, logistyki, wielkości zamówienia, sezonowości, rabatów i warunków konkurencji? Proszę o wyjaśnienie oparte na danych i porównywalnych transakcjach.

4. Marże i konkurencja

Jakimi danymi o marżach producentów, importerów i dystrybutorów oleju opałowego dysponują właściwe organy? Czy prowadzono analizę zmian marż w latach 2021–2026 oraz stopnia przenoszenia zmian podatków i cen hurtowych na odbiorców? Czy sprawa była analizowana przez UOKiK lub została mu przekazana? Jeżeli danych brak, czy rząd zamierza je pozyskać i w jakim terminie?

5. Zakres osłon podatkowych

Jakie przesłanki przemawiają za objęciem czasowymi preferencjami paliw silnikowych przy pozostawieniu oleju opałowego poza ich zakresem? Czy oceniono wpływ tej decyzji na gospodarstwa domowe? Czy analizowana jest czasowa zmiana VAT lub akcyzy na olej opałowy wykorzystywany do ogrzewania mieszkań? Proszę wskazać dopuszczalność w świetle prawa krajowego i unijnego, szacowany koszt oraz zabezpieczenia gwarantujące przełożenie ewentualnej ulgi na cenę dla odbiorcy.

6. Pomoc dla użytkowników indywidualnych źródeł ciepła

Z jakiej pomocy w pokryciu bieżących kosztów ogrzewania mogą obecnie korzystać gospodarstwa ogrzewane olejem opałowym, gazem, pelletem i energią elektryczną? Proszę podać podstawy prawne, kryteria, wysokość i terminy wsparcia oraz liczbę korzystających. Czy przewiduje się wsparcie dla gospodarstw z indywidualnymi źródłami ciepła, które nie są objęte bonem ciepłowniczym dotyczącym ciepła systemowego?

7. Ocena rozwiązań na okres wysokich cen

Czy rząd rozważa ukierunkowane rekompensaty, pomoc zależną od dochodu i obciążenia kosztami energii, mechanizm uruchamiany po przekroczeniu określonego poziomu cen albo inne osłony? Czy oceniano zasadność i skutki ewentualnego ograniczenia marż? Proszę o wskazanie rozwiązań analizowanych, przyjętych lub odrzuconych wraz z uzasadnieniem.

8. Rzeczywiste efekty wymiany ogrzewania

Czy ministerstwo lub NFOŚiGW badają rachunki beneficjentów programów modernizacji przed i po inwestycji, a nie tylko deklarowane parametry urządzeń i oszczędność energii? Proszę o wyniki według technologii, z uwzględnieniem pogody, powierzchni i stanu budynku, cen nośników, temperatury wewnętrznej, kosztów serwisu oraz wkładu własnego. W jakiej części zbadanych gospodarstw koszty wzrosły i jakie ustalono przyczyny?

9. Dostęp do modernizacji istniejących instalacji

Jakie możliwości wsparcia mają właściciele sprawnych instalacji olejowych i gazowych, którzy ponoszą wysokie koszty, lecz nie wymieniają kotła na paliwo stałe? Proszę wskazać dostępność pomocy na termomodernizację bez wymiany źródła, modernizację instalacji i zmianę technologii, wraz z ograniczeniami oraz planowanymi zmianami zasad.

10. Przewidywalność polityki państwa

Jak rząd zamierza zapewnić spójność programów inwestycyjnych, polityki podatkowej i wsparcia eksploatacyjnego? Czy przygotowano ocenę wpływu planowanych regulacji oraz instrumentów klimatycznych, w tym ETS2, na koszty ogrzewania olejem i gazem? Proszę o aktualny harmonogram, scenariusze kosztowe i plan ochrony gospodarstw szczególnie narażonych.

11. Odpowiedzialność i terminy

Jaki kierunek działań proponuje ministerstwo na sezon grzewczy 2026/2027 i kolejne lata? Proszę wskazać organ odpowiedzialny za każdy obszar, stan prac, terminy decyzji i sposób mierzenia efektów. Czy planowany jest publicznie dostępny monitoring cen oraz porównywalnych kosztów ogrzewania?

Proszę o odpowiedź na każdy punkt, z załączeniem dostępnych zestawień danych i analiz. W zakresie wymagającym informacji pozostających w kompetencji ministra finansów i gospodarki, ministra energii, NFOŚiGW lub UOKiK proszę o ich uzyskanie albo jednoznaczne wskazanie właściwego organu i zakresu danych, którymi ministerstwo nie dysponuje.

Z poważaniem
Łukasz Horbatowski
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej