Interpelacja w sprawie potrzeby usprawnienia procedur i zwiększenia wsparcia dla repatriantów

Szanowny Panie Ministrze!

W ostatnim czasie do parlamentarzystów zgłosili się przedstawiciele środowisk zajmujących się repatriacją, zaniepokojeni projektem ustawy o zmianie ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw. Projekt ten, mimo deklarowanych dobrych intencji, zdaje się nie tylko nie usprawniać procesu repatriacyjnego, ale wręcz grozi jego dalszym paraliżem. Organizacje obywatelskie, wskazują na liczne luki i niebezpieczne zmiany zawarte w projekcie - od usunięcia limitu czasowego oczekiwania na miejsce w ośrodku, przez wprowadzenie kontrowersyjnego wymogu deportacyjnego, po realne zagrożenie ograniczeniem ścieżek rodzinnych.

Problem nie dotyczy wyłącznie detali legislacyjnych, ale ma charakter systemowy. Jak wynika z raportu Najwyższej Izby Kontroli z 2024 roku, polski system repatriacyjny po 35 latach wolności zdołał sprowadzić zaledwie kilka tysięcy repatriantów. To porażająco niski wynik, zważywszy na fakt, że mówimy o naszych rodakach - potomkach zesłańców, Polaków wywiezionych na Syberię i do Kazachstanu. Tymczasem obecny rząd, zamiast realnie zreformować proces, ogranicza dostępność placówek konsularnych, utrudnia składanie wniosków i nie potrafi nawet zapewnić sprawnej obsługi kilku tysięcy zainteresowanych osób.

Zamiast usprawniać proces, projekt nowelizacji stwarza kolejne bariery: nieprzyjazne kryteria formalne, niewystarczające środki, marginalizację ścieżek rodzinnych oraz niepokojące sygnały płynące z ust samych przedstawicieli rządu, którzy sugerują zakończenie programu repatriacyjnego. To wszystko rodzi poważne wątpliwości co do rzeczywistych intencji obecnej władzy.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Dlaczego projekt ustawy nie przewiduje realnego uproszczenia procedury repatriacyjnej i zwiększenia jej efektywności?

2. Czy ministerstwo zamierza przywrócić limity czasowe na przyznanie miejsca w ośrodku, aby zakończyć wieloletnie oczekiwanie repatriantów?

3. Z jakiego powodu wprowadzono wymóg wykazywania deportacji przodków przez władze ZSRR, który może wykluczyć wielu uprawnionych potomków Polaków?

4. Czy rząd planuje zwiększenie liczby placówek dyplomatycznych oraz ich dostępności dla Polaków z Syberii i Dalekiego Wschodu?

5. Czy rząd planuje podwyższenie kwoty wsparcia mieszkaniowego, która obecnie - przy rosnących cenach nieruchomości - jest całkowicie niewystarczająca i nie pozwala na godny start repatriantów w Polsce?