Zapytanie pisemne w sprawie nieuwzględnienia Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii (GZM) wśród tzw. wiodących ośrodków w projekcie "Polityki rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce do 2030 r."

Szanowny Panie Ministrze,

projektowana Polityka rozwoju sztucznej inteligencji (AI) kreśli mapę pięciu „ośrodków wiodących“ (Warszawa, Poznań, Kraków, Wrocław, Gdańsk) oraz trzydziestu czterech „ośrodków wspierających“. Z przykrością odnotowuję, że w niniejszym zestawieniu Metropolia GZM – największy w kraju obszar zurbanizowany, liczący ponad 2 mln mieszkańców i dysponujący infrastrukturą akademicką na wysokim poziomie – została potraktowana jedynie, jako podmiot drugiej kategorii.

Ten fakt stoi w sprzeczności z deklarowaną w przedmowie projektu zasadą „AI, która służy wszystkim“ oraz z pańskim apelem o szerokie, sprawiedliwe włączenie interesariuszy w proces transformacji cyfrowej. Pominięcie Metropolii GZM jest szczególnie dotkliwe w świetle postępującego wygaszania górnictwa węglowego; stawką jest przecież sprawiedliwa transformacja regionu i tworzenie nowych, godnych miejsc pracy w branżach wysokich technologii.

W imieniu mieszkanek i mieszkańców GZM – miejsca, które przez dekady dźwigało ciężar industrializacji kraju – zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Jakimi kryteriami kierowało się ministerstwo przy wyborze pięciu ośrodków wiodących i dlaczego GZM ich nie spełniła?

2. Czy przedstawiciele samorządu GZM zostali włączeni w proces konsultacji projektu Polityki AI? Jeśli nie – to dlaczego?

3. Czy sporządzono analizę potencjału akademicko-przemysłowego Metropolii GZM (Politechnika Śląska, Uniwersytet Śląski, centra R&D firm motoryzacyjnych i ICT) oraz jej infrastruktury HPC przed podjęciem decyzji?

4. Czy przy klasyfikacji uwzględniono fakt, że Śląsk znajduje się na liście regionów objętych Funduszem Sprawiedliwej Transformacji (FST)? Jeśli tak – jakie wnioski z tej analizy wynikają w kontekście możliwości wykorzystania tych środków w przedmiotowym obszarze?

5. Jakie inne środki budżetowe i europejskie zostaną przeznaczone na rozwój AI w GZM w latach 2025-2030 i jaką część z nich stanowi wsparcie bezzwrotne?

6. Czy rozważane jest przeniesienie części mocy obliczeniowej (klastrów GPU) do GZM, aby wesprzeć jej transformację gospodarczą?

7. Czy ministerstwo zamierza skorygować projekt dokumentu tak, aby Metropolia GZM uzyskała status ośrodka wiodącego? Jeśli tak – w jakim trybie i terminie?

8. W przypadku utrzymania obecnej klasyfikacji – w jaki inny sposób ministerstwo zapewni, by standardy etyczne i inkluzywność AI (podkreślane w projekcie) nie były pustym sloganem, lecz realnie przekładały się na równy dostęp mieszkańców GZM do nowoczesnych usług cyfrowych?