Zapytanie pisemne w sprawie skandalicznych praktyk orzeczniczych oraz biurokratycznych absurdów związanych z obsługą świadczenia wspierającego

Szanowna Pani Minister,

na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się z zapytaniem w sprawie narastającej fali skarg dotyczących funkcjonowania systemu świadczenia wspierającego. Jako parlamentarzysta czuję się w obowiązku zareagować na liczne relacje osób z niepełnosprawnościami (OzN) oraz ich opiekunów, które jednoznacznie wskazują, że procedura orzecznicza w wielu przypadkach stała się narzędziem systemowego upokarzania obywatela. Nie wyrażam zgody na to, aby proces wsparcia najsłabszych członków naszego społeczeństwa stawał się dla nich źródłem traumy i walki z bezduszną biurokracją.

Z docierających do mnie sygnałów, popartych m.in. relacjami w mediach społecznościowych (m.in. na platformie TikTok), wyłania się obraz praktyk, które należy nazwać po imieniu: to skandal, na który nie ma i nie może być zgody. Sytuacje, w których orzecznicy w sposób napastliwy podważają stan zdrowia pacjentów, wykazują się brakiem empatii czy cynicznie interpretują kurtuazyjne słowa „jakoś sobie radzę” na niekorzyść OzN, są absolutnie niedopuszczalne.

Obok skandalicznego zachowania komisji, obywatele wskazują na niezrozumiałe i nielogiczne bariery biurokratyczne, które urągają idei sprawnego państwa:

• Absurd braku przepływu danych: osoby, które po ciężkiej batalii otrzymały decyzję z WZON o poziomie potrzeby wsparcia, zmuszone są do osobnego „potwierdzania” tego faktu w ZUS w celu uruchomienia wypłaty. W dobie powszechnej cyfryzacji administracji (systemy EZOP, PUE ZUS), zmuszanie obywatela do roli kuriera między dwiema państwowymi instytucjami w sprawie danych, które są już w systemie, jest jaskrawym przykładem biurokratycznej opresji.
• Konieczność ponownego stawania na komisję WZON: W przypadku przedłużenia stopnia niepełnosprawności w ZUS, obywatele są zmuszani do ponownego przechodzenia przez proces ustalania punktów wsparcia we WZON, mimo że ich stan zdrowia nie uległ poprawie, a dokumentacja medyczna pozostaje ta sama. To rażące marnotrawstwo środków publicznych i niepotrzebne narażanie OzN na ogromny stres.

W związku z powyższym, proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Pani Minister zgadza się, że opisane zachowania orzeczników są skandalem i naruszają godność osobistą OzN? Jakie konkretne kary dyscyplinarne zostaną wprowadzone dla personelu wykazującego się arogancją?
2. Dlaczego systemy WZON i ZUS nie są w pełni zintegrowane w zakresie automatycznej wymiany informacji, co wyeliminowałoby konieczność składania dodatkowych wniosków o wypłatę świadczenia?
3. Z czego wynika wymóg ponownego stawania na komisję WZON przy przedłużaniu orzeczenia w ZUS i czy resort planuje wprowadzenie zasady „raz ustalonego wsparcia” dla schorzeń nierokujących poprawy?
4. Jakie kroki podjęto, aby wyeliminować nadinterpretację słów pacjenta („jakoś sobie radzę”) i nakazać orzecznikom opieranie decyzji wyłącznie na obiektywnej dokumentacji medycznej?
5. W jaki sposób resort zamierza ukrócić skandaliczną przewlekłość postępowań w WZON, która zmusza osoby w najtrudniejszej sytuacji do wielomiesięcznego oczekiwania na środki do życia i dochodzenia praw w sądach administracyjnych?
6. Czy planowane jest wprowadzenie systemu „zero tolerancji” dla orzeczników wykazujących się arogancją, obejmującego m.in. natychmiastowe odsunięcie od prac składu w przypadku potwierdzenia niewłaściwego traktowania?
7. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie obowiązkowej obecności rzecznika praw pacjenta lub niezależnego obserwatora podczas komisji, aby zapewnić transparentność i ochronę OzN przed agresją ze strony składu orzekającego?

Państwo polskie nie może dawać milczącej zgody na traktowanie osób z niepełnosprawnościami jako intruzów w systemie. Świadczenie wspierające miało być krokiem ku podmiotowości, tymczasem obecna praktyka dla wielu staje się murem upokorzenia. Oczekuję od resortu natychmiastowych działań naprawczych, które przywrócą temu systemowi ludzką twarz.

Z wyrazami szacunku