Zapytanie pisemne w sprawie kontroli przestrzegania nowych zasad reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ochrony pacjentów i małoletnich przed wprowadzającymi w błąd praktykami reklamowymi

W dniu 4 sierpnia 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo farmaceutyczne, przygotowany przez Ministerstwo Zdrowia. Projekt znosi całkowity zakaz reklamy aptek i punktów aptecznych, obowiązujący od 2012 roku, przy jednoczesnym wprowadzeniu nowych ograniczeń mających chronić pacjentów przed reklamami zachęcającymi do nieuzasadnionego kupowania leków i produktów farmaceutycznych.

Zgodnie z informacją Ministerstwa Zdrowia nowe przepisy mają wejść w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Oznacza to, że apteki i punkty apteczne w całej Polsce – w tym w okręgu tarnowskim – uzyskają możliwość reklamowania swojej działalności oraz usług farmaceutów już w drugiej połowie sierpnia 2026 r.

Projekt przewiduje:

• zniesienie całkowitego zakazu reklamy aptek i punktów aptecznych;

• możliwość reklamowania usług świadczonych przez farmaceutów (opieka farmaceutyczna, szczepienia, przeglądy lekowe, badania diagnostyczne);

• zakaz promowania nadmiernej konsumpcji leków i produktów farmaceutycznych;

• zakaz sugerowania korzystania z usług apteki bez rzeczywistej potrzeby zdrowotnej;

• podwojenie maksymalnej kary za reklamę niezgodną z przepisami z 50 000 zł do 100 000 zł.

Projekt stanowi dostosowanie polskich przepisów do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jednocześnie informacja rządowa wskazuje na ochronę pacjentów i małoletnich przed wprowadzającymi w błąd praktykami reklamowymi, jednak szczegółowe mechanizmy tej ochrony nie zostały w pełni opublikowane.

W związku z bliskim terminem wejścia przepisów w życie oraz ich bezpośrednim wpływem na pacjentów, w tym osoby starsze i małoletnie, zwracam się z zapytaniem o konkretne mechanizmy kontroli i ochrony.

1. Jakie konkretne zasady i ograniczenia będą obowiązywać apteki i punkty apteczne w zakresie reklamy po wejściu w życie nowelizacji? W szczególności – jakie rodzaje treści reklamowych będą dozwolone, a jakie zakazane? Proszę o wskazanie przepisów lub wytycznych, które będą stosowane przez organa kontrolne.

2. W jaki sposób Inspekcja Farmaceutyczna planuje kontrolować przestrzeganie nowych zasad reklamy aptek? W szczególności:

• ilu kontrolerów zostanie wyznaczonych do kontroli reklam aptek;

• czy kontrole będą obejmować reklamy internetowe i w mediach społecznościowych;

• czy zaplanowano kontrole prewencyjne w pierwszych miesiącach po wejściu przepisów w życie;

• w jakim trybie pacjenci i konsumenci będą mogli zgłaszać reklamy uznane za wprowadzające w błąd?

3. Jakie konkretne przepisy lub mechanizmy chronią małoletnich przed reklamą aptek i produktów farmaceutycznych, w szczególności w Internecie i mediach społecznościowych? Czy projekt przewiduje zakaz kierowania reklamy aptek do osób małoletnich lub zakaz umieszczania reklam aptek w treściach skierowanych do dzieci i młodzieży?

4. Czy nowe przepisy będą obejmować reklamy aptek internetowych? Jeśli tak – w jaki sposób Inspekcja Farmaceutyczna planuje kontrolować reklamy aptek działających w modelu e-commerce, w tym reklamy na platformach marketplace i w porównywarkach cen leków?

5. Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje wydanie wytycznych lub poradników dla aptek dotyczących prawidłowego prowadzenia reklamy zgodnie z nowymi przepisami, aby ograniczyć ryzyko nieświadomego naruszenia zakazów – i jeśli tak, to w jakim terminie?

6. W jaki sposób nowelizacja chroni pacjentów przed reklamami sugerującymi, że samoleczenie lub zakup określonych produktów farmaceutycznych może zastąpić konsultację lekarską? Czy projekt przewiduje zakaz przypisywania produktom aptecznym właściwości leczniczych, których nie mają, lub sugerowania ich skuteczności bez konsultacji z lekarzem?

7. Czy Ministerstwo Zdrowia oceniło ryzyko, że zniesienie zakazu reklamy aptek może prowadzić do konkurencji cenowej ukierunkowanej na przyciągnięcie klientów promocjami leków OTC i suplementów, a w konsekwencji do nadmiernej konsumpcji produktów farmaceutycznych? Jeśli tak – jakie są prognozy i planowane mechanizmy zapobiegające temu zjawisku?

8. Jakie są planowane koszty kontroli nowych zasad reklamy aptek dla Inspekcji Farmaceutycznej, i czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje zwiększenie zatrudnienia lub środków na nadzór w wojewódzkich inspektoratach farmaceutycznych, w tym w Wojewódzkim Inspektoracie Farmaceutycznym w Krakowie obejmującym okręg tarnowski?

9. W jakim terminie Ministerstwo Zdrowia planuje przedstawić pełną ocenę skutków regulacji (OSR) dla nowelizacji Prawa farmaceutycznego w zakresie reklamy aptek, i czy ta ocena będzie dostępna publicznie?

10. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje monitoring wpływu zniesienia zakazu reklamy aptek na rynek farmaceutyczny – w tym na ceny leków OTC, dostępność usług farmaceutycznych w mniejszych miejscowościach oraz bezpieczeństwo pacjentów – i jeśli tak, to w jakim harmonogramie oraz jakie wskaźniki będą mierzone?