Zapytanie pisemne w sprawie odtworzenia niemieckiego napisu "Angerburg" na budynku dawnego dworca kolejowego w Węgorzewie

Szanowna Pani Minister,

na elewacji remontowanego budynku dawnego dworca kolejowego w Węgorzewie odtworzono napis „Angerburg”, będący niemiecką nazwą miasta obowiązującą przed 1945 rokiem.

Z dostępnych informacji wynika, że napis został wykonany za zgodą właściwego organu ochrony zabytków. Sposób jego wyeksponowania budzi jednak poważne wątpliwości. Niemiecka nazwa została umieszczona bezpośrednio na elewacji budynku, w formie przypominającej współczesne oznaczenie stacji kolejowej, bez jednoznacznego wyjaśnienia, że jest to wyłącznie nazwa historyczna, która nie posiada obecnie statusu urzędowego.

W praktyce język niemiecki oraz dawne niemieckie nazewnictwo zostały wyraźnie wyeksponowane na publicznym obiekcie, przez co podkreślony został przede wszystkim jego dawny niemiecki charakter. Może to powodować wrażenie, że nazwa „Angerburg” jest równorzędna wobec obowiązującej polskiej nazwy „Węgorzewo”.

Ochrona zabytków nie powinna oznaczać bezrefleksyjnego odtwarzania symboliki i nazewnictwa dawnego państwa niemieckiego bez odpowiedniego polskiego kontekstu historycznego. Sposób prezentowania historii powinien uwzględniać polską tożsamość narodową, obowiązującą nazwę miejscowości oraz powojenne dzieje Węgorzewa i jego mieszkańców.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Który organ konserwatorski wyraził zgodę na odtworzenie napisu „Angerburg” i na podstawie jakiej dokumentacji historycznej oraz konserwatorskiej podjęto tę decyzję?

2. Czy odtworzenie niemieckiej nazwy było, zdaniem organu konserwatorskiego, niezbędne dla zachowania wartości zabytkowej budynku, czy stanowiło jedynie dopuszczalny element aranżacji elewacji?

3. Czy przed wydaniem zgody przeanalizowano sposób, w jaki odtworzony napis będzie odbierany przez mieszkańców i użytkowników obiektu, w szczególności fakt, że został umieszczony w formie przypominającej współczesne oznaczenie stacji? Czy organ konserwatorski uznał, że taka forma ekspozycji właściwie oddziela historyczne nazewnictwo od współczesnej, urzędowej nazwy miasta?

4. Jak ministerstwo ocenia zasadność i prawidłowość wydanej zgody w kontekście obowiązującego polskiego nazewnictwa oraz sposobu prezentowania historycznej, niemieckiej przeszłości Węgorzewa we współczesnej przestrzeni publicznej?

5. Jaki był całkowity koszt prac związanych z odtworzeniem napisu lub napisów na budynku oraz z jakich źródeł zostały one sfinansowane? Czy wykorzystano środki budżetu państwa, środki europejskie lub inne środki publiczne?

6. Czy przed podjęciem decyzji o odtworzeniu napisu przeprowadzono konsultacje społeczne dotyczące sposobu prezentowania historycznej nazwy miasta na publicznym obiekcie? Jeżeli tak, jaki był ich wynik?

7. Czy ministerstwo uważa, że na zabytkowych obiektach publicznych podstawą współczesnej identyfikacji powinno być obowiązujące polskie nazewnictwo, natomiast dawne nazwy obcojęzyczne powinny być prezentowane jako element warstwy historycznej, w sposób jednoznacznie wskazujący na ich historyczny charakter i nieprzesłaniający współczesnej polskiej nazwy?

Z poważaniem
Andrzej Śliwka
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej