Zapytanie pisemne w sprawie budowy przystanku kolejowego w gminie Dobrzyniewo Duże na linii kolejowej nr 38 (Rail Baltica)

Mieszkańcy miejscowości: Nowosiółki, Kobuzie, Borsukówka, Kozińce w gminie Dobrzyniewo Duże oraz miejscowości Ruda w gminie Krypno od wielu miesięcy zabiegają o budowę przystanku osobowego na linii kolejowej nr 38, w rejonie km 23,785 przy drodze powiatowej nr 1385B, w sąsiedztwie wiaduktu drogowego. Wystąpili w tej sprawie m.in. do PKP Polskie Linie Kolejowe SA, wójta gminy Dobrzyniewo Duże, marszałka województwa podlaskiego oraz ministra infrastruktury. Sprawą zajmował się również wicemarszałek Senatu RP Maciej Żywno.

Z odpowiedzi ministra infrastruktury oraz PKP PLK SA wynika, że:

1. Na etapie studium wykonalności modernizacji linii nr 38 nie przewidziano budowy dodatkowego przystanku w km 23,785.
2. Analizy studialne i dodatkowe analizy potencjału przewozowego, przeprowadzone przez PKP PLK, miały wykazać ograniczony potencjał przewozowy i niewielką liczbę potencjalnych beneficjentów.
3. Lokalizacja ta nie została ujęta w „Rządowym programie budowy lub modernizacji przystanków kolejowych na lata 2021–2025“, a nabór do programu został już zakończony.
4. W piśmie ministra oraz PKP PLK stwierdzono, że ewentualna budowa nowego przystanku w zbliżonej lokalizacji powinna zostać poprzedzona szczegółową analizą organizatora przewozów (marszałka województwa podlaskiego) wraz z deklaracją odpowiedniej oferty przewozowej i potoków pasażerskich.

Jednocześnie:

1. Obowiązująca dziś polityka państwa, w tym przyjęte przez Sejm rozwiązania dotyczące przeciwdziałania wykluczeniu transportowemu, jednoznacznie nakazują poprawę dostępu do transportu publicznego na obszarach wiejskich i podmiejskich.
2. Gmina Dobrzyniewo Duże znajduje się w odległości ok. 25–27 km od Białegostoku, w obszarze dynamicznej suburbanizacji aglomeracji białostockiej. Mieszkańcy wskazanego rejonu dojeżdżają codziennie do pracy, szkół, uczelni, zakładów pracy i specjalistycznej opieki medycznej w Białymstoku.
3. Dotychczasowy przystanek Borsukówka znajdował się na terenach prywatnych, bez zapewnionego oświetlonego i bezpiecznego dojścia. W praktyce dostęp do niego odbywał się nielegalnie (chodzenie wzdłuż torów), co dziś jest konsekwentnie egzekwowane przez służby kolejowe. Oznacza to, że wyniki pomiarów „0–9 pasażerów na dobę“ odnoszą się do przystanku w praktyce niedostępnego.
4. Obecnie mieszkańcy są skazani na transport samochodowy po wąskich, nieoświetlonych drogach powiatowych i gminnych, z licznymi korkami na wjeździe do Białegostoku i problemem braku parkingów w mieście. Dojazdy są kosztowne finansowo i czasowo oraz obciążające środowisko. Komunikacja autobusowa jest nieregularna i mało konkurencyjna wobec samochodu.
5. Inwestycja drogowa Białystok–Ełk została wstrzymana, co dodatkowo zwiększa znaczenie kolei jako jedynego realnego kręgosłupa transportowego w tym korytarzu.
6. Modernizowana linia nr 38 jest elementem korytarza Rail Baltica/TEN-T, a więc inwestycją o strategicznym znaczeniu państwowym i unijnym – również w zakresie zapewnienia dostępności mieszkańcom regionu, nie tylko tranzytu.

W świetle powyższego trudno uznać za wystarczające powoływanie się wyłącznie na studium wykonalności sprzed kilku lat, które:

1. nie uwzględniało nowej ustawy o przeciwdziałaniu wykluczeniu komunikacyjnemu,
2. nie uwzględniało realnego potencjału demograficznego związanego z rozbudową zabudowy mieszkaniowej w Borsukówce, Rudzie, Nowosiółkach, Kobuziach i Kozińcach,
3. nie brało pod uwagę faktu, że dotychczasowy przystanek Borsukówka znajdował się na terenach prywatnych bez zapewnionego, legalnego dojścia, co musiało zaniżyć wyniki pomiaru potoków.

Mieszkańcy, z którymi odbyłem spotkanie, wyrażają gotowość korzystania z kolei, wskazują na możliwość tworzenia parkingu „parkuj i jedź“ przy przejeździe kolejowym oraz podkreślają, że przystanek w rejonie Borsukówki obsługiwałby faktycznie kilka sołectw w promieniu kilku kilometrów, a nie jedynie bezpośrednią zabudowę.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje zlecić aktualizację analiz popytu na przystanek w rejonie Borsukówki (km 23,785 linii nr 38 lub w zbliżonej lokalizacji) z uwzględnieniem:

a) legalnego, publicznego dojścia do peronu,
b) potencjalnego parkingu P&R oraz obsługi kilku sołectw,
c) obecnych i prognozowanych danych demograficznych dla gminy Dobrzyniewo Duże?

2. Czy w świetle przyjętych przez Sejm rozwiązań dotyczących przeciwdziałania wykluczeniu komunikacyjnemu ministerstwo zamierza podjąć działania, aby zapewnić mieszkańcom wskazanego rejonu dostęp do kolei na modernizowanej linii Rail Baltica? Jeśli tak – jakie i w jakim harmonogramie?

3. Czy ministerstwo przewiduje nową edycję lub rozszerzenie „Rządowego programu budowy lub modernizacji przystanków kolejowych“, tak aby możliwe było objęcie nim lokalizacji w gminie Dobrzyniewo Duże (Borsukówka/Nowosiółki/Kobuzie/Kozińce) oraz w gminie Krypno (Ruda)? Jeśli tak, kiedy i jakie będą kryteria naboru?

4. Jakie są obecnie obowiązujące w resorcie i PKP PLK minimalne kryteria potoków pasażerskich uzasadniające budowę przystanku na linii kolejowej klasy TEN-T – i czy kryteria te są stosowane jednakowo w całym kraju?

5. Czy ministerstwo zwróci się do marszałka województwa podlaskiego – jako organizatora regionalnego transportu kolejowego – o przeprowadzenie szczegółowej analizy i przygotowanie propozycji oferty przewozowej (liczby par pociągów zatrzymujących się w Borsukówce) oraz przekazanie tych informacji do PKP PLK? Jeśli tak – w jakim terminie?

6. Czy dopuszcza Pan Minister etapowe rozwiązanie: uruchomienie na czas określony przystanku w formie peronu modułowego i monitorowanie frekwencji przez 12–24 miesiące, z możliwością przekształcenia w przystanek docelowy w przypadku potwierdzenia popytu?

Z uwagi na wagę problemu dla mieszkańców gminy Dobrzyniewo Duże oraz fakt, że modernizowana linia stanowi strategiczny korytarz Rail Baltica, proszę o pilne i wyczerpujące odniesienie się do powyższych pytań.