Zapytanie pisemne w sprawie stanowiska Polski do Komunikatu Komisji Europejskiej (KE) pt. Droga ku następnym Wieloletnim Ramom Finansowym (WRF) - COM (2025) 46 w zakresie struktury budżetu oraz finansowania przyszłej WPR 2028-2034

Wieloletnie Ramy Finansowe Unii to dokument opracowany na podstawie art. 312 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Celem WRF jest zapewnienie dokonywania wydatków Unii w sposób usystematyzowany. Obecnie Wieloletnie Ramy Finansowe obowiązują do 2027 roku. Pierwszy projekt WRF na lata 2028-2034 ma być przedstawiony latem 2025 roku. Nie wydarzy się to w okresie sprawowania prezydencji przez Polskę, który kończy się z upływem czerwca 2025 roku. Negocjacje i uzgodnienia będą trwały także w czasie duńskiego przewodnictwa.

12 lutego Komisja Europejska przedstawiła Komunikat pt. Droga ku następnym Wieloletnim Ramom Finansowym – COM(2025) 46. Potwierdza on najgorsze obawy rolników – niezależny budżet rolny dla Unii Europejskiej zostanie zlikwidowany. Przewiduje się stworzenie jednego budżetu ogólnego dla UE, w którym znajdą się pozycje wydatków budżetowych na rzecz 27 państw członkowskich.

Nowe podejście do nowoczesnego budżetu UE ma obejmować następujące obszary:

• Plan dla każdego kraju – zawierający kluczowe reformy i inwestycje oraz koncentrujący się na wspólnych priorytetach, w tym na promowaniu spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej.
• Europejski Fundusz Konkurencyjności – ustanawiający zdolności inwestycyjne, które będą wspierać sektory strategiczne i technologie o kluczowym znaczeniu dla konkurencyjności UE, takie jak badania naukowe i innowacje oraz ważne priorytety stanowiące przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania.
• Zmiany w zasadach finansowania działań zewnętrznych.
• Silne zabezpieczenie w zakresie ochrony praworządności.
• Zwiększone i zmodernizowane dochody, dzięki nowym zasobom własnym, w celu zapewnienia wystarczających i trwałych środków na realizację wspólnych priorytetów.

Wszystko wskazuje na to, że środków na politykę rolną będzie mniej, gdyż zostaną one najpierw uwzględnione w budżecie ogólnym, a następnie w budżetach krajowych.

Niepokój rolników budzi fakt, że nie wspomina się o konieczności waloryzacji funduszy na rolnictwo w związku z inflacją.

Kolejna sprawa to obawa o „renacjonalizację“ wspólnej polityki rolnej, ponieważ kraje mogą różnie podchodzić do wydatkowania środków ze wspólnego budżetu. Ponadto UE nie jest przygotowana na ewentualne przyjęcie Ukrainy, czego nie można wykluczyć w nowej perspektywie budżetowej.

Komisja rozpoczęła procedurę konsultacji społecznych w kwestii nowego budżetu UE. 28 europejskich stowarzyszeń rolniczych wystosowało apel do Komisji Europejskiej, sprzeciwiając się pomysłowi łączenia wydatków UE w ramach jednego funduszu.

Według organizacji rolniczych propozycja KE jest sprzeczna z ustaleniami Dialogu Strategicznego, które zalecały utrzymanie odrębnego budżetu na WPR oraz utworzenie nowego funduszu na rzecz odnowy przyrody.

Działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. 2024 poz. 907), uprzejmie proszę Pana Premiera o odpowiedź na poniższe pytania:

1. Jakie jest stanowisko rządu RP wobec komunikatu Komisji Europejskiej pt. Droga ku następnym Wieloletnim Ramom Finansowym – COM (2025) 46 w zakresie struktury WRF oraz finansowania WPR na lata 2028-2034?
2. Czy Polska podejmie działania na rzecz utrzymania odrębnego budżetu WPR oraz waloryzacji środków na rolnictwo?
3. Jakie konsekwencje dla polskich rolników może mieć „renacjonalizacja“ WPR i czy rząd planuje działania ograniczające jej negatywne skutki?

Z poważaniem

Kazimierz Gwiazdowski
Poseł na Sejm RP