Zapytanie pisemne w sprawie działań Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z wystąpieniami, które wpłynęły do mojego biura poselskiego – zarówno od Związku Przedsiębiorców i Pracodawców, jak i od przedstawicieli British American Tobacco, operatora jednej z największych fabryk w regionie Augustowa – zwracam się z uprzejmym zapytaniem dotyczącym działań Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu wobec legalnego transportu kartridży do papierosów elektronicznych.

Jak wynika z otrzymanych informacji, w marcu 2025 roku organy Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu zatrzymały ponad 200 tysięcy sztuk produktów należących do brytyjskiej spółki Nicoventures, które miały zostać wprowadzone do legalnego obrotu na rynku polskim za pośrednictwem BAT z siedzibą w Augustowie. Mimo że w czerwcu 2025 r. postępowanie wszczęte w tej sprawie zostało umorzone przez Policję (Komisariat Poznań-Jeżyce), towar nie został zwolniony, a dalsze działania poznańskiej izby są kontynuowane mimo braku nowych przesłanek.

Zatrzymanie towaru, mimo gotowości do jego sprzedaży przed wejściem w życie nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym (1 lipca 2025 r.), spowodowało, że cała partia objęta została nową stawką akcyzy w wysokości 40 zł za sztukę. Według szacunków przedstawionych przez spółkę BAT, wartość przetrzymywanego towaru to około 1,5 mln zł, natomiast szkody wynikające z nałożonego podatku i zablokowania możliwości sprzedaży sięgają ponad 10 mln zł. Dodatkowo kolejne partie produktów, o wartości około 20 mln zł, nie mogą zostać wprowadzone do obrotu z powodu braku decyzji o zwolnieniu pierwszego transportu.

Fabryka BAT w Augustowie to jeden z najnowocześniejszych zakładów produkcyjnych tej grupy na świecie, zatrudniający około 2000 osób i stanowiący kluczowy element gospodarczy regionu dotkniętego strukturalnym bezrobociem. Przedłużające się działania organów skarbowych, podejmowane mimo braku podstaw prawnych oraz po umorzeniu postępowania karnego, narażają firmę nie tylko na wielomilionowe straty, ale również stanowią zagrożenie dla stabilności zatrudnienia i długofalowej działalności inwestycyjnej BAT w Polsce.

Opisany przypadek budzi również wątpliwości co do zgodności z zasadą proporcjonalności, jak również z postanowieniami międzynarodowych umów handlowych, w tym traktatów inwestycyjnych zawartych ze Zjednoczonym Królestwem oraz ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki.

W związku z powyższym, proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Na jakiej podstawie prawnej Izba Administracji Skarbowej w Poznaniu w dalszym ciągu przetrzymuje ww. towar, mimo prawomocnego umorzenia postępowania przez Policję i braku formalnej decyzji o zakazie jego zwolnienia?

2. Czy Ministerstwo Finansów zostało poinformowane o działaniach podejmowanych przez IAS w Poznaniu i skali strat ponoszonych przez legalnie działającego inwestora zagranicznego?

3. Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie kontroli lub postępowania wyjaśniającego w sprawie działań poznańskiej izby?

4. Czy ministerstwo przewiduje możliwość rekompensaty poniesionych strat lub inne działania w celu ochrony interesów podmiotów poszkodowanych w wyniku przedłużających się procedur administracyjnych?

5. Czy ministerstwo zamierza podjąć działania legislacyjne lub nadzorcze w celu zapewnienia większej przejrzystości i proporcjonalności w działaniach organów celno-skarbowych – zwłaszcza wobec legalnych inwestorów zatrudniających tysiące pracowników i działających zgodnie z obowiązującym prawem?

Zwracam uwagę, że sprawa ta ma istotny wymiar gospodarczy, społeczny i wizerunkowy. Dotyka ona jednego z największych zakładów produkcyjnych w regionie, zatrudniającego tysiące osób i działającego na rynku zgodnie z przepisami. Jej eskalacja grozi poważnymi konsekwencjami dla lokalnej społeczności i pozycji Polski jako kraju przyjaznego dla inwestycji zagranicznych.