Zapytanie pisemne w sprawie konieczności zatrzymania motywowanej nienawiścią fali przemocy internetowej i fizycznej

Przemyśl, dnia 3 sierpnia 2026 r.

Szanowny Panie Premierze,

w ostatnich tygodniach na polskich ulicach obserwujemy narastającą falę przemocy, szczególnie tej motywowanej nienawiścią. Na to nakładają się działania dezinformacyjne realizowane przez Federację Rosyjską i powiązane z nią środowiska w naszym kraju. Mimo bardzo sprawnego działania służb i zatrzymywania kolejnych sprawców ataków wydaje się, że przekroczona została czerwona linia i państwo musi zareagować z bezwzględną stanowczością. O to apelują środowiska prodemokratyczne, samorządowcy i Polacy, którzy w zdecydowanej większości nie godzą się na takie zachowania. Polacy to wspaniały, otwarty i odważny naród, który niejednokrotnie w chwili próby udowadniał swoją wartość.

Nie możemy więc pozwolić, by pospolici przestępcy, inspirowani przez nieodpowiedzialnych polityków i rosyjską propagandę, niszczyli nasz wizerunek na świecie. Nie możemy pozwolić, by osoby dopuszczające się przemocy uzurpowały sobie kompetencje organów państwa. Dziś jako klasa polityczna stoimy w odpowiedzialności wobec obecnego i przyszłych pokoleń, aby zatrzymać wzbierającą falę nienawiści nim doprowadzi do zdarzeń, które znamy z najczarniejszych kart historii świata – do mordów i pogromów. Historia uczy, że przemoc motywowana nienawiścią nigdy nie kończy się na pierwszej ofierze czy na jednej grupie społecznej. Dziś celem ataków są uchodźcy z Ukrainy, ale pamiętamy również ataki motywowane mową nienawiści na osoby nieheteronormatywne, na imigrantów, na kobiety walczące o swoje prawa, na pielęgniarki i nauczycieli. Jeśli nie powstrzymamy tego już na etapie mowy nienawiści, to uwolniona przemoc będzie niosła zagrożenie nie tylko dla uchodźców z Ukrainy, ale dla każdego obywatela i mieszkańca Polski.

Długotrwała ekspozycja na mowę nienawiści prowadzi do dehumanizacji, normalizacji agresji i zwiększenia akceptacji dla przemocy. Dlatego walka z mową nienawiści musi być jednym z priorytetów państwa. Jako poseł z Przemyśla, Miasta Ratownika, miasta niebywałej solidarności i wielkiego, otwartego serca, jako pedagog, ojciec i dziadek muszę wyrazić swój stanowczy sprzeciw wobec przemocy słownej i fizycznej kierowanej względem uchodźców, ale też wobec każdego obywatela Polski. Czas, abyśmy jako Polacy znów stanęli w forpoczcie narodów świata, tworząc ponad podziałami politycznymi przepisy restrykcyjne względem sprawców przemocy i system szybkiego i bezwzględnego ich egzekwowania. Nie może być naszej zgody na ataki motywowane nienawiścią na tle narodowościowym. Ale nie może być także naszej zgody na to, że nasze dziecko nie może iść do wymarzonej szkoły, bo kibicuje niewłaściwej drużynie i tylko z tego powodu może być przez tych samych agresorów skatowane. Nie może być naszej zgody na to, że ekspedientka w sklepie zostaje zaatakowana przez pijanego bandytę, bo odmówiła mu sprzedaży alkoholu, czy złodzieja, bo przyłapała go na tym procederze. Nie może być naszej zgody, że starszy człowiek idący ulicą zostaje skatowany przez osiłków, bo nie oddał im portfela. Nie może być naszej zgody, że kobieta musi uciekać z dziećmi z domu i ukrywać się, bo boi się swojego partnera, sprawcy przemocy. Nie może być naszej zgody, by ratownik medyczny wyruszając karetką, by ratować komuś życie, musiał się obawiać o własne. To wszyscy sprawcy przemocy muszą zacząć się bać państwa prawa oraz społeczeństwa, dla którego to państwo musi się stać bezwzględnym gwarantem ich nietykalności.

Dlatego, choć zawsze byłem przeciwnikiem skrajności, to teraz apeluję o radykalne zaostrzenie wysokości kar i stworzenie systemu szybkiej drogi sądowej w przypadku naruszenia czyjejkolwiek nietykalności. Wydaje się, że to ostatni moment, w którym możemy zatrzymać plan Rosji i odebranie wszystkim mieszkańcom Polski poczucia bezpieczeństwa. Ale też to idealny moment, by pójść krok dalej i uczynić Polskę najbezpieczniejszym krajem na świecie.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:

1. Jakie działania podejmuje obecnie rząd RP w celu przeciwdziałania narastającej przemocy motywowanej nienawiścią oraz ograniczenia eskalacji agresji w przestrzeni publicznej?

2. Czy nie byłoby wskazane uruchomienie ogólnopolskiej kampanii społecznej promującej szacunek, odpowiedzialność za słowo oraz przeciwdziałanie przemocy i mowie nienawiści?

3. Czy rząd analizuje potrzebę wzmocnienia skuteczności ścigania osób publicznie nawołujących do przemocy lub świadomie inspirujących działania skierowane przeciwko określonym grupom społecznym?

4. Jakie działania są prowadzone przez służby państwowe w zakresie identyfikowania i neutralizowania prób wykorzystywania napięć społecznych przez podmioty prowadzące działania dezinformacyjne lub inspirowane przez Federację Rosyjską?

5. Czy rząd planuje przygotowanie wspólnych wytycznych dla administracji rządowej, samorządów, Policji oraz prokuratury dotyczących szybkiego reagowania na przestępstwa motywowane nienawiścią?

6. Czy są analizowane zmiany legislacyjne umożliwiające skuteczniejsze ściganie nie tylko bezpośrednich sprawców przemocy, lecz także osób świadomie podżegających do jej stosowania lub systematycznie nawołujących do nienawiści wobec określonych grup społecznych?

7. Czy w ocenie Pana Premiera jest zasadne przygotowanie w trybie bezzwłocznym zmian legislacyjnych i organizacyjnych radykalnie zaostrzających kary za naruszenie nietykalności osobistej oraz za mowę nienawiści, a także upraszczających i przyśpieszających tryb ich egzekwowania?

Z poważaniem

Poseł na Sejm RP
Marek Rząsa