Zapytanie pisemne w sprawie przyszłości przylubelskich lasów w kontekście tworzenia systemu lasów o wiodącej funkcji społecznej

Szanowna Pani Minister,

w odpowiedzi na wcześniejsze zapytanie poselskie dotyczące objęcia lubelskich kompleksów leśnych – Rejkowizny w Świdniku oraz Dąbrowy i Starego Gaju w Lublinie – programem lasów społecznych, Ministerstwo Klimatu i Środowiska wskazało na zamknięty charakter trwającej edycji pilotażu oraz zapowiedziało prowadzenie dalszych prac w kierunku stworzenia ogólnokrajowego systemu ochrony lasów o funkcji społecznej.

Od tamtej pory minęło kilka tygodni, a sytuacja wymaga dalszych wyjaśnień, ponieważ mieszkańcy, organizacje społeczne i samorządy lokalne oczekują realnych i konkretnych kroków prowadzących do objęcia tych lasów trwałą ochroną. Niepokój budzi brak precyzyjnych informacji dotyczących harmonogramu i podstaw prawnych przyszłych działań oraz ograniczona przejrzystość procesu podejmowania decyzji, mimo deklaracji o modelu partycypacyjnym.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), prosimy o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska dysponuje już nowymi, oficjalnymi dokumentami bazowymi dotyczącymi lasów o wiodącej funkcji społecznej, innymi niż projekt „Wzmocnienie Ochrony Lasów Cennych Przyrodniczo i Ważnych Społecznie” z grudnia 2024 r.? Jeśli nie, to kiedy planowane jest opublikowanie wiążących dokumentów, które będą podstawą do realnych negocjacji z PGL Lasy Państwowe?
2. W wytycznych i rekomendacjach ONOL (str. 26) wskazano, że 8% lasów miało mieć status społeczno-przyrodniczy w 2024 r., a 9% zostać wyłączone z gospodarki leśnej w 2025 r. Skąd pochodzą te dane procentowe? Czy ministerstwo może udostępnić mapę i wykaz tych obszarów oraz źródła, na podstawie których zostały wyznaczone?
3. Dlaczego do wspomnianych 20% obszarów wyłączonych z gospodarki leśnej ministerstwo wlicza również lasy, które były objęte ochroną już przed 2023 rokiem? Czy przewidywane jest opublikowanie rozróżnienia na nowe i stare wyłączenia?
4. Z jakiego powodu do 20% wyłączeń wlicza się również obszary objęte jedynie modyfikacjami gospodarki leśnej? Czy planowane jest stworzenie jasnych kryteriów rozróżniających między całkowitym wyłączeniem a ograniczoną gospodarką leśną?
5. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie niezależnych mechanizmów monitorujących i kontrolujących realizację zasad gospodarowania w lasach społecznych z rzeczywistym udziałem społeczeństwa, a nie jedynie w formie konsultacji?
6. Jakie gwarancje trwałości ochrony planuje ministerstwo, tak aby wyłączenie lasów z wycinki nie mogło zostać uchylone prostą decyzją administracyjną?
7. Czy ministerstwo może przedstawić szczegółowy, miesięczny harmonogram działań na rok 2025 w zakresie rozszerzania ochrony lasów o funkcji społecznej – z konkretnymi datami i mierzalnymi celami?
8. Jakie konkretne kryteria muszą spełnić lasy, takie jak Rejkowizna w Świdniku oraz Stary Gaj i Dąbrowa w Lublinie, aby mogły zostać formalnie uznane za lasy społeczne? Czy czynniki, takie jak obecność pomników przyrody, chronionych gatunków i ustanowienie użytków ekologicznych mogą przyspieszyć ten proces?
9. Jakie prawnie wiążące mechanizmy partycypacji i transparentności przewiduje ministerstwo dla przylubelskich lasów? W jaki sposób ministerstwo zamierza zagwarantować, że Zespół Lokalnej Współpracy w Świdniku będzie miał realny, a nie tylko doradczy wpływ na decyzje nadleśnictwa?
10. Czy w przypadku planów usunięcia „przeszkód lotniczych” w lesie Rejkowizna ministerstwo może zobowiązać Nadleśnictwo Świdnik do działań proporcjonalnych – np. przycinania drzew, zamiast ich całkowitego wycinania?
11. Czy ministerstwo współpracuje z Parlamentarnym Zespołem ds. Zielonych Pierścieni Polskich Miast? Czy planowane jest utworzenie zielonego pierścienia wokół Lublina obejmującego Rejkowiznę, Dąbrowę i Stary Gaj? Czy ekspercka grupa robocza ONOL powołana zgodnie z wytycznymi powstała zgodnie z planem we wrześniu 2024 r.? Czy jej ustalenia, mapy warstwowe i wskazane tereny są już dostępne? Jeśli tak – czy zostaną dołączone do odpowiedzi? A jeśli nie – kiedy powstaną?

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak i Adrian Zandberg
Posłanka i Poseł na Sejm RP