Interpelacja w sprawie potrzeby kształtowania pozytywnego przekazu o mężczyznach i uwzględniania ich interesów w politykach publicznych

Szanowna Pani Minister,

w debacie publicznej coraz częściej mówi się o wyzwaniach, przed jakimi stoją mężczyźni – zwłaszcza młodzi – w społeczeństwach demokratycznych. Jednocześnie jednak w przestrzeni publicznej mężczyźni często opisywani są zbiorczo jako „toksyczni”, „problematyczni” albo „zagubieni”, co prowadzi do polaryzacji społecznej, utrwalania krzywdzących uproszczeń oraz narastania narracji skrajnych i radykalnych, które wykorzystują frustrację i poczucie wykluczenia tej grupy.

Zjawisko to widoczne jest także w Polsce. Negatywne przedstawianie mężczyzn – przy jednoczesnym braku pozytywnych wzorców społecznych – tworzy grunt podatny na manipulację i radykalizację. Partie i środowiska ekstremistyczne budują swoją siłę właśnie na resentymencie wobec języka, który marginalizuje męskość i przedstawia ją jako źródło patologii.

Dlatego potrzebujemy nowego podejścia do mężczyzn w polityce społecznej. Nie chodzi o utrwalanie stereotypów (np. „mężczyzna = siła”), ale o promowanie takich wartości jak odpowiedzialność, zaangażowanie społeczne, troska o zdrowie, aktywność obywatelska i partnerskie ojcostwo. Przede wszystkim potrzebne są działania państwa, które pokażą, że Polsce na mężczyznach zależy – że są traktowani podmiotowo, a ich głos uwzględniany jest w kształtowaniu polityk publicznych.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo planuje promowanie pozytywnego i inkluzywnego przekazu o mężczyznach i męskości – zarówno w kampaniach społecznych, jak i dokumentach strategicznych?

2. Czy resort podejmuje działania na rzecz unikania w komunikatach instytucji publicznych uogólnień o charakterze negatywnym, które stereotypizują mężczyzn jako „toksycznych” lub z góry problematycznych?

3. Czy ministerstwo prowadzi dialog z organizacjami społecznymi promującymi nowoczesną, odpowiedzialną i nieseksistowską wizję męskości? Czy planowane jest zainicjowanie takich kontaktów?

4. Czy resort dysponuje analizami dotyczącymi poczucia wykluczenia i braku reprezentacji wśród młodych mężczyzn, szczególnie pochodzących z mniejszych miejscowości, środowisk ubogich i klas pracujących?

5. Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie badań jakościowych lub raportu o statusie społecznym i postrzeganiu mężczyzn w politykach publicznych – analogicznie do analiz prowadzonych w obszarze równości kobiet?

6. Czy resort planuje weryfikację programów finansowanych ze środków publicznych, w których beneficjentami są wyłącznie kobiety – np. poradnictwa psychologicznego, aktywizacji zawodowej, kursów rozwojowych – z punktu widzenia równości płci i dostępu?

7. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie standardów równościowych, które będą uwzględniać również sytuację mężczyzn – zwłaszcza w projektach społecznych, edukacyjnych i zdrowotnych?

8. Czy resort podejmie działania na rzecz wzmocnienia męskiej reprezentacji w ciałach doradczych, komisjach, zespołach ds. równości, praw rodzicielskich i zdrowia, gdzie obecnie mężczyźni są często nieobecni?

9. Czy ministerstwo uznaje potrzebę prowadzenia polityk społecznych, które traktują mężczyzn jako pełnoprawnych beneficjentów wsparcia, a nie wyłącznie jako osoby „sprawcze” lub „zagrożone wykluczeniem”?

10. Czy resort analizował wpływ braku pozytywnego przekazu o mężczyznach na radicalizację polityczną i rosnące poparcie dla ugrupowań antysystemowych wśród młodych mężczyzn?

11. Czy ministerstwo współpracuje z MEN i Ministerstwem Zdrowia w zakresie włączania tematów tożsamości, emocji i nowoczesnej męskości do programów wychowania i profilaktyki zdrowotnej w szkołach?

12. Czy resort popiera postulaty utworzenia w Sejmie ponadpartyjnej Parlamentarnej Komisji ds. Dobrostanu Mężczyzn, która pełniłaby funkcję ekspercką i inicjatywną w zakresie polityk dotyczących zdrowia, edukacji, pracy i relacji społecznych mężczyzn?

13. Czy planowane jest stworzenie strategii równości płci, która nie będzie ograniczała się wyłącznie do sytuacji kobiet, lecz będzie traktowała równość jako wartość obejmującą także mężczyzn i ich problemy społeczne?

14. Czy resort analizuje brak mężczyzn w instytucjonalnych programach profilaktyki uzależnień, zdrowia psychicznego i rozwoju osobistego, finansowanych ze środków publicznych?

15. Czy ministerstwo planuje promowanie nowego języka komunikacji społecznej, który wzmacnia pozytywne postrzeganie mężczyzn jako obywateli – bez uprzedzeń, uproszczeń i ideologicznych etykiet?

16. Czy ministerstwo planuje przegląd dokumentów strategicznych (krajowych i regionalnych strategii równości, planów przeciwdziałania dyskryminacji), by zidentyfikować obszary, w których nie uwzględnia się mężczyzn jako potencjalnych beneficjentów polityk równościowych?

17. Czy resort gromadzi dane z podziałem na płeć także w odniesieniu do mężczyzn jako odbiorców pomocy społecznej, bezdomnych, ojców samotnie wychowujących dzieci, mężczyzn z niepełnosprawnością?

18. Czy ministerstwo analizuje zawartość kampanii finansowanych ze środków publicznych – pod kątem obecności pozytywnych, różnorodnych wizerunków mężczyzn jako pełnoprawnych członków społeczeństwa?

19. Czy resort planuje wypracowanie wytycznych grantowych i dotacyjnych, które uniemożliwią wspieranie projektów otwarcie wykluczających mężczyzn z pomocy lub aktywizacji?

20. Czy ministerstwo planuje wspierać programy budujące pozytywną tożsamość chłopców i młodych mężczyzn – analogicznie do działań „Girl empowerment” realizowanych w wielu krajach?

Z poważaniem

Marcin Józefaciuk