Zapytanie pisemne w sprawie przekazania gminie Mogilany zespołu dworsko-parkowego położonego w Mogilanach, na działce nr 328 o powierzchni 3,59 ha

Szanowny Panie Ministrze,

w nawiązaniu do wniosku gminy Mogilany (znak DMI.rn.625.69.2025) o rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji, który został przekazany przez wojewodę małopolskiego do rozpoznania przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi, zwracam się z uprzejmą prośbą o podjęcie działań mieszczących się w kompetencjach ministra rolnictwa i rozwoju wsi w związku ze sprawą zespołu dworsko-parkowego w Mogilanach, położonego na działce nr 328 o powierzchni 3,59 ha. Nieruchomość ta od wielu lat odgrywa szczególną rolę w życiu lokalnej społeczności jako miejsce o wyjątkowych walorach historycznych, kulturowych i społecznych, a jednocześnie jej status prawny od lat budzi wątpliwości w związku z obowiązywaniem decyzji wojewody małopolskiego z lat 2015 i 2016.

Decyzją z dnia 13 sierpnia 2015 r., znak WS-III.7515.1.33.2011.KW, oraz decyzją z dnia 4 kwietnia 2016 r., znak WS-III.7515.1.33.2011.KW, wojewoda małopolski uznał, że zespół dworsko-parkowy położony w Mogilanach, oznaczony jako część działki ewidencyjnej nr 328 i obejmujący parcele katastralne pb 178, część parceli pgr 315, część parceli pgr 2040, część parceli pb 174, część parceli pgr 2213, część parceli pgr 2212 oraz część parceli pgr 2042/2, a także parcela katastralna pb 180, również stanowiąca część działki nr 328 – wszystkie pochodzące z dawnej nieruchomości ziemskiej Mogilany i będące przed przejęciem na rzecz Skarbu Państwa własnością Heleny Nowina Konopka – nie podpadały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o reformie rolnej.

W odpowiedzi na te rozstrzygnięcia gmina Mogilany zwróciła się do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności powyższych decyzji, wskazując na poważne wątpliwości dotyczące prawidłowości zawartych w nich ustaleń. Zastrzeżenia te dotyczą w szczególności charakteru historycznego majątku, powierzchni dawnej nieruchomości ziemskiej oraz znaczenia związku funkcjonalnego zespołu dworsko-parkowego z gospodarstwem rolnym. Gmina podkreśliła ponadto wątpliwości w zakresie ustaleń faktycznych oraz sposobu zastosowania przepisów dekretu. Mając na uwadze, że minister rolnictwa i rozwoju wsi jest organem właściwym do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności tych decyzji, samorząd oraz mieszkańcy gminy oczekują możliwie najbardziej wnikliwego i rzetelnego zbadania sprawy.

Uregulowanie stanu prawnego nieruchomości ma zasadnicze znaczenie dla dalszego funkcjonowania zespołu dworsko-parkowego. Obecny stan niepewności prawnej w praktyce uniemożliwia gminie podejmowanie długofalowych działań inwestycyjnych, starania się o środki zewnętrzne oraz realizację prac konserwatorskich i remontowych, niezbędnych do zabezpieczenia obiektu i pełnego wykorzystania go dla celów publicznych. Gmina wskazuje, że dopiero rozstrzygnięcie postępowania w sprawie nieważności decyzji i zakończenie procedury komunalizacyjnej umożliwią zapewnienie mieszkańcom Mogilan trwałego dostępu do miejsca pełniącego funkcje kulturalne, edukacyjne i integracyjne.

Proces komunalizacji ma ponadto kluczowe znaczenie dla gminy z punktu widzenia planowania strategicznego. Dopiero dysponowanie tytułem własności pozwala na wprowadzenie nieruchomości do wieloletnich planów inwestycyjnych, przygotowywanie dokumentacji projektowej oraz ubieganie się o środki zewnętrzne w ramach programów krajowych i unijnych dedykowanych ochronie zabytków, rewitalizacji oraz rozwojowi infrastruktury społecznej. Obecny brak uregulowanego statusu prawnego uniemożliwia gminie ubieganie się o znaczną część dostępnych form wsparcia, co wprost wpływa na ograniczenie możliwości rozwoju tego miejsca w sposób odpowiadający jego potencjałowi i potrzebom mieszkańców.

Z perspektywy społecznej komunalizacja ma równie istotne znaczenie. Przekazanie nieruchomości na własność gminy umożliwi trwałe i zgodne z lokalnymi oczekiwaniami zagospodarowanie zespołu dworsko-parkowego jako centralnej przestrzeni publicznej, sprzyjającej integracji mieszkańców, organizacji wydarzeń kulturalnych oraz wspieraniu działalności edukacyjnej i społecznej. Mieszkańcy Mogilan podkreślają, że obiekt ten pełni rolę symboliczną i tożsamościową, a jego przyszłość powinna być kształtowana na poziomie samorządowym, w bezpośredniej relacji do potrzeb lokalnej wspólnoty.

W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o dokonanie wnikliwej analizy argumentów i materiałów przedstawionych przez gminę Mogilany oraz o rozważenie, czy treść decyzji wojewody małopolskiego odpowiada ustaleniom faktycznym i obowiązującym standardom interpretacji dekretu o reformie rolnej. Proszę także o rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności tych decyzji, jeżeli przeprowadzone postępowanie wykaże, że zostały one wydane z naruszeniem prawa. Jednocześnie zwracam się z prośbą o wsparcie działań samorządu zmierzających do komunalizacji nieruchomości, tak aby możliwe było jej pełne i społecznie użyteczne zagospodarowanie, zgodne z potrzebami mieszkańców oraz koniecznością ochrony dziedzictwa kulturowego.

Uprzejmie proszę o podjęcie stosownych działań zmierzających do uporządkowania stanu prawnego zespołu dworsko-parkowego w Mogilanach, mając na uwadze znaczenie tego obiektu dla lokalnej wspólnoty oraz jego rolę w życiu społecznym, historycznym i kulturowym gminy.

Na jakim etapie jest przedmiotowa sprawa w Pańskim resorcie?

Z wyrazami szacunku