Zapytanie pisemne w sprawie możliwych represji wobec funkcjonariusza Straży Granicznej po interwencji dotyczącej symboliki OUN-UPA na pojeździe wjeżdżającym do Polski

Otrzymałem niepokojącą informację dotyczącą funkcjonariusza Straży Granicznej, który podczas wykonywania obowiązków służbowych na przejściu granicznym miał podjąć interwencję wobec osoby wjeżdżającej samochodem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Według przekazanych mi informacji na pojeździe miała znajdować się czarno-czerwona flaga utożsamiana z symboliką Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów i Ukraińskiej Powstańczej Armii, określana potocznie jako flaga banderowska.

Funkcjonariusz miał polecić kierowcy usunięcie tej flagi przed wjazdem na terytorium Polski. Następnie – według otrzymanych przeze mnie informacji – funkcjonariusz ten miał zostać przeniesiony do innej jednostki organizacyjnej Straży Granicznej, prawdopodobnie do Placówki Straży Granicznej. Co więcej, wobec funkcjonariusza miało zostać wszczęte postępowanie oraz miały zostać mu przedstawione zarzuty związane z podjętą interwencją.

Informacje te, jeżeli okażą się prawdziwe, wymagają pełnego i pilnego wyjaśnienia. Niedopuszczalna byłaby sytuacja, w której funkcjonariusz państwowy, działający w przekonaniu o konieczności ochrony powagi granicy państwowej oraz przeciwdziałania publicznemu eksponowaniu symboliki odwołującej się do organizacji odpowiedzialnych za ludobójstwo obywateli II Rzeczypospolitej, zostałby z tego powodu poddany represjom służbowym lub karnym.

Jednocześnie, z uwagi na brak oficjalnych i kompletnych informacji dotyczących tego zdarzenia, niezbędne jest ustalenie jego rzeczywistego przebiegu, podstaw prawnych działań funkcjonariusza, decyzji podjętych przez jego przełożonych oraz ewentualnych czynności prowadzonych przez prokuraturę.

Szczególnego wyjaśnienia wymaga również to, czy funkcjonariusz otrzymał od Straży Granicznej należytą pomoc prawną i wsparcie instytucjonalne. Funkcjonariusz wykonujący obowiązki służbowe na granicy państwowej nie może być pozostawiony sam sobie w przypadku wszczęcia przeciwko niemu postępowania wynikającego bezpośrednio z czynności podjętych podczas służby.

W związku z powyższym zwracam się do Panów Ministrów z następującymi pytaniami:

1. Czy od 13 grudnia 2023 roku miała miejsce sytuacja, w której funkcjonariusz Straży Granicznej polecił osobie wjeżdżającej samochodem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej usunięcie z pojazdu czarno-czerwonej flagi utożsamianej z symboliką OUN-UPA, a jeżeli tak, kiedy i na którym przejściu granicznym doszło do tego zdarzenia oraz jaki był jego dokładny przebieg?

2. Czy wobec funkcjonariusza podejmującego tę interwencję wszczęto postępowanie wyjaśniające, dyscyplinarne, karne lub inne postępowanie służbowe, a jeżeli tak, kiedy je wszczęto, kto podjął taką decyzję, czego dokładnie dotyczy postępowanie i na jakim znajduje się obecnie etapie?

3. Czy funkcjonariuszowi przedstawiono zarzuty, a jeżeli tak, jaka jest ich dokładna treść i kwalifikacja prawna, jakie zachowanie funkcjonariusza stanowi ich podstawę, kiedy zarzuty zostały przedstawione oraz która jednostka prokuratury prowadzi lub nadzoruje postępowanie?

4. Czy funkcjonariusz został przeniesiony do innej placówki lub jednostki organizacyjnej Straży Granicznej, w szczególności do Placówki Straży Granicznej w Dorohusku, a jeżeli tak, kiedy, z jakiej jednostki, na jakie stanowisko, na czyj wniosek oraz na jakiej podstawie prawnej i faktycznej podjęto decyzję o jego przeniesieniu?

5. Czy decyzja o przeniesieniu funkcjonariusza, zmianie jego stanowiska, zakresu obowiązków lub miejsca pełnienia służby pozostawała w jakimkolwiek związku z interwencją dotyczącą eksponowania symboliki OUN-UPA, a jeżeli nie, jakie inne konkretne przesłanki uzasadniały tę decyzję?

6. Czy Straż Graniczna zapewniła temu funkcjonariuszowi pomoc prawną, w tym możliwość skorzystania z pomocy adwokata lub radcy prawnego, pokrycie kosztów obrony albo wsparcie właściwych komórek prawnych formacji, a jeżeli nie, z jakich przyczyn odmówiono mu takiego wsparcia?

7. Jakie procedury, instrukcje lub wytyczne obowiązują funkcjonariuszy Straży Granicznej w przypadku ujawnienia na pojeździe albo przy osobie przekraczającej granicę symboliki odwołującej się do OUN-UPA, banderyzmu, organizacji totalitarnych lub organizacji odpowiedzialnych za zbrodnie przeciwko obywatelom polskim oraz czy funkcjonariusz działał zgodnie z tymi procedurami?

8. Czy minister spraw wewnętrznych i administracji oraz prokurator generalny przeprowadzą pełną kontrolę opisanej sprawy, obejmującą zasadność przeniesienia funkcjonariusza, legalność działań jego przełożonych, zasadność ewentualnych zarzutów oraz sposób udzielenia mu pomocy prawnej, a także czy wyniki tej kontroli zostaną przedstawione w odpowiedzi na niniejszą interpelację?