Zapytanie pisemne w sprawie okoliczności wstrzymania dostaw energii cieplnej przez KPEC sp. z o.o. do zasobów Spółdzielni Mieszkaniowej Chrobry w Nakle nad Notecią, stosowania przepisów Prawa energetycznego oraz mechanizmów reagowania na zadłużenie zbiorowych odbiorców ciepła

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z zapytaniem poselskim w związku z sytuacją, do której doszło w sierpniu 2026 r. w Nakle nad Notecią, gdzie Komunalne Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej sp. z o.o. w Bydgoszczy wstrzymało dostawy energii cieplnej wykorzystywanej do przygotowania ciepłej wody użytkowej w części budynków zarządzanych przez Spółdzielnię Mieszkaniową Chrobry.

Przedmiotem zapytania nie jest ocena wewnętrznej odpowiedzialności członków Zarządu lub Rady Nadzorczej KPEC, która powinna zostać wyjaśniona bezpośrednio przez spółkę i jej właścicieli, lecz sposób stosowania przepisów Prawa energetycznego przez przedsiębiorstwo energetyczne oraz skuteczność istniejących instrumentów regulacyjnych w sytuacji, w której skutki zadłużenia jednego podmiotu dotykają znacznej liczby gospodarstw domowych.

W dniu 10 sierpnia 2026 r. doszło do wstrzymania dostaw energii cieplnej do części zasobów Spółdzielni Mieszkaniowej Chrobry w Nakle nad Notecią. Z publicznie dostępnych informacji wynika, że przyczyną tej decyzji były zaległe zobowiązania SM Chrobry wobec KPEC sp. z o.o. Z publicznego stanowiska przedstawicieli KPEC wynikało jednocześnie, że problemy z regulowaniem zobowiązań przez spółdzielnię miały nie ograniczać się wyłącznie do jednego rozliczenia lub krótkiego okresu, ale miały charakter długotrwały.

W dniu 12 sierpnia 2026 r., po rozmowach z udziałem przedstawicieli KPEC, SM Chrobry, organów nadzorczych oraz burmistrza miasta i gminy Nakło nad Notecią osiągnięto porozumienie pozwalające na wznowienie dostaw. Z podanych następnie informacji wynikało, że SM Chrobry zobowiązała się do uregulowania zobowiązań zgodnie z harmonogramem, w terminie nieprzekraczalnym do końca października 2026 r., a także do terminowego regulowania nowych należności. Oznacza to, że sytuacja kryzysowa została doraźnie zażegnana. Nie zostały jednak publicznie wyjaśnione wszystkie okoliczności poprzedzające wstrzymanie dostaw, w szczególności czas trwania zaległości, przebieg procedury poprzedzającej wstrzymanie, zakres wcześniejszych działań windykacyjnych oraz przyczyny, dla których porozumienie umożliwiające wznowienie dostaw zostało osiągnięte dopiero po ich faktycznym przerwaniu.

Prawo przedsiębiorstwa energetycznego do otrzymania zapłaty za dostarczone ciepło oraz do podejmowania przewidzianych prawem działań wobec nierzetelnego kontrahenta nie powinno budzić wątpliwości. Przedsiębiorstwo ciepłownicze nie może być zobowiązane do bezterminowego finansowania działalności odbiorcy, który nie reguluje swoich zobowiązań. W przypadku zbiorowych odbiorców ciepła, takich jak spółdzielnie mieszkaniowe, ekonomiczne i społeczne skutki wstrzymania dostaw są szczególne. Formalnym kontrahentem przedsiębiorstwa ciepłowniczego jest bowiem zarządca budynku, natomiast faktycznymi użytkownikami ciepła są mieszkańcy setek lokali, wśród których mogą znajdować się również osoby terminowo regulujące wszystkie należności naliczane przez spółdzielnię. Powstaje zatem konieczność odpowiedniego wyważenia interesu przedsiębiorstwa energetycznego oraz interesu mieszkańców. Art. 6b ustawy – Prawo energetyczne określa przesłanki umożliwiające przedsiębiorstwu energetycznemu wstrzymanie dostaw w przypadku zaległości odbiorcy. Jednocześnie prezes Urzędu Regulacji Energetyki, jako centralny organ administracji rządowej właściwy w sprawach regulacji gospodarki paliwami i energią, realizuje zadania zmierzające m.in. do równoważenia interesów przedsiębiorstw energetycznych i odbiorców. Prezes URE posiada również kompetencję do rozstrzygania sporów dotyczących nieuzasadnionego wstrzymania dostarczania energii.

Przypadek SM Chrobry rodzi zatem pytania zarówno dotyczące prawidłowości funkcjonowania obecnych przepisów, jak i tego, czy organ regulacyjny posiada wystarczające instrumenty pozwalające reagować na sytuacje, w których długotrwałe zadłużenie dużego zbiorowego odbiorcy może doprowadzić do pozbawienia podstawowego medium znacznej liczby gospodarstw domowych. Szczególnie istotna jest również odpowiedź na pytanie, czy w przypadku wielomiesięcznego narastania zaległości powinny istnieć wcześniejsze etapy eskalacji i informowania, pozwalające uniknąć sytuacji, w której do negocjacji kończących się skutecznym porozumieniem dochodzi dopiero po faktycznym odcięciu ciepła.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Energii posiada wiedzę o wstrzymaniu w dniu 10 sierpnia 2026 r. dostaw energii cieplnej przez KPEC sp. z o.o. do części zasobów SM Chrobry w Nakle nad Notecią?
2. Czy okoliczności tego zdarzenia były przedmiotem analizy Ministerstwa Energii lub Urzędu Regulacji Energetyki?
3. Czy do prezesa URE wpłynęły skarga, wniosek, zawiadomienie lub inna informacja, dotyczące wstrzymania dostaw do SM Chrobry?
4. Czy według informacji pozostających w dyspozycji administracji rządowej wszystkie ustawowe przesłanki umożliwiające wstrzymanie dostaw energii cieplnej w przedmiotowym przypadku zostały spełnione?
5. Na podstawie którego konkretnie przepisu Prawa energetycznego możliwe było wstrzymanie dostaw w przedmiotowej sytuacji?
6. Czy według informacji pozostających w dyspozycji właściwych organów wymagany okres opóźnienia w regulowaniu zobowiązań upłynął przed podjęciem decyzji o wstrzymaniu dostaw?
7. Czy w przypadku odbiorcy takiego jak spółdzielnia mieszkaniowa przedsiębiorstwo energetyczne ma obowiązek uprzedzenia o zamiarze wstrzymania dostaw w określonym terminie, a jeżeli tak – jakie dokładnie wymogi formalne powinny zostać spełnione?
8. Czy według informacji pozostających w dyspozycji właściwych organów KPEC dochował wszystkich obowiązków informacyjnych i proceduralnych wymaganych przed wstrzymaniem dostaw do SM Chrobry?
9. Czy w świetle obowiązujących przepisów przedsiębiorstwo energetyczne przed wstrzymaniem dostaw do dużego zasobu mieszkaniowego ma obowiązek brać pod uwagę liczbę gospodarstw domowych, które zostaną dotknięte skutkami decyzji?
10. Czy przedsiębiorstwo energetyczne ma obowiązek analizowania możliwości zastosowania innych instrumentów dochodzenia należności przed wstrzymaniem dostaw ciepła do budynków mieszkalnych?
11. Jeżeli taki obowiązek nie istnieje, czy ministerstwo dostrzega potrzebę jego wprowadzenia w odniesieniu do dużych zbiorowych odbiorców reprezentujących gospodarstwa domowe?
12. Czy Ministerstwo Energii lub prezes URE posiadają informacje pozwalające ustalić, od jakiego okresu SM Chrobry posiadała przeterminowane zobowiązania wobec KPEC?
13. Czy w przypadku długotrwałego narastania zadłużenia przedsiębiorstwa energetyczne posiadają wynikający z przepisów prawa obowiązek stosowania określonych kolejnych etapów działań windykacyjnych przed wstrzymaniem dostaw?
14. Czy ustawodawstwo określa szczególne procedury postępowania wobec zadłużonych spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych lub innych zarządców reprezentujących dużą liczbę gospodarstw domowych?
15. Jeżeli takich regulacji nie ma, czy ministerstwo zamierza rozważyć ich wprowadzenie?
16. Czy ministerstwo posiada wiedzę, czy przed 10 sierpnia 2026 r. KPEC i SM Chrobry zawierały wcześniejsze porozumienia, ugody lub harmonogramy dotyczące spłaty zadłużenia?
17. Czy zdaniem Pana Ministra, jeżeli problemy płatnicze miały charakter długotrwały, właściwym rozwiązaniem byłoby podjęcie formalnej procedury mediacyjnej lub naprawczej przed faktycznym wstrzymaniem dostaw?
18. Czy prezes URE dysponuje obecnie instrumentami umożliwiającymi podjęcie działania z urzędu jeszcze przed wstrzymaniem dostaw, jeżeli uzyska informację o narastającym konflikcie pomiędzy przedsiębiorstwem ciepłowniczym a dużym odbiorcą reprezentującym znaczną liczbę gospodarstw domowych?
19. Jeżeli nie – czy Ministerstwo Energii uważa za zasadne rozszerzenie kompetencji regulatora w tym zakresie?
20. Czy przedsiębiorstwa ciepłownicze mają obowiązek przekazywania prezesowi URE informacji o przypadkach wstrzymania dostaw energii cieplnej z powodu zaległości finansowych odbiorców?
21. Jeżeli tak – czy KPEC przekazał właściwe informacje dotyczące przypadku SM Chrobry i kiedy to nastąpiło?
22. Jeżeli przedsiębiorstwa nie mają takiego obowiązku – czy ministerstwo rozważa jego wprowadzenie przynajmniej w przypadkach obejmujących budynki mieszkalne lub znaczną liczbę gospodarstw domowych?
23. Czy prezes URE prowadzi statystyki dotyczące liczby przypadków wstrzymania dostaw ciepła z powodów płatniczych? Jeżeli tak, proszę o podanie liczby takich przypadków w latach 2021–2026, ze wskazaniem, ile dotyczyło spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych lub innych zarządców budynków wielolokalowych.
24. Czy w ocenie ministerstwa obecne przepisy odpowiednio rozróżniają sytuację zwykłego odbiorcy komercyjnego od spółdzielni mieszkaniowej będącej stroną umowy, za którą faktycznie znajdują się setki indywidualnych gospodarstw domowych?
25. Czy ministerstwo rozważa ustanowienie szczególnej procedury poprzedzającej wstrzymanie dostaw do zbiorowego odbiorcy ciepła, obejmującej przykładowo:

• dodatkowe wezwanie do zapłaty,
• obowiązek przedstawienia harmonogramu spłat,
• mediację,
• powiadomienie organu gminy,
• powiadomienie prezesa URE,
• poinformowanie mieszkańców o istniejącym zagrożeniu?

1. Czy ministerstwo uważa, że w przypadku planowanego wstrzymania dostaw do dużego zasobu mieszkaniowego prezes URE powinien posiadać możliwość podjęcia czynności jeszcze przed fizycznym przerwaniem dostaw?
2. Czy ministerstwo zamierza przeanalizować przebieg sprawy SM Chrobry i KPEC pod kątem wykorzystania tego przypadku przy przygotowywaniu zmian w regulacjach dotyczących ciepłownictwa systemowego?
3. Czy w ramach przygotowanej przez Ministerstwo Energii „Strategii transformacji ciepłownictwa do 2040 r.” przewidziano działania dotyczące zwiększenia bezpieczeństwa ciągłości dostaw dla odbiorców w budynkach wielolokalowych również w przypadku problemów finansowych podmiotów pośredniczących w rozliczeniach?
4. Czy zdaniem Pana Ministra przedsiębiorstwa ciepłownicze powinny posiadać sformalizowane procedury eskalacji postępowania w przypadku narastania zadłużenia dużych zbiorowych odbiorców, uwzględniające społeczne skutki potencjalnego wstrzymania dostaw?
5. Czy Ministerstwo Energii podejmie działania legislacyjne lub regulacyjne zmierzające do stworzenia mechanizmu, który z jednej strony zapewni przedsiębiorstwom ciepłowniczym skuteczne dochodzenie należności, a z drugiej pozwoli ograniczyć przypadki, w których do wypracowania porozumienia dochodzi dopiero po faktycznym pozbawieniu mieszkańców ciepła lub ciepłej wody?

Podkreślam, że niniejsze zapytanie nie ma na celu przesądzania, że decyzja KPEC o wstrzymaniu dostaw była bezprawna lub nieuzasadniona. Nie kwestionuję również prawa przedsiębiorstwa energetycznego do skutecznego dochodzenia należności za dostarczoną energię cieplną. Celem zapytania jest ustalenie, czy w przedmiotowej sprawie prawidłowo zadziałały przewidziane prawem mechanizmy poprzedzające wstrzymanie dostaw oraz czy obecny system prawny zapewnia wystarczająco wczesne reagowanie na długotrwałe problemy płatnicze zbiorowych odbiorców reprezentujących znaczną liczbę gospodarstw domowych. Wydarzenia w Nakle nad Notecią pokazują bowiem, że po faktycznym wstrzymaniu dostaw możliwe było w krótkim czasie osiągnięcie porozumienia pozwalającego na ich wznowienie. Zasadne jest zatem ustalenie, czy istniejące instrumenty prawne i regulacyjne mogły zostać wykorzystane wcześniej, tak aby do sytuacji kryzysowej w ogóle nie doszło.

Z poważaniem

Roman Fritz

Poseł na Sejm RP