Zapytanie pisemne w sprawie zagrożenia ciągłości ratownictwa wodnego na jeziorach Śniardwy i Seksty w związku z planowaną eksmisją Mazurskiej Służby Ratowniczej z bazy w Okartowie

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z zapytaniem poselskim dotyczącym krytycznej sytuacji w zakresie bezpieczeństwa publicznego na obszarze Wielkich Jezior Mazurskich, a w szczególności akwenu jeziora Śniardwy oraz jeziora Seksty.

Mazurska Służba Ratownicza (MSR) od dekad pełni kluczową rolę w systemie ratownictwa wodnego, stacjonując w strategicznie zlokalizowanej bazie w Okartowie (gm. Pisz, działka nr 423/1). Baza ta zapewnia optymalny czas reakcji ratowników w przypadkach zagrożenia życia i zdrowia osób korzystających z wypoczynku na największym polskim jeziorze.

Niezbędność operacyjna bazy MSR w Okartowie została jednoznacznie potwierdzona m.in. podczas dramatycznego zdarzenia na jeziorze Seksty z udziałem 38 osób z obozu żeglarskiego (w większości nieletnich), gdy w wyniku załamania pogody wywróciły się 4 jachty. Łódź MSR stacjonująca w Okartowie dotarła na miejsce jako pierwsza, wyciągnęła z wody 11 osób, a cała Stacja Ratownicza w Okartowie posłużyła jako jedyne w tym rejonie zaplecze medyczno-socjalne, zapewniając poszkodowanym dzieciom ogrzanie, pierwszą pomoc i schronienie.

Informacje dotyczące postępującego procesu eksmisji MSR z zajmowanej nieruchomości oraz braku wyznaczenia lokalizacji zastępczej budzą uzasadniony niepokój mieszkańców, turystów oraz środowiska ratowniczego. Wyłączenie stacji w Okartowie bez zapewnienia adekwatnej alternatywy stwarza realne ryzyko drastycznego wydłużenia czasu dotarcia służb ratunkowych do osób potrzebujących pomocy, co bezpośrednio zagraża ich życiu.

Jako organ sprawujący nadzór nad ratownictwem wodnym w Polsce oraz realizacją zadań z zakresu bezpieczeństwa wewnętrznego państwa Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji powinno podjąć pilne działania nadzorcze i mediacyjne w tej sprawie.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

I. W zakresie wiedzy ministerstwa o sytuacji MSR i oceny zagrożeń:

1. Czy MSWiA posiada szczegółowe informacje na temat aktualnej sytuacji Mazurskiej Służby Ratowniczej oraz zagrożeń dotyczących dalszego funkcjonowania jej bazy operacyjnej w Okartowie?

2. Czy ministerstwo posiada dane dotyczące rocznej liczby akcji ratowniczych i interwencji podejmowanych przez MSR oraz analizę strategicznego znaczenia dotychczasowej lokalizacji bazy dla czasu reakcji służb?

II. W zakresie oceny wpływu na bezpieczeństwo publiczne:

1. Czy ministerstwo dokonało analizy wpływu ewentualnej eksmisji MSR z bazy w Okartowie na bezpieczeństwo osób przebywających na jeziorze Śniardwy oraz innych akwenach objętych rejonem operacyjnym tej jednostki (w tym jeziorze Seksty)?

2. Czy MSWiA zamierza wystąpić do podległych służb (np. Państwowej Straży Pożarnej, Policji) o sporządzenie oficjalnej oceny wpływu likwidacji stacji MSR na czas reakcji i poziom bezpieczeństwa na tym obszarze?

3. Czy zdaniem ministerstwa dopuszczalne jest pogorszenie dostępności ratownictwa wodnego na obszarze Wielkich Jezior Mazurskich w wyniku sporu lokalnego?

III. W zakresie ciągłości i organizacji systemu ratownictwa:

1. Czy ministerstwo potwierdza, że zachowanie ciągłości działania MSR jako podmiotu uprawnionego ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa na wodzie w tym regionie?

2. Czy zdaniem MSWiA dopuszczalna jest sytuacja, w której podmiot mający formalną zgodę ministra na wykonywanie ratownictwa wodnego traci swoją jedyną bazę operacyjną bez zapewnienia lokalizacji zastępczej?

IV. W zakresie alternatywnych rozwiązań i planów awaryjnych:

1. Czy MSWiA posiada wiedzę, jaki inny podmiot miałby przejąć zadania MSR i zachować ciągłość dyżurów ratowniczych na jeziorze Śniardwy w przypadku utraty bazy przez stowarzyszenie?

2. Czy ministerstwo zweryfikowało, czy inne podmioty ratownicze (np. MOPR) są przygotowane kadrowo, sprzętowo i organizacyjnie do natychmiastowego przejęcia tych zadań bez uszczerbku dla operacyjności?

3. Czy ministerstwo opracowało plan awaryjny w przypadku wyłączenia stacji w Okartowie?

4. Jakie działania zaradcze planuje podjąć MSWiA, aby sprzęt ratowniczy pozyskany przez MSR (m.in. ze środków publicznych lub dotacji) nie uległ uszkodzeniu ani wyłączeniu z operacyjności w wyniku egzekucji komorniczej?

V. W zakresie nadzoru nad gruntami i działaniami wojewody:

1. Czy ministerstwo weryfikowało cel przekazania działki nr 423/1 w Okartowie przez Skarb Państwa i czy zmiana jej przeznaczenia (z funkcji ratownictwa wodnego na inne cele) jest zgodna z warunkami pierwotnego przekazania nieruchomości samorządowi?

2. Czy ministerstwo zamierza zwrócić się do wojewody warmińsko-mazurskiego o dokonanie oceny sytuacji oraz podjęcie działań mediacyjnych w celu wypracowania porozumienia?

3. Czy MSWiA rozważa przydzielenie doraźnego wsparcia finansowego lub celowego dla MSR na zabezpieczenie tymczasowej infrastruktury dyżurnej, aby uniknąć przerwania ciągłości dyżurów ratowniczych?

VI. W zakresie potencjału sprzętowego i ciężkich jednostek ratowniczych:

1. Jakim potencjałem sprzętowym w zakresie ciężkich łodzi ratowniczych (z uwzględnieniem klasy, wyporności, parametrów nautycznych, mocy napędowej oraz odporności na wysokie falowanie i sztorm) dysponują podmioty świadczące ratownictwo wodne oraz służby na akwenie jeziora Śniardwy, z podziałem na poszczególne podmioty (MSR, MOPR, PSP/OSP, Policja)?

2. Ile wynosi liczba ciężkich jednostek ratowniczych zdolnych do bezpiecznego prowadzenia akcji w warunkach sztormowych (powyżej 6° B) na jeziorze Śniardwy, z podziałem na poszczególne podmioty?

3. Ile razy w ostatnich 3 latach jednostki ratownicze były dysponowane do akcji w warunkach skrajnie niekorzystnych na tym akwenie, z podziałem na poszczególne podmioty?

4. Jakie są zatwierdzone procedury oraz normatywne czasy wyjścia na akwen ciężkich łodzi ratowniczych w przypadku nagłych załamań pogody oraz zdarzeń masowych, z podziałem na poszczególne podmioty?

VII. W zakresie kwalifikacji kadrowych (stermotorzyści), dyżurów i locji:

1. Ilu ratowników z uprawnieniami zawodowymi stermotorzysty żeglugi śródlądowej (do prowadzenia ciężkiego sprzętu ratowniczego o dużej mocy) ma obsada dyżurna na akwenie jeziora Śniardwy, z podziałem na poszczególne podmioty?

2. Które z podmiotów gwarantują stałą, całodobową (24/7) obecność stermotorzystów zawodowych w bazach operacyjnych nad brzegiem jeziora Śniardwy w sezonie nawigacyjnym, z podziałem na poszczególne podmioty?

3. W jaki sposób jest weryfikowana praktyczna znajomość niebezpiecznej locji jeziora Śniardwy (ławice kamienne, rafy, płycizny) podczas akcji nocnych i sztormowych, z podziałem na poszczególne podmioty?

4. Czy organ nadzorujący ma aktualne wykazy imienne oraz dokumentację potwierdzającą ważność uprawnień zawodowych i badań medycznych ratowników-stermotorzystów, z podziałem na poszczególne podmioty?

VIII. W zakresie finansowania ze środków publicznych:

1. Jakie kwoty z dotacji celowych MSWiA oraz budżetu państwa przekazano w ostatnich latach na utrzymanie gotowości, sprzęt i paliwo na akwenie jeziora Śniardwy, z podziałem na poszczególne podmioty?

Z poważaniem

Maciej Konieczny

Poseł na Sejm RP