Zapytanie pisemne w sprawie procedury orzekania o stopniu niepełnosprawności

Szanowna Pani Minister,

składam zapytanie dotyczące procedury orzekania o stopniu niepełnosprawności, w szczególności w odniesieniu do przypadku pana Piotra, mieszkańca powiatu mieleckiego, którego sytuacja budzi uzasadnione wątpliwości co do jednolitości i spójności działań Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Mielcu (dalej: PZON).

Pan Piotr w 2019 roku został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (PZO.71.2428.2019) przez PZON w Mielcu. Następnie, w wyniku ponownej analizy jego stanu zdrowia oraz dostępnej dokumentacji medycznej, w 2020 roku PZON przyznał mu znaczny stopień niepełnosprawności (PZO.71.812.2020.AW), powołując się na pogorszenie jego stanu zdrowia oraz spełnienie przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. 2024 poz. 44 z późn. zm.). W uzasadnieniu wskazano również znaczne ograniczenia możliwości samodzielnego poruszania się, przypisując mu symbole 11-L oraz 04-C.

Jednakże w 2021 roku, pomimo braku poprawy stanu zdrowia oraz kontynuowania intensywnego leczenia, PZON ponownie zakwalifikował pana Piotra do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (PZO.71.2421.2021.KLF). Jednocześnie w treści orzeczenia podkreślono, że spełnia on przesłanki określone w art. 4 ust. 2 wspomnianej ustawy. W praktyce oznacza to, że przy niezmienionym stanie zdrowia powiatowy organ administracji obniżył kategorię stopnia niepełnosprawności, co skutkuje ograniczeniem przysługujących panu Piotrowi uprawnień i wsparcia.

Z dostępnej dokumentacji medycznej wynika, że pan Piotr wymaga stałego leczenia, w tym licznych operacji, co spełnia przesłanki art. 4 ust. 1 w zakresie konieczności zapewnienia mu stałej lub długotrwałej opieki. Dodatkowo, biorąc pod uwagę realia rynku pracy oraz fakt konieczności częstych operacji i zabiegów, jego stan zdrowia faktycznie uniemożliwia podjęcie zatrudnienia, co dodatkowo uzasadnia zasadność wcześniejszego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie są przyjęte procedury i kryteria oceny stopnia niepełnosprawności w przypadkach, w których stan zdrowia pacjenta nie ulega poprawie, a mimo to następuje zmiana stopnia niepełnosprawności na mniej korzystny?
2. Czy ministerstwo dostrzega problem niejednolitości w orzecznictwie zespołów ds. orzekania o niepełnosprawności, który skutkuje różnymi interpretacjami stanu zdrowia tej samej osoby w kolejnych orzeczeniach?
3. Czy są planowane zmiany legislacyjne lub organizacyjne mające na celu zwiększenie spójności i transparentności procedur orzeczniczych, zwłaszcza w odniesieniu do osób wymagających stałego leczenia i opieki?
4. Czy ministerstwo rozważa możliwość zmiany mechanizmu odwoławczego od orzeczeń PZON, tak aby zapewnić bardziej obiektywną i przejrzystą ocenę przypadków budzących wątpliwości?
5. Czy istnieje możliwość przeprowadzenia audytu orzecznictwa w PZON w Mielcu w celu wyjaśnienia, dlaczego w przypadku pana Piotra doszło do rozbieżności w ocenie stopnia jego niepełnosprawności?

Będę zobowiązany za udzielenie odpowiedzi w ustawowym terminie.

Z poważaniem

Piotr Górnikiewicz
Poseł na Sejm RP