Zapytanie pisemne w sprawie zwiększenia transparentności i jakości egzaminów zawodowych w technikach

Szanowna Pani Minister,

na przykładzie serwisu Arkusze.pl, który udostępnia aktualne arkusze egzaminów maturalnych dla wszystkich przedmiotów oraz arkusze z egzaminów pisemnych zawodowych (poprzednie podstawy programowe) wraz z kluczami odpowiedzi, widać, że system edukacyjny potrafi zapewnić pełną transparentność materiałów egzaminacyjnych.

Niestety w przypadku egzaminów zawodowych, objętych aktualną podstawą programową, taka przejrzystość nie występuje. Obecnie egzaminy zawodowe dla poszczególnych kwalifikacji organizowane są według nowej podstawy programowej z 2019 r., jednak arkusze z testami egzaminacyjnymi przygotowane według tej podstawy nie są publicznie dostępne.

W tym samym czasie publikowane były arkusze egzaminacyjne oparte na poprzedniej podstawie programowej z 2017 r., która obecnie już nie obowiązuje, a egzaminy według niej zostały zakończone.

W czasie obowiązywania tej podstawy uczniowie mieli jednak pełny dostęp do archiwalnych arkuszy, co umożliwiało rzetelne przygotowanie się do egzaminów. Chociaż jakość niektórych wcześniej publikowanych arkuszy budziła wątpliwości.

W przeszłości zdarzały się w nich błędy, takie jak:

– pytania z więcej niż jedną poprawną odpowiedzią,
– niejednoznacznie lub błędnie sformułowane pytania,
– rozbieżności między treścią pytania a kluczem odpowiedzi.

Obecnie brak jest przejrzystego systemu weryfikacji jakości tych materiałów oraz mechanizmu publicznej kontroli ich poprawności.

Przykład na podstawie zawodu monter zabudowy i robót wykończeniowych w budownictwie:

1. Podstawa programowa 2017 r.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 marca 2017 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia w zawodach (Dz. U. 2017 poz. 860).

Kwalifikacja: BD.04 – Wykonywanie robót montażowych, okładzinowych i wykończeniowych

Dostępne są wszystkie testy egzaminacyjne wraz z kluczami odpowiedzi od czerwca 2019 r. do czerwca 2025 r.

2. Podstawa programowa 2019 r.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego (Dz. U. 2019 poz. 991).

Kwalifikacja: BUD.11 – Wykonywanie robót montażowych, okładzinowych i wykończeniowych

Pierwszy egzamin według tej podstawy odbył się w czerwcu 2021 roku. Egzamin teoretyczny odbywa się na komputerach. W publicznych bazach (np. Arkusze.pl) dostępna jest jedynie część praktyczna egzaminu. Brak arkuszy testowych wraz z kluczami odpowiedzi.

Zasadne jest wprowadzenie dostępności arkuszy z testami z egzaminów zawodowych lub utworzenie publicznej bazy pytań egzaminacyjnych dla egzaminów zawodowych, podobnej do systemu stosowanego w egzaminach na prawo jazdy lub w innych państwowych egzaminach. Taka baza mogłaby obejmować przykładowo około 500 pytań dla danej kwalifikacji, z których losowane byłyby zestawy egzaminacyjne.

Korzyści z takiego rozwiązania to m.in.:

– zwiększenie przejrzystości systemu egzaminacyjnego,
– poprawa jakości pytań dzięki możliwości publicznej weryfikacji,
– umożliwienie uczniom równego i bardziej efektywnego przygotowania się do egzaminu,
– ograniczenie ryzyka występowania błędów w arkuszach egzaminacyjnych.

Egzaminy zawodowe mają charakter państwowy i w znacznym stopniu wpływają na przyszłość zawodową uczniów, dlatego tak ważne jest, aby system ich przygotowania był transparentny i sprawiedliwy.

Proszę o odpowiedź na pytanie:

Czy ministerstwo planuje wprowadzenie dostępności arkuszy z testami z egzaminów zawodowych lub utworzenie publicznej bazy pytań egzaminacyjnych dla egzaminów zawodowych?

Z wyrazami szacunku

Posłanka na Sejm RP
Renata Rak