Zapytanie pisemne w sprawie norm odległościowych i mechanizmów ochrony mieszkańców przed negatywnym oddziaływaniem biometanowni

Szanowna Pani Minister,

zwracam się do Pani Minister w imieniu mieszkańców wsi Byszew (gmina Kutno) oraz okolicznych miejscowości w związku z poważnym konfliktem narastającym wokół planowanej budowy biometanowni przez spółkę PGNiG BioEvolution (Grupa Orlen). Instalacja, której moc docelowa wynosić ma co najmniej 2 MW, ma zostać zlokalizowana w bezpośrednim sąsiedztwie domów mieszkalnych, szkoły i zabudowy zagrodowej. Informacja o inwestycji została przekazana mieszkańcom dopiero po podpisaniu przez wójta gminy Kutno listu intencyjnego bez uprzednich konsultacji, uchwały rady gminy czy udziału mieszkańców.

Z informacji przekazanych przez mieszkańców wynika, że to nie inwestor, lecz sam wójt poszukiwał lokalizacji pod inwestycję. W liście intencyjnym gmina jednostronnie zadeklarowała działania na rzecz inwestora, w tym wykup gruntów pod drogę dojazdową i zmianę planu ogólnego, jednak bez udziału radnych i bez opinii prawnej.

Mieszkańcy od miesięcy podejmują liczne działania – składają petycje, wnioski o informację publiczną, uczestniczą w sesjach rady gminy, interweniują w mediach i dokumentują przypadki możliwego naruszenia prawa. Ich największy niepokój dotyczy braku jakichkolwiek przepisów regulujących minimalne odległości biometanowni od zabudowań mieszkalnych i publicznych, a także braku instrumentów ochrony przed odorami, hałasem, zagrożeniem chemicznym i degradacją krajobrazu.

Ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o ułatwieniach w realizacji inwestycji w zakresie biogazowni rolniczych, choć miała usprawnić procesy inwestycyjne, w praktyce pozostawiła społeczności lokalne pozbawione podstawowych narzędzi obrony przed lokalizacjami naruszającymi ład przestrzenny, zdrowie mieszkańców i konstytucyjne prawo do życia w czystym środowisku.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje nowelizację przepisów mającą na celu wprowadzenie minimalnej odległości biometanowni od zabudowań mieszkalnych i szkół?
2. Czy ministerstwo pracuje nad wprowadzeniem standardów dotyczących emisji odorów, hałasu i transportu substratów oraz procedur bezpieczeństwa dla mieszkańców terenów, gdzie planuje się takie inwestycje?
3. Czy ministerstwo dysponuje statystykami lub mapą lokalnych konfliktów społecznych związanych z biogazowniami i biometanowniami? Jakie wnioski z nich wynikają?
4. Czy istnieją lub są planowane rekomendacje dla samorządów w zakresie dobrych praktyk przy planowaniu lokalizacji tego typu inwestycji – zwłaszcza tam, gdzie mogą występować czynniki ryzyka społecznego i środowiskowego?

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP