Zapytanie pisemne w sprawie prawidłowości postępowania Polskiej Agencji Antydopingowej oraz Polskiego Laboratorium Antydopingowego w sprawie polskiej pięściarki

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego wpłynął wniosek w sprawie postępowania prowadzonego wobec polskiej pięściarki Natalii Rok w związku z wynikiem kontroli antydopingowej przeprowadzonej podczas finałów Mistrzostw Polski Seniorek i Seniorów w Boksie w Toruniu 10 grudnia 2023 r. Sprawa ta budzi wątpliwości dotyczące nie tylko samego wyniku analitycznego, ale przede wszystkim sposobu, w jaki Polska Agencja Antydopingowa dokonała oceny okoliczności tego wyniku oraz czy przed wszczęciem i prowadzeniem postępowania wyjaśniającego wykorzystano wszystkie dostępne narzędzia analityczne, naukowe i śledcze.

Z publicznie dostępnego orzeczenia Trybunału Arbitrażowego ds. Sportu w Lozannie (CAS 2024/A/11051 – Natalia Rok v. Polish Anti-Doping Agency) wynika, że podczas kontroli przeprowadzonej 10 grudnia 2023 r. stwierdzono w próbce obecność kokainy i jej metabolitu – benzoiloekgoniny. POLADA zastosowała wobec zawodniczki tymczasowe zawieszenie od 2 stycznia 2024 r., a następnie Panel Dyscyplinarny POLADA orzekł wobec niej czteroletni okres dyskwalifikacji. Jednocześnie z dokumentacji postępowania CAS wynika, że dopiero 10 grudnia 2024 r. Natalia Rok otrzymała od POLADA informację o szacunkowych stężeniach substancji w próbce A: 24,2 ng/ml kokainy oraz 23,9 ng/ml benzoiloekgoniny. Jest to okoliczność szczególnie istotna z punktu widzenia oceny czasu i sposobu potencjalnego przyjęcia substancji. CAS wskazał, że wytyczne WADA dotyczące substancji nadużywanych uznają stężenie kokainy powyżej 10 ng/ml za mogące odpowiadać użyciu w czasie zawodów, natomiast obecność kokainy przy jednoczesnym braku benzoiloekgoniny lub jej poziomie poniżej poziomu referencyjnego 50 ng/ml może wskazywać na bardzo niedawne użycie. W przypadku Natalii Rok stężenie kokainy wynosiło 24,2 ng/ml, natomiast benzoiloekgoniny 23,9 ng/ml.

Nie przesądzając, w jaki sposób substancja znalazła się w organizmie zawodniczki, należy postawić pytanie, czy tak nietypowy profil analityczny został przez POLADA właściwie przeanalizowany już na etapie wstępnej oceny potencjalnego naruszenia przepisów antydopingowych. Wątpliwości te są tym istotniejsze, że Natalia Rok wskazywała na możliwość nieświadomego przyjęcia substancji. W toku postępowania przedstawiała różne hipotezy dotyczące źródła obecności kokainy, w tym możliwość podania jej w napoju. CAS ostatecznie uznał, że zawodniczka nie przedstawiła wystarczających, obiektywnych i przekonujących dowodów pozwalających wykazać, że przyjęcie kokainy nastąpiło poza zawodami i pozostawało bez związku z wynikami sportowymi. Jednocześnie CAS odnotował znaczenie profilu stężeń kokainy i benzoiloekgoniny dla oceny czasu przyjęcia substancji. W tym kontekście szczególnie istotne jest ustalenie, czy POLADA – jako krajowa organizacja antydopingowa – wykorzystała w tej sprawie kompetencje i wiedzę swoich zespołów analitycznych, naukowych i śledczych oraz czy przeprowadzono analizę wszystkich dostępnych danych, a nie wyłącznie samego faktu wystąpienia AAF.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

Sprawa ta wymaga szczególnej uwagi, ponieważ system antydopingowy powinien jednocześnie skutecznie chronić uczciwość rywalizacji sportowej oraz gwarantować zawodnikom rzetelne, bezstronne i oparte na wiedzy naukowej postępowanie. Wieloletnia dyskwalifikacja jest dla sportowca konsekwencją o bardzo poważnych skutkach zawodowych i osobistych. Tym bardziej istotne jest, aby decyzje w takich sprawach były podejmowane po możliwie wszechstronnym zbadaniu wszystkich istotnych okoliczności.

Zwracam się zatem o szczegółową odpowiedź na wszystkie powyższe pytania oraz o przedstawienie działań, jakie Ministerstwo Sportu i Turystyki zamierza podjąć w celu wyeliminowania podobnych wątpliwości w przyszłości.

Z poważaniem

Robert Warwas