Interpelacja w sprawie działań legislacyjnych prowadzących do zmiany art. 10f ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w celu umożliwienia uczestnikom warsztatów terapii zajęciowej powrotu do WTZ po zakończeniu okresu zatrudnienia

Działając zgodnie z art. 14 art. ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu RP, zwracam się z interpelacją poselską o podjęcie działań legislacyjnych prowadzących do zmiany art. 10f ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z dnia 27 sierpnia 1997 r, w celu umożliwienia uczestnikom warsztatów terapii zajęciowej (WTZ) powrót po zakończeniu okresu zatrudnienia.

Zgodnie z obecnym stanem prawnym, czyli art. 10f wymienionej wyżej ustawy, osoba z niepełnosprawnościami po podjęciu zatrudnienia traci automatycznie status uczestnika WTZ. Co w praktyce nie aktywizuje, ale zniechęca uczestników WTZ do prób sprawdzenia swoich umiejętności na otwartym rynku pracy. Osoby z niepełnosprawnościami nie zawsze są w stanie utrzymać zatrudnienie z przyczyn od siebie niezależnych, takich jak np. wysokie tempo pracy albo brak odpowiedniego wsparcia. Z uwagi na fakt, że powrót do WTZ po utracie pracy jest niemożliwy, większość niepełnosprawnych woli nie ryzykować, ale utrzymać stabilne miejsce w WTZ.

Dlatego niezbędne są zmiany legislacyjne, które umożliwią uczestnikom WTZ powrót do warsztatu po utracie zatrudnienia. Jednym z możliwych rozwiązań jest zachowanie statusu uczestnika WTZ przez określony czas po podjęciu pracy, przykładowo przez 120 dni w celu stworzenia swego rodzaju okresu ochronnego. Wtedy uczestnik WTZ będzie mógł sprawdzić się na rynku pracy nie ryzykując utraty wcześniejszego wsparcia.

Takie rozwiązanie zwiększy skuteczność rehabilitacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami, ograniczy ryzyko ich trwałej marginalizacji w przypadku niepowodzenia na otwartym rynku pracy, a tym samym zwiększy gotowość do podejmowania prób zatrudnienia poza WTZ. Zwracam się zatem o zmianę przepisów z 1997 roku, w celu lepszego dostosowania systemu wsparcia osób z niepełnosprawnościami do obecnych realiów rynku pracy.

Niniejszym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy MRPiPS rozważa możliwość nowelizacji art. 10f ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w celu umożliwienia powrotu do WTZ byłym uczestnikom, którzy utracili zatrudnienie?

2. Czy zmiany dojdą do skutku w 2025 roku?

3. Czy MRPiPS posiada dane dotyczące uczestników WTZ, którzy podjęli pracę i utrzymali zatrudnienie w latach 2020-2025?

4. Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych powstała blisko 30 lat temu. Przez ten czas znacząco zmieniły się zarówno formy wsparcia osób z niepełnosprawnościami, jak realia rynku pracy.

Jakie działania podjął resort w celu dostosowania zapisów ustawy do czasów współczesnych?