Zapytanie pisemne w sprawie biogazowni w Jaromierzu

Szanowny Panie Ministrze,

do naszego biura poselskiego zgłosili się właściciele rodzinnej biogazowni zlokalizowanej w miejscowości Jaromierz, na terenie gminy Człuchów, prowadzący działalność gospodarczą w zakresie produkcji energii z biogazu.

Biogazownia o mocy 1 MW została uruchomiona w 2014 roku. Już od początku działalności pomiędzy przedsiębiorcami a organem podatkowym (wójtem gminy Człuchów), powstał spór dotyczący wysokości podatku od nieruchomości. Z rozmów przeprowadzonych z przedsiębiorcami wynika, że wójt gminy Człuchów może podchodzić do sprawy w sposób polityczny, znając poglądy polityczne państwa Ś. już od 2015 roku, co w ocenie strony budzi dodatkowe obawy co do obiektywnego traktowania przedsiębiorców przez organ gminy.

Właściciele złożyli deklarację podatkową za 2015 rok, wskazując należny podatek na poziomie około 60 tys. zł rocznie, której wójt gminy Człuchów nie uznał. Dla porównania, biogazownia o zbliżonej mocy funkcjonująca na terenie gminy Kościerzyna opłaca podatek na podobnym poziomie. W toku postępowania podatkowego wójt gminy Człuchów zlecił sporządzenie opinii biegłemu w postępowaniu podatkowym. Cała instalacja biogazowni została zakwalifikowana jako tzw. całość techniczno-użytkowa, co jest błędem i skutkowało ustaleniem podatku na poziomie około 307 tys. zł rocznie. Należy podkreślić, że pojęcie „całości techniczno-użytkowej” zostało usunięte z przepisów prawa budowlanego w czerwcu 2015 roku. Nowelizacja miała na celu ograniczenie sporów interpretacyjnych związanych z opodatkowaniem urządzeń technicznych oraz elementów instalacji znajdujących się wewnątrz budynków.

Przedsiębiorcy przedstawili również niezależną opinię rzeczoznawczą sporządzoną przez firmę Bomis – porozumienie rzeczoznawców majątkowych. Według tej ekspertyzy należny podatek powinien wynosić około 100 tys. zł rocznie, przy uwzględnieniu dróg i placów związanych z ochroną środowiska. Sprawa była przedmiotem postępowań przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym, Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz ostatecznie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, gdzie Urząd Gminy w Człuchowie domaga się kwoty ponad 300 tys. zł za każdy rok.

Wątpliwości przedsiębiorców dotyczą w szczególności następujących orzeczeń:

– sygn. akt III FSK 396/24 – wyrok NSA z dnia 23 lipca 2024 r.,
– sygn. akt III FSK 827/23 – wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2024 r.,
– sygn. akt III FSK 830/23 – wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2024 r.,
– sygn. akt III FSK 829/23 – wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2024 r.,
– sygn. akt III FSK 828/23 – wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2024 r.,
– sygn. akt III FSK 599/24 – wyrok NSA z dnia 23 października 2024 r.,
– sygn. akt I SA/Gd 854/23 – wyrok WSA z dnia 10 stycznia 2024 r.

Wyroki dotyczące wszystkich lat podatkowych zostały wydane przez NSA jednego dnia – w lipcu 2024 roku – przez ten sam skład sędziowski, natomiast wyroki WSA zapadły w lutym 2023 roku również przed tym samym składem orzekającym. Według informacji uzyskanych przez właścicieli biogazowni, dwóch sędziów orzekających w sprawie należy do grona tzw. neosędziów, co w ocenie strony może rodzić wątpliwości co do niezależności i bezstronności postępowania.

Łącznie za lata 2015-2024 gmina Człuchów domaga się od przedsiębiorców kwoty 3 836 968,60 zł z tytułu podatku oraz odsetek, co daje kwotę ponad 426 tys. zł rocznie. Właściciele wskazują również, że gmina nie zastosowała żadnych ulg ani zwolnień podatkowych nawet w okresie blisko dwuletniej awarii. Jednocześnie przedsiębiorcy podkreślają, że w wielu innych samorządach funkcjonują czasowe zwolnienia podatkowe dla nowych instalacji energetycznych.

Obecnie sytuacja finansowa przedsiębiorstwa jest bardzo trudna, a dalsze egzekwowanie tak wysokich należności może doprowadzić firmę do upadłości. W sprawę zaangażowała się również rzecznik małych i średnich przedsiębiorców – Pani Agnieszka Majewska, która uczestniczyła w spotkaniu dotyczącym przedmiotowej sprawy i zwróciła się do wójta gminy Człuchów z prośbą o wstrzymanie należności do czasu pełnego wyjaśnienia sprawy. W spotkaniu uczestniczył także starosta człuchowski.

W związku z powyższym zwracamy się do Pana Ministra z prośbą o analizę przedstawionej sprawy oraz odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości zamierza przeanalizować przebieg postępowań sądowoadministracyjnych dotyczących opodatkowania biogazowni w Jaromierzu, w szczególności pod kątem prawidłowości oceny materiału dowodowego oraz odniesienia się przez sądy do argumentów strony przedsiębiorców?
2. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości podejmie działania mające na celu wyjaśnienie, dlaczego w przedmiotowej sprawie nadal stosowano koncepcję „całości techniczno-użytkowej”, mimo usunięcia tego pojęcia z przepisów prawa budowlanego w 2015 roku?
3. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę zbadania, czy w przedmiotowym postępowaniu zachowane zostały standardy prawa do rzetelnego i bezstronnego procesu, zwłaszcza wobec podnoszonych przez stronę wątpliwości dotyczących składu orzekającego?

Liczymy na poważne potraktowanie przedstawionej sprawy przez Ministerstwo Sprawiedliwości oraz podjęcie działań mających na celu wyjaśnienie wszystkich podnoszonych przez stronę wątpliwości. Jednocześnie informujemy, że kserokopie dokumentów dotyczących sprawy zostaną przekazane osobiście. Z uwagi na znaczną pojemność plików oraz obszerność dokumentacji nie ma możliwości przekazania ich drogą elektroniczną.