Zapytanie pisemne w sprawie terminu przekazywania środków stanowiących wyrównanie kwoty potrzeb edukacyjnych na podstawie art. 36 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego

Szanowna Pani Minister,

od 2025 r. obowiązuje nowy system finansowania zadań oświatowych jednostek samorządu terytorialnego, oparty na przepisach ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Wysokość kwoty potrzeb edukacyjnych ustalana jest na podstawie danych o liczbie uczniów według stanu na dzień 15 czerwca roku poprzedzającego rok budżetowy. Wcześniej subwencja oświatowa była wyliczana na podstawie danych o liczbie uczniów z 30 września danego roku szkolnego, co lepiej oddawało rzeczywisty stan uczniów.

W praktyce wiele jednostek samorządu terytorialnego odnotowuje wzrost liczby uczniów po tej dacie wynikający m.in. z migracji ludności, zmian organizacyjnych sieci szkół czy zwiększenia liczby dzieci objętych obowiązkiem szkolnym i wychowaniem przedszkolnym. Powoduje to konieczność ponoszenia przez samorządy wydatków na kształcenie większej liczby uczniów, niż uwzględniono przy naliczaniu kwoty potrzeb edukacyjnych na dany rok budżetowy.

Art. 36 ustawy przewiduje mechanizm ustalenia różnicy pomiędzy kwotą potrzeb edukacyjnych naliczoną na dany rok budżetowy a kwotą wynikającą z rzeczywistej liczby uczniów. Dla jednostek samorządu terytorialnego istotne znaczenie ma jednak termin przekazania środków z tego tytułu, gdyż wpływa on na możliwość zachowania płynności finansowej oraz prawidłowego planowania budżetów.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. W jakim terminie jednostki samorządu terytorialnego otrzymują środki stanowiące wyrównanie różnicy pomiędzy kwotą potrzeb edukacyjnych naliczoną na dany rok budżetowy a kwotą wynikającą z rzeczywistej liczby uczniów, ustaloną zgodnie z art. 36 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego?

2. Czy wyrównanie, o którym mowa w art. 36 ustawy, przekazywane jest w trakcie kolejnego roku budżetowego, po zakończeniu roku budżetowego, czy też w innym terminie określonym w obowiązujących przepisach?

3. Jaki organ dokonuje ustalenia wysokości wyrównania oraz jakie dane i według jakiego stanu są uwzględniane przy jego obliczaniu?

4. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej dysponuje szacunkami dotyczącymi przewidywanego czasu pomiędzy ustaleniem różnicy, o której mowa w art. 36 ustawy, a faktycznym przekazaniem środków jednostkom samorządu terytorialnego?

5. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje podjęcie działań legislacyjnych lub organizacyjnych zmierzających do skrócenia okresu oczekiwania na przekazanie środków z tytułu wyrównania kwoty potrzeb edukacyjnych, tak aby jednostki samorządu terytorialnego nie były zmuszone do wielomiesięcznego finansowania zwiększonych kosztów kształcenia ze środków własnych?

Z poważaniem