Zapytanie pisemne w sprawie uwzględnienia dostosowania warunków przeprowadzania egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2025/2026 i w kolejnych latach dla uczniów z ADHD

Szanowna Pani Minister!

Do mojego biura poselskiego ponownie zwrócili się rodzice uczniów z ADHD, przystępujących w tym roku do matury, prosząc mnie o interwencję w sprawie uwzględnienia dostosowania warunków przeprowadzania egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2025/2026 i w kolejnych latach dla tychże uczniów.

Jak wskazują, ich prośba wynika z odrzucenia przez dyrekcję Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej (OKE) w Krakowie wniosku o dostosowanie warunków pisania egzaminu maturalnego rekomendowanych przez prowadzącego dziecko psychiatrę. Wniosek motywowany był zaburzeniami w funkcjonowaniu w związku z rozpoznanym u dziecka ADHD. Został on odrzucony wbrew rekomendacji rady pedagogicznej i dyrektora szkoły oraz pomimo spełnienia warunków przytoczonych w stanowisku MEN w odpowiedzi na moje poprzednie zapytanie poselskie nr 2350 z dnia 9 kwietnia 2025 r. Rodzice otrzymali także informacje, iż wnioski dzieci z ADHD z ich oraz innych szkół krakowskich zostały w tym roku przez dyrekcję OKE odrzucone lub przyznane w formie zredukowanej, niezgodnej z rekomendacjami prowadzących specjalistów. Złożyli więc wniosek do OKE w Krakowie o ponowne rozpatrzenie sprawy, ale dostali ustną informację, iż dzieci z ADHD co do zasady nie mają od tego roku przyznawanego wydłużenia czasu, przynajmniej w OKE w Krakowie. Dzieci z innymi jednostkami chorobowymi jak np. cukrzyca też nie.

Rodzice podkreślają, że dokumentacja załączona do wniosku spełniała wszystkie wymogi określone w przytoczonej powyżej, w odpowiedzi na moje zapytanie poselskie, interpretacji Ministerstwa Edukacji Narodowej:

1. Potwierdzenie diagnozy ADHD.

2. Zalecenie przez lekarza specjalistę wydłużenia czasu na egzaminie maturalnym oraz zalecenie przeprowadzenia egzaminu w oddzielnej sali.

3. Spostrzeżenia terapeuty i nauczycieli prowadzących.

Jak wskazują rodzice, pomimo pisemnych zapewnień dyrekcji CKE, w tym roku niemożliwe jest indywidualne rozpatrywanie wniosków, ponieważ jest ich kilka tysięcy (z trzech województw) na jednego czy dwóch pracowników OKE. Wydarzyło się tak po raz pierwszy, ponieważ CKE w komunikacie dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z 20 sierpnia 2025 r. w sprawie szczegółowych sposobów dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w roku szkolnym 2025/2026 usunęła „choroby przewlekłe“ z listy schorzeń i sytuacji, które automatycznie (na podstawie zaświadczenia lekarskiego) uprawniały do dostosowania warunków egzaminu (np. wydłużenia czasu). Ruch ten był uzasadniany rosnącą liczbą nadużyć, gdzie zaświadczenia o chorobach przewlekłych były wykorzystywane do uzyskania dostosowań, co w niektórych przypadkach wydawało się nieuzasadnione. Skutek natomiast jest taki, że z powodu przeniesienia decyzji na OKE wiele dzieci, które takie dostosowanie powinno otrzymać, niestety go nie uzyskało. To, zdaniem rodziców, „wylanie dziecka z kąpielą“ i przejście z jednej skrajności w drugą skrajność. Pomimo zapewnień dyrektora CKE oraz interpretacji ministerstwa, OKE nie przyznało części dzieci z ADHD wydłużenia czasu.

Ważną kwestią jest też znaczne opóźnienie w rozpatrywaniu wniosków. Przykładem jest sytuacja, w której wniosek, pomimo zaakceptowania go przez radę pedagogiczną w listopadzie 2025 r., uzyskał odpowiedź od dyrekcji OKE dopiero w marcu 2026 r., a na odpowiedź na ponowny wniosek nadal się oczekuje, mimo że zostało 5 tygodni do matury, a wszelkie uzgodnienia warunków przeprowadzania matury powinny być ustalone do 10.02.2026 r.

Zdaniem rodziców uczniów z ADHD istnieje potrzeba umieszczenia w kolejnym komunikacie dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego pewnych jednostek chorobowych, w tym ADHD (dane mówią, iż zaburzenie to dotyczy ok. 5 % uczniów) lub przyjęcie innych rozwiązań doprecyzowujących „szczególne przypadki losowe lub zdrowotne“ (art. 44zzr ust. 17 ww. ustawy o systemie oświaty), by sytuacja, jaka wydarzyła się w tym roku, nie miała miejsca w przyszłości. Dokłada ona mnóstwo stresu i niepewności w tym ostatnim czasie przed maturą. Ponadto pozbawia dzieci wymagających tego podstawowego wyrównania szans, jakim jest np. wydłużenie czasu pisania egzaminu oraz pisanie go w osobnej sali dla dzieci z ADHD.

Szanowna Pani Minister! Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom rodziców uczniów z ADHD uprzejmie proszę Panią Minister o ustosunkowanie się do przedstawionej kwestii i udzielenie informacji, jakie będą przyszłe plany ministerstwa w tym zakresie?

Z wyrazami szacunku

Posłanka Katarzyna Osos