Zapytanie pisemne w sprawie karygodnego i nagłego zawieszenia programu "Czyste Powietrze" bez żadnego okresu przejściowego, z naruszeniem wartości konstytucyjnych i regulaminu programu oraz ze szkodą dla żywotnych interesów beneficjentów, głównie o niskich dochodach, a także firm z branży remontowo-budowlanej i przedsiębiorstw zajmujących się zeroemisyjną gospodarką

Szanowna Pani Minister!

W dniu 28 listopada (w czwartek) o godz. 14.00 nagle („z minuty na minutę”), bez żadnego uprzedzenia, został zawieszony (do wiosny 2025 r.) program „Czyste Powietrze”, stworzony przez rząd Prawa i Sprawiedliwości i funkcjonujący z powodzeniem od 6 lat! To największy program antysmogowy w Polsce. Właściciele domów jednorodzinnych mogli np. otrzymać środki na wymianę nieekologicznych źródeł ciepła, a także na poprawę efektywności energetycznej budynku, m.in. poprzez jego docieplenie.

Tak nagłe i bezceremonialne zawieszenie tego programu spotkało się z ostrym niedowierzaniem i potężną irytacją wielu beneficjentów, firm z branży remontowo-budowlanej oraz przedsiębiorstw zajmujących się zeroemisyjną gospodarką. To jawny dowód sprzeniewierzenia się zasadzie ochrony zaufania obywateli do państwa i do stanowionego przez nie prawa jako przepisu konstytucyjnego wywiedzionego z zasady demokratycznego państwa prawa.

W moim biurze poselskim w Kołobrzegu oraz filii biura poselskiego w Tychowie (pow. białogardzki) przekazano wiele słów krytyki i niedowierzania, że państwo polskie mogło tak ordynarnie potraktować ludzi (głównie o niewielkich dochodach) oraz firmy i przedsiębiorstwa działające w tym zakresie. Przytoczę tylko niektóre tytuły prasowe: „Decyzja kuriozalna i skandaliczna, „Samorządowcy oburzeni, mieszkańcom »zgaszono światło«, "Zła wiadomość ws. paneli słonecznych. Skandal!".

Zatem pytania zgłaszane w biurach poselskich, a także na podstawie komentarzy na stronie internetowej Facebook NFOŚiGW:

1. Jak ministerstwo (lub NFOŚiGW) zamierza pomóc osobom o najniższych dochodach, które nie będą w stanie samodzielnie pokryć kosztów termomodernizacji i poczekać na ich zwrot do wiosny 2025 r., w sytuacji gdy jest zakaz stosowania kotłów bezklasowych i będą im grozić kary finansowe!?

2. Jak Ministerstwo Klimatu i Środowiska zamierza zrekompensować wymierne straty firm z branży remontowo-budowlanej i przedsiębiorstwom zajmującym się zeroemisyjną gospodarką w sytuacji zdecydowanego obniżenia zapotrzebowania na tego rodzaju usługi?

3. Na jakiej podstawie prawnej ministerstwo podjęło decyzję o zawieszeniu programu „Czyste Powietrze” w sytuacji naruszenia wartości konstytucyjnych (m.in. art. 2 Konstytucji i wynikającej z niego zasady ochrony zaufania obywateli do demokratycznego państwa prawa i art. 7 Konstytucji, wg którego instytucje publiczne zobowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa), a także w aspekcie naruszenia regulaminu programu zapewniającego o naborze w trybie ciągłym?

4. Jak ministerstwo zamierza pomóc w przypadku już rozpoczętych inwestycji, co do których beneficjenci wiedzieli, że mogą się cofnąć z fakturami o 6 m-cy, i w przypadku których mają wykonane audyty i podpisane umowy o prefinansowanie?

5. Stale powtarzające się pytanie moich rozmówców (i w komentarzach na portalu Facebook NFOŚiGW): Dlaczego ministerstwo nie ogłosiło okresu przejściowego?!

6. Czy po wznowieniu naboru będzie możliwe złożenie wniosku i wypłata dotacji na ukończoną inwestycję dotyczącą instalacji gazowej?

7. Czy wydłużona zostanie "ważność" faktur (np. zakupiona aktualnie stolarka będzie mogła liczyć na dotację wg obecnych zasad)? Należy pamiętać, że ludzie zainwestowali (niejednokrotnie pożyczyli), mając pewność zwrotu w oparciu o bieżące dokumenty.

8. Co z dotacją na kocioł/kotłownię gazową w sytuacji, gdy wielu mieszkańców podpisało umowy na przyłącza gazowe z kilkutysięcznymi karami za odstąpienie, licząc na złożenie wniosku do końca roku, konieczne przy prefinansowaniu? Tak więc, aby złożyć wniosek, należało mieć podpisaną umowę z wykonawcą kotłowni gazowej, a prędzej podpisaną umowę o przyłączenie do sieci.

9. Jak ministerstwo zamierza pomóc w sytuacji braku prefinansowania w zapewnieniu środków, np. ocieplenie domu za 70 tys. zł u samotnej wdowy z miesięcznym dochodem ok. 600 zł?

10. Kiedy będą wypłaty środków dla wniosków, które są zatwierdzone do wypłaty w sytuacji, gdy oddziały wojewódzkie NFOŚiGW twierdzą, że nie mają środków?

11. Odrębna kwestia, zgłoszona w moim biurze poselskim: Co z wypłatą odszkodowań dla domów jednorodzinnych na terenach powodziowych w przypadku, gdy już skorzystano z dotacji, a zasadą jest, że dotację na dom jednorodzinny można otrzymać tylko raz?