Zapytanie pisemne w sprawie aktualnego etapu prac nad rządowym projektem ustawy o pomocy beneficjentom - osobom fizycznym poszkodowanym w związku z realizacją Programu Priorytetowego "Czyste Powietrze" (UD346)

Szanowna Pani Minister,

w związku z sygnałami napływającymi od beneficjentów programu priorytetowego „Czyste Powietrze“ zwracam się z prośbą o przedstawienie aktualnych informacji dotyczących prac nad projektem ustawy o pomocy beneficjentom – osobom fizycznym poszkodowanym w związku z realizacją tego programu, oznaczonym numerem UD346.

Projekt ma stanowić odpowiedź na przypadki, w których beneficjenci zostali obciążeni obowiązkiem zwrotu dotacji wskutek działań nierzetelnych wykonawców lub pełnomocników. Zidentyfikowane nieprawidłowości obejmują m.in. składanie wniosków i występowanie o zaliczki bez wiedzy beneficjentów, poświadczanie nieprawdy w dokumentach, niewykonanie przedsięwzięcia lub niedotrzymanie terminów przez wykonawców.

W takich sytuacjach konsekwencje finansowe ponoszą często osoby, które działały w dobrej wierze i nie miały rzeczywistego wpływu na nieprawidłowe wykorzystanie przekazanych środków. Obowiązek zwrotu dotacji wraz z odsetkami może prowadzić do poważnego zadłużenia rodzin, szczególnie tych znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej.

Projekt UD346 został ujęty w porządku posiedzenia Rady Ministrów wyznaczonego na 11 sierpnia 2026 r. Informacja o wyniku prac nad projektem oraz przewidywanym terminie uruchomienia pomocy ma zasadnicze znaczenie dla osób, wobec których prowadzone są obecnie postępowania dotyczące zwrotu dotacji.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jaki jest wynik rozpatrzenia projektu UD346 przez Radę Ministrów 11 sierpnia 2026 r. i na jakim etapie procesu legislacyjnego znajduje się obecnie projekt?
2. Kiedy projekt zostanie skierowany do Sejmu oraz jaki jest przewidywany termin uchwalenia i wejścia w życie proponowanych przepisów?
3. Od kiedy osoby poszkodowane będą mogły składać wnioski o zastosowanie przewidzianych w ustawie instrumentów pomocy?
4. Jakie dokładnie formy pomocy będą dostępne dla poszkodowanych beneficjentów? Czy obejmą one w szczególności:
   • zawieszenie dochodzenia należności i prowadzonych postępowań windykacyjnych,
   • odroczenie terminu spłaty lub rozłożenie należności na raty,
   • umorzenie należności w całości albo w części,
   • odstąpienie od naliczania odsetek,
   • możliwość dokończenia inwestycji przez innego wykonawcę?
5. Jakie przesłanki oraz dokumenty będą wymagane do uznania, że nieprawidłowości powstały bez winy beneficjenta? Czy warunkiem uzyskania pomocy będzie wcześniejsze zgłoszenie sprawy Policji lub prokuraturze albo wszczęcie postępowania przeciwko wykonawcy?
6. Czy projektowane rozwiązania obejmą również osoby, wobec których przed wejściem ustawy w życie:
   • wydano wezwanie do zwrotu dotacji,
   • zawarto ugodę lub ustalono harmonogram spłaty,
   • wszczęto postępowanie sądowe albo egzekucyjne,
   • wyegzekwowano już część należności?
7. Czy do czasu wejścia w życie ustawy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje wprowadzenie rozwiązania przejściowego, polegającego na wstrzymaniu dochodzenia należności od osób, których sprawy wskazują na możliwość działania nierzetelnego wykonawcy lub pełnomocnika?
8. Ile przypadków beneficjentów poszkodowanych przez nierzetelnych wykonawców lub pełnomocników zostało dotychczas zidentyfikowanych w skali kraju oraz w województwie małopolskim? Jakiej łącznej kwoty dotyczą prowadzone wobec nich postępowania o zwrot dotacji?
9. W jaki sposób beneficjenci zostaną poinformowani o możliwości skorzystania z pomocy? Czy Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz wojewódzkie fundusze będą zobowiązane do bezpośredniego kontaktu z osobami, których sprawy mogą spełniać ustawowe przesłanki?
10. Czy osoby poszkodowane mogą już obecnie zgłaszać swoje sprawy do właściwych wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej? Jeżeli tak, proszę o wskazanie właściwego trybu postępowania oraz danych kontaktowych jednostek udzielających wsparcia.

Proszę również o wskazanie orientacyjnego harmonogramu dalszych prac legislacyjnych i wdrożeniowych oraz planowanej daty, od której pomoc będzie faktycznie dostępna dla poszkodowanych beneficjentów.

Z poważaniem