Zapytanie pisemne w sprawie wpływu planowanych zmian dotyczących egzaminów klasyfikacyjnych uczniów edukacji domowej na dostępność kształcenia oraz wyrównywanie szans edukacyjnych

Szanowna Pani Minister,

w związku z informacjami dotyczącymi planowanych zmian w zakresie przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych uczniów spełniających obowiązek szkolny poza szkołą zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniżej przedstawione pytania.

Do mojego biura zgłaszają się rodzice dzieci objętych edukacją domową, którzy wskazują, że rezygnacja z możliwości przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych z wykorzystaniem środków porozumiewania się na odległość może znacząco utrudnić korzystanie z tej formy realizacji obowiązku szkolnego. W szczególności podnoszone są kwestie: konieczności wielokrotnych dojazdów do szkół znajdujących się często setki kilometrów od miejsca zamieszkania ucznia, np. osoba z Sosnowca będzie zobligowana do tego, by 12-13 razy jechać do Poznania lub Warszawy w celu przystąpienia do egzaminów; trudności organizacyjnych i finansowych dla rodzin wielodzietnych; dodatkowych barier dla uczniów z niepełnosprawnościami, zaburzeniami lękowymi lub innymi szczególnymi potrzebami. Rodzice wskazują, że ograniczenia dostępu do edukacji domowej dla uczniów aktywnie uprawiających sport lub realizujących działalność artystyczną negatywnie wpłyną na ich rozwój.

Chciałbym również zwrócić Pani Minister uwagę na fakt, iż o wiele lepszym, w mojej ocenie, rozwiązaniem byłoby pozostawienie rodzicom i uczniom wyboru co do formy egzaminu – stacjonarnie lub on-line. Lepsze jest wrogiem dobrego. Egzaminy on-line z powodzeniem są przeprowadzane w Polsce od 6 lat, a biorąc pod uwagę nacisk Ministerstwa Edukacji Narodowej na rozwój technologiczny w szkołach, zakup laptopów, cyfrowych tablic czy wykorzystywania AI na lekcjach, to kwestią organizacyjną zdaje się być zwiększenie systemu zabezpieczeń i kontroli w trakcie egzaminów on-line. Obecnie jest kilkuetapowa weryfikacja, a egzaminy są nagrywane.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie analizy przeprowadzono przed podjęciem decyzji o odejściu od możliwości przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych w formule zdalnej?

2. Czy ministerstwo dysponuje danymi wskazującymi na skalę nieprawidłowości związanych z przeprowadzaniem egzaminów klasyfikacyjnych on-line?

3. Czy przeprowadzono ocenę wpływu projektowanych zmian na sytuację uczniów z niepełnosprawnościami oraz uczniów zamieszkujących obszary o ograniczonej dostępności komunikacyjnej? Co z uczniami dotkniętymi likwidacją szkół podstawowych, którzy z powodu wykluczenia komunikacyjnego zdecydowali się na edukację domową i egzaminy on-line?

4. Czy rozważano pozostawienie rodzicom i szkołom możliwości wyboru między formą stacjonarną a zdalną przy zachowaniu odpowiednich zabezpieczeń organizacyjnych?

5. W jaki sposób planowane rozwiązania mają realizować zasadę wyrównywania szans edukacyjnych uczniów korzystających z edukacji domowej?

6. Kto pokryje koszty wielokrotnych dojazdów nauczycieli na egzaminy stacjonarne? Subwencja jest niewystarczająca i w mojej ocenie trzeba zaproponować nauczycielom relewantne wynagrodzenie, inaczej cały pomysł likwidacji egzaminów on-line i przeprowadzania tylko i wyłącznie egzaminów stacjonarnych okaże się chybiony.

Składam zapytanie jeszcze przed zakończeniem roku szkolnego 2025/2026, licząc na przeanalizowanie argumentów i udzielenie merytorycznych odpowiedzi na pytania.

Z wyrazami szacunku

Waldemar Andzel
Poseł na Sejm RP