Zapytanie pisemne w sprawie Grupy Azoty SA z siedzibą w Tarnowie

W latach 2008–2012 zrealizowany został trudny i wieloletni proces konsolidacji czołowych polskich firm chemicznych. W wyniku tego procesu powstała grupa kapitałowa, a Zakłady Azotowe w Tarnowie-Mościcach przekształciły się w spółkę o nazwie Grupa Azoty SA z siedzibą w Tarnowie. Powstała Grupa skupiająca ponad 50 spółek, zlokalizowanych w Tarnowie, Puławach, Policach, Kędzierzynie, a także w innych lokalizacjach. Grupa jest drugim co do wielkości producentem nawozów w Europie i znaczącym producentem tworzyw konstrukcyjnych.

Podmiotem konsolidującym była GA SA w Tarnowie, który to podmiot poniósł znaczące koszty związane z utworzeniem jednej z największych nawozowych grup chemicznych w Europie. GA SA Tarnów jest producentem dojrzałych produktów rynkowych, jak nawozy azotowe, kaprolaktam czy poliamidy. Poziom nakładów inwestycyjnych w GA SA w Tarnowie odbiega znacząco od potrzeb i jest nieadekwatny do wcześniejszych nakładów konsolidacyjnych. Czy ministerstwo przewiduje dokonanie przeglądu istniejących lub planowanych projektów inwestycyjnych, zwłaszcza obejmujących nowe drzewa produktowe dla Tarnowa, uruchomienie inwestycji, w tym projektów towarzyszących związanych z alternatywnymi źródłami energii (spalarnia, materiały bio), niezbędnej do prowadzenia produkcji (usunięcie zagrożenia „fit for 55”)?

Jednym z podstawowych surowców dla produkcji nawozów jest gaz ziemny, który nie pełni roli paliwa podlegającego spaleniu, a jest nośnikiem wodoru do produkcji amoniaku i docelowo nawozów azotowych. Poprzez brak polityki gospodarczej związanej ze strategią cenową, w tym brak właściwego zróżnicowania cen gazu zużywanego jako paliwo i jako surowiec, producenci nawozów ponieśli nadmierne koszty ograniczające możliwość konkurowania branży nawozowej, a beneficjentem nadmiernych zysków stały się podmioty PGNiG i pośrednio Orlen. To niezwykle niekorzystne zjawisko, zwłaszcza w kontekście nadprodukcji nawozów na rynkach europejskich (w tym podaży z kierunków wschodnich). Jako naturalny jawi się postulat wdrożenia kompleksowej polityki gospodarczej z uwzględnieniem zrównoważonego rozwoju i ochrony branży nawozowej (ceny gazu jako surowca), jak i sektora paliwowego. Czy można liczyć na rozpoczęcie prac nad całościową strategią gospodarczą?

Mając na uwadze znaczenie Grupy Azoty SA dla mojego regionu i dla całego kraju, zwracam się także o:

1. Zbadanie i zdefiniowanie rzeczywistych przyczyn gwałtownego pogorszenia wyników oraz generowania wysokich strat przez Grupę Azoty SA od stycznia 2023 roku do teraz. Czy przyczyny te są obiektywne i niezależne od sposobu zarządzania grupą kapitałową? Jakie były podejmowane przeciwdziałania? Kto ponosi odpowiedzialność w tym zakresie?

2. Zbadanie i wyjaśnienie przyczyn wielomiesięcznego opóźnienia włączenia do pracy ciągłej, nowo wybudowanej za ok. 8 miliardów złotych instalacji Polimerów w Policach. Jaką odpowiedzialność ponosi w tym zakresie generalny wykonawca inwestycji? Jakie są i jakie będą straty z tego tytułu, a także jak wpłyną one na sytuację całej Grupy Azoty SA?

Proszę o informację, czy i w jaki sposób większościowy udziałowiec, jakim jest Skarb Państwa, zamierza przywrócić dobre praktyki w zarządzaniu w organach grupy oraz przywrócić właściwe funkcje i relacje właścicielskie oraz korporacyjne w Grupie Azoty SA Tarnowie?

Czy Skarb Państwa jako strategiczny akcjonariusz zamierza kontynuować proces konsolidacji polskiego przemysłu chemicznego w ramach Grupy Azoty SA, w szczególności aktywów nawozowych, a także tworzywowych zlokalizowanych w innych podmiotach?

Czy Skarb Państwa zamierza zwiększyć poziom swojego zaangażowania kapitałowego w Grupie Azoty SA poprzez np. aport branżowych aktywów będących w jego zasobach lub bezpośrednie inwestycje kapitałowe?

W kontekście ww. i innych niekorzystnych zjawisk należy także wyrazić troskę o kompetencje przyszłej kadry zarządzającej, w tym o właściwą reprezentację przedstawicieli Tarnowa jako podmiotu wiodącego i sprawującego kontrolę nad grupą. Jako wadę stanu dotychczasowego należy wskazać zbyt małą reprezentację osób bezpośrednio związanych z Tarnowem, co moim zdaniem odbijało się m.in. na polityce inwestycyjnej i marginalizacji centralnego podmiotu grupy.