Interpelacja w sprawie niskiej świadomości zdrowotnej mężczyzn oraz potrzeby wdrożenia systemowych działań profilaktycznych i edukacyjnych

Szanowna Pani Minister,

średnia długość życia mężczyzn w Polsce wynosi zaledwie 73 lata – to aż o pięć lat mniej niż średnia unijna. Jednocześnie Polska należy do krajów o najwyższej w Europie różnicy długości życia kobiet i mężczyzn – wynoszącej aż 8 lat. W państwach Europy Zachodniej różnica ta w wielu przypadkach nie przekracza 3–4 lat.

Wśród głównych przyczyn tej dysproporcji wymienia się m.in. niski poziom świadomości zdrowotnej mężczyzn, rzadkie korzystanie z dostępnej profilaktyki, późne zgłaszanie się do lekarzy, wysoką konsumpcję używek (alkohol, tytoń, nikotyna), a także nadreprezentację mężczyzn w zawodach wysokiego ryzyka, często fizycznych i wykonywanych w warunkach niskiego bezpieczeństwa. Istotną rolę odgrywają też czynniki społeczne – w tym stereotypy dotyczące „męskiego” podejścia do zdrowia, które skutkują niechęcią do leczenia i lekceważeniem pierwszych objawów chorób przewlekłych.

W przeciwieństwie do kobiet mężczyźni znacznie rzadziej są adresatami kampanii informacyjnych finansowanych przez państwo. Profilaktyka nowotworowa, edukacja dietetyczna czy badania przesiewowe rzadko są promowane w sposób ukierunkowany właśnie na męskich pacjentów – mimo że skuteczność takich działań jest udowodniona w wielu krajach.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje uruchomienie ogólnopolskiej kampanii edukacyjno-informacyjnej promującej zdrowie mężczyzn, w tym właściwą dietę, aktywność fizyczną, unikanie używek i regularne badania – analogicznej do licznych kampanii kierowanych do kobiet?

2. Czy resort dysponuje szczegółowymi danymi dotyczącymi udziału mężczyzn w poszczególnych programach profilaktycznych finansowanych przez NFZ, Fundusz Medyczny lub środki UE? Jakie działania są podejmowane, aby zwiększyć ich udział?

3. Czy planowane jest zwiększenie dostępności badań przesiewowych skierowanych do mężczyzn – zwłaszcza w zakresie wczesnego wykrywania nowotworów prostaty, jąder, jelita grubego oraz chorób układu krążenia?

4. Czy Ministerstwo Zdrowia zamierza zainicjować współpracę z zakładami pracy, związkami zawodowymi i instytucjami rynku pracy, aby dotrzeć z profilaktyką i badaniami do mężczyzn wykonujących pracę fizyczną i zawodową?

5. Czy rozważane jest powołanie wyspecjalizowanego Centrum Zdrowia Mężczyzn – np. w Łodzi – które byłoby jednostką referencyjną dla profilaktyki, diagnostyki i leczenia chorób typowych dla mężczyzn, takich jak schorzenia andrologiczne, metaboliczne i kardiologiczne?

6. Czy resort planuje zaktualizowanie materiałów edukacyjnych i kampanii NFZ oraz portalu "pacjent.gov.pl" o treści i materiały skierowane specjalnie do mężczyzn – z uwzględnieniem ich realnych stylów życia i barier kulturowych?

7. Czy Ministerstwo Zdrowia analizuje wpływ cyfrowego wykluczenia zdrowotnego mężczyzn (w szczególności pracowników fizycznych i seniorów) na ich ograniczony dostęp do wiedzy zdrowotnej i e-zdrowia? Jakie działania są planowane w tym zakresie?

8. Czy resort zamierza wprowadzić zmiany w edukacji zdrowotnej w szkołach średnich – szczególnie technicznych i branżowych – poprzez dodanie treści związanych ze zdrowiem mężczyzn, w tym dietą, profilaktyką nowotworową, aktywnością fizyczną oraz ograniczaniem używek?

9. Czy ministerstwo współpracuje lub planuje współpracę z organizacjami pozarządowymi, które specjalizują się w edukacji prozdrowotnej mężczyzn lub działają na rzecz przeciwdziałania chorobom cywilizacyjnym wśród tej grupy?

10. Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące kosztów społecznych i finansowych wynikających z krótszej długości życia i wyższej chorobowości mężczyzn? Czy dane te są wykorzystywane do projektowania polityki zdrowotnej?

11. Czy planowane są zmiany legislacyjne w zakresie ograniczenia nocnej sprzedaży alkoholu i wyrobów tytoniowych oraz zwiększenia akcyzy na produkty szczególnie szkodliwe zdrowotnie, z uwzględnieniem wpływu tych zmian na zdrowie mężczyzn?

12. Czy resort planuje stworzenie wieloletniej Strategii Zdrowia Mężczyzn 2025–2035, obejmującej diagnozę, cele i mierniki skuteczności, analogicznej do istniejących planów dotyczących zdrowia kobiet, seniorów i dzieci?
    

Z poważaniem

Marcin Józefaciuk