Zapytanie pisemne w sprawie zasad pracy w Wigilię i niedziele handlowe w grudniu

Szanowna Pani Minister,

w ramach niniejszego zapytania pragnę poruszyć kwestię funkcjonowania nowych przepisów gwarantujących wolne od pracy w dniu 24 grudnia, tj. w Wigilię Bożego Narodzenia, oraz zasad dotyczących trzech niedziel handlowych w grudniu 2025 r., kiedy to – zgodnie z ustawą – pracownik handlu nie powinien być zobowiązywany do pracy w więcej niż dwie niedziele.

Z moim biurem poselskim kontaktują się pracownicy handlu i wskazują na stosowanie praktyk, które w ich ocenie omijają intencję ustawodawcy. Osoby te informują, że mimo wejścia w życie ustawy o wolnej Wigilii oraz ograniczenia liczby niedziel, w których mogą pracować, faktyczna sytuacja w ich miejscu pracy wygląda zupełnie inaczej.

Pracownicy wskazują, że w praktyce objęcie ich umowami cywilnoprawnymi sprawia, że nie korzystają oni z ochrony wynikającej z Kodeksu pracy. W rezultacie otrzymują grafiki obejmujące pracę we wszystkie trzy niedziele handlowe w grudniu, a pracodawcy powołują się na fakt zatrudnienia na umowie zlecenia jako powód, dla którego nie dotyczą ich nowe przepisy. W wielu przypadkach wskazują także na presję ekonomiczną i brak możliwości odmowy pracy, gdyż wiązałoby się to z utratą źródła dochodu.

W związku z powyższym należy postawić pytanie o rzeczywistą skuteczność nowych przepisów związanych z dniem wolnym 24 grudnia i ochronę wszystkich pracowników handlu – bez względu na rodzaj umowy – przed pracą w więcej niż jedną niedzielę grudnia, i zakres ochrony ustawowej, intencję ustawodawcy oraz planowane działania nadzorcze i legislacyjne. Brak jednoznacznych wytycznych może prowadzić do nierównego traktowania pracowników handlu oraz poczucia społecznej niesprawiedliwości.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo potwierdza, że nowe przepisy dotyczące wolnej Wigilii oraz ograniczenia pracy do maksymalnie dwóch niedziel handlowych obejmują wyłącznie osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, a nie obejmują osób wykonujących pracę w handlu na podstawie umów cywilnoprawnych?
2. Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi skali zastosowania umów zlecenia w handlu jako formy zatrudnienia pozwalającej na ominięcie ograniczeń dotyczących nadmiarowej pracy w niedziele handlowe?
3. Czy ministerstwo planuje doprecyzowanie przepisów, tak aby ochrona dotycząca pracy w niedziele handlowe obejmowała wszystkich pracowników handlu niezależnie od formy zatrudnienia?
4. W jaki sposób ministerstwo zamierza zapewnić, by ustawowe wprowadzenie wolnej Wigilii nie stało się w praktyce pretekstem do zwiększenia pracownikom liczby pracujących niedziel handlowych w grudniu?

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP