Zapytanie pisemne w sprawie zasad oceny punktowej w systemie świadczenia wspierającego wobec osób głuchych

Szanowna Pani Minister,

z prośbą o pomoc zwróciła się do mnie osoba głucha, która przedstawiła problem dotyczący obowiązujących wytycznych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w zakresie oceny punktowej w systemie świadczenia wspierającego. Z przekazanych mi informacji wynika, że obecnie stosowane kryteria oceny funkcjonalnej w praktyce prowadzą do systemowego wykluczenia osób głuchych z możliwości uzyskania minimalnego progu 70 punktów, warunkującego przyznanie świadczenia wspierającego. Ma to miejsce pomimo tego, że osoby te w rzeczywistości wymagają stałego wsparcia drugiej osoby w codziennym funkcjonowaniu, zwłaszcza w obszarze komunikacji, kontaktów społecznych, załatwiania spraw urzędowych, korzystania z ochrony zdrowia oraz dostępu do informacji.

Model oceny przyjęty w obowiązujących wytycznych koncentruje się przede wszystkim na sprawności fizycznej oraz czynnościach samoobsługowych, lecz w niewystarczającym stopniu uwzględnia bariery komunikacyjne i społeczne, które dla osób głuchych stanowią kluczowe ograniczenie samodzielnego funkcjonowania. W konsekwencji osoby te są często kwalifikowane jako samodzielne, mimo że bez wsparcia tłumacza polskiego języka migowego lub osoby słyszącej nie są w stanie równoprawnie uczestniczyć w życiu społecznym.

Osoby głuche mają poczucie, że nie dostrzeżono w ten sposób ich rzeczywistych potrzeb. Wskazują tym samym na konieczność ponownej analizy obowiązujących rozwiązań systemowych oraz ich dostosowania do faktycznych barier, z jakimi mierzą się w codziennym życiu.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dostrzega problem nieuwzględniania barier komunikacyjnych i społecznych osób głuchych w obecnym systemie oceny punktowej świadczenia wspierającego?
2. Czy planowane są zmiany wytycznych punktowych, które pozwolą na odzwierciedlenie rzeczywistych potrzeb wsparcia osób głuchych w procesie oceny funkcjonalnej?
3. Czy ministerstwo przewiduje przeprowadzenie konsultacji z przedstawicielami środowiska osób głuchych oraz organizacjami je reprezentującymi w celu dostosowania systemu świadczenia wspierającego do ich rzeczywistej sytuacji życiowej?

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP