Zapytanie pisemne w sprawie wydłużenia aktywności zawodowej osób, które nabyły już uprawnienia emerytalne

Procesy demograficzne zachodzące w Polsce i nie tylko, prowadzą do wzrostu udziału ludzi starych w społeczeństwie. W świetle informacji GUS w naszym kraju na koniec 2020 roku osób w wieku 60 lat i więcej było 9,8 mln, co stanowiło 25,6% całego społeczeństwa. Instytucja ta prognozuje, że w roku 2050 taki wiek osiągnie już 13,7 mln obywateli, co będzie stanowić około 40% całej populacji (GUS, 2021). Zjawisko to wynika przede wszystkim ze spadku dzietności, warunkowanego opóźnieniem w zakładaniu rodziny, malejącą skłonnością do posiadania drugiego czy nawet pierwszego dziecka, spadającą trwałością małżeństwa czy wzrastającą popularnością alternatywnych form partnerskich, a także wydłużaniem się życia człowieka. Zjawiska te opisywane są jako tak zwane drugie przejście demograficzne (Okólski, 2018). W warunkach polskich dochodzi jeszcze osiąganie przez powojenne roczniki wyżu demograficznego wieku zaawansowanego. Prowadzi to do pojawienia się specyficznych problemów zarówno dla społeczeństwa jako całości, jak i dla samych seniorów (Sowa-Kofta, Marcinkowska, Ruzik-Sierdzińska, Mackeviciute, 2021). Z perspektywy społeczeństwa istotne jest twórcze wykorzystanie potencjału ludzi starszych. Mogą oni, kontynuując pracę zawodową, tworzyć PKB, zasilać finanse publiczne przez płacenie podatków i składek czy równoważyć deficyty siły roboczej na rynku pracy. Mogą też podnosić dobrobyt społeczny przez użyteczne działania w ramach wolontariatów czy wspomagania własnej rodziny. Z perspektywy seniora istotne jest pogłębienie bezpieczeństwa materialnego, zdrowotnego i utrzymanie więzi społecznych.

Opisana powyżej kwestia przez ostatnie lata tylko narasta. Mając na uwadze powyższe chciałbym poruszyć temat nagród jubileuszowych, które w swojej obecnej formie wydają się być niedostosowane do zmieniającej się demografii i struktury zatrudnienia.

Kodeks pracy nie reguluje pojęcia nagrody jubileuszowej, czyli nie przysługuje ona wszystkim pracownikom. Nagroda jubileuszowa jest wypłacana na podstawie zasad i trybu określonego w odrębnych aktach, które obejmują określone grupy zawodowe. Aktami mówiącymi o tej nagrodzie są m.in. Karta Nauczyciela, ustawa o służbie cywilnej, ustawa o pracownikach samorządowych, ustawa o zakładach opieki zdrowotnej czy ustawa o pracownikach urzędów skarbowych. Na podstawie innych rozporządzeń do nagrody jubileuszowej mają również prawo pracownicy instytucji kultury, bibliotek i górnicy. Dla pozostałych grup zawodowych to pracodawcy mogą ustalać własne postanowienia dotyczące nagrody.

Czy Pani Ministra przewiduje podjęcie działań, w tym finansowych, a jeżeli tak to jakich, będących zachętami do utrzymania osób, które nabyły już uprawnienia emerytalne, na rynku pracy – wydłużając tym samym okres ich aktywności zawodowej?