Zapytanie pisemne w sprawie sytuacji finansowej szpitali oraz wsparcia procesów konsolidacyjnych podmiotów leczniczych

Szanowna Pani Minister,

sytuacja finansowa wielu polskich szpitali, w szczególności szpitali powiatowych, od dłuższego czasu budzi poważne obawy. Dyrektorzy placówek oraz samorządy będące ich organami tworzącymi wskazują m.in. na rosnące koszty działalności, wzrost kosztów wynagrodzeń, niedoszacowanie części świadczeń, problemy z finansowaniem nadwykonań oraz narastające zadłużenie.

Jednocześnie Ministerstwo Zdrowia uruchomiło mechanizm finansowego wsparcia procesów konsolidacyjnych podmiotów leczniczych. Na ten cel przeznaczono ponad 1,1 mld zł ze środków Funduszu Medycznego. Pomoc ma służyć m.in. konsolidacji podmiotów leczniczych, reorganizacji ich działalności oraz zmianom w strukturze udzielanych świadczeń.

Sama idea racjonalizacji funkcjonowania systemu ochrony zdrowia może być uzasadniona tam, gdzie przemawiają za nią względy medyczne, demograficzne i organizacyjne. Pojawia się jednak zasadnicza wątpliwość, czy w obecnej sytuacji finansowej szpitali możliwość uzyskania dodatkowych środków nie stanie się dla części samorządów i placówek głównym powodem podejmowania decyzji o konsolidacji.

Niepokój budzi sytuacja, w której z jednej strony szpitale mierzą się z problemami z finansowaniem bieżącej działalności, zapłatą za wykonane świadczenia, rosnącymi kosztami wynagrodzeń i zobowiązaniami, a z drugiej strony znaczące środki publiczne kierowane są do placówek pod warunkiem przeprowadzenia określonych procesów restrukturyzacyjnych lub konsolidacyjnych.

W przypadku szpitali powiatowych szczególne znaczenie ma również zapewnienie mieszkańcom mniejszych miejscowości odpowiedniej dostępności do leczenia. Ewentualna konsolidacja nie może prowadzić do sytuacji, w której pod hasłem poprawy efektywności ekonomicznej dochodzić będzie do ograniczania działalności kolejnych oddziałów, przenoszenia świadczeń do większych ośrodków lub pogorszenia dostępu pacjentów do leczenia blisko miejsca zamieszkania.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Ile szpitali i innych podmiotów leczniczych zgłosiło dotychczas zainteresowanie uzyskaniem środków przeznaczonych na wsparcie procesów konsolidacyjnych, ile formalnych wniosków zostało złożonych oraz jaka jest łączna wartość wnioskowanego wsparcia? Proszę również o wskazanie liczby podmiotów, które rozpoczęły już proces konsolidacji, połączenia lub reorganizacji w związku z możliwością uzyskania przedmiotowego wsparcia.

2. Jaka jest aktualna sytuacja finansowa polskich szpitali po pierwszym półroczu 2026 roku? Proszę o podanie łącznej wysokości zobowiązań szpitali, w tym zobowiązań wymagalnych, a także liczby placówek, które zakończyły pierwsze półrocze 2026 roku stratą. Proszę również, w miarę dostępności danych, o porównanie tych wartości z analogicznym okresem 2025 roku.

3. Jak przedstawia się sytuacja finansowa szpitali powiatowych po pierwszym półroczu 2026 roku? Ile takich placówek posiadało zobowiązania wymagalne, jaka była ich łączna wysokość oraz ile szpitali powiatowych wykazało stratę za pierwsze sześć miesięcy bieżącego roku?

4. Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało ryzyko, że z uwagi na trudną sytuację finansową część szpitali lub ich organów tworzących będzie podejmowała decyzje o konsolidacji przede wszystkim z powodu możliwości pozyskania dodatkowych środków finansowych, a nie dlatego, że rozwiązanie takie jest optymalne z punktu widzenia potrzeb zdrowotnych mieszkańców? Jakie mechanizmy zastosowano, aby zapobiec sytuacji, w której zachęta finansowa stanie się główną przesłanką podejmowania decyzji o konsolidacji?

5. Czy Ministerstwo Zdrowia może zagwarantować, że realizowane przy wsparciu środków publicznych procesy konsolidacyjne nie będą prowadziły do likwidacji oddziałów, ograniczenia zakresu udzielanych świadczeń lub pogorszenia dostępności do leczenia, w szczególności w szpitalach powiatowych i w mniejszych miejscowościach? Dlaczego w obecnej sytuacji finansowej szpitali tak znaczące środki przeznaczane są na zachęty do konsolidacji, zamiast w pierwszej kolejności zapewnić placówkom stabilne finansowanie bieżących świadczeń, terminowe rozliczenie świadczeń wykonanych ponad limit oraz odpowiednie finansowanie rosnących kosztów działalności, w tym kosztów wynikających z ustawowego wzrostu wynagrodzeń?

Zwracam się o przedstawienie szczegółowych danych oraz stanowiska Ministerstwa Zdrowia w powyższych kwestiach.

Z poważaniem

Lidia Czechak

Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej