Interpelacja w sprawie sytuacji w gminie Bodzentyn

Szanowny Panie Premierze,

w związku z sytuacją w gminie Bodzentyn, gdzie na mocy rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia 5 grudnia 2024 r. Prezesa Rady Ministrów doszło do zawieszenia organów miasta i gminy Bodzentyn na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, a następnie w dniu 8 stycznia 2025 r. wprowadzono zarząd komisaryczny, zwracam się z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania dotyczące tej sprawy oraz szerszego kontekstu podobnych sytuacji w Polsce.

Sytuacja w Bodzentynie, będąca efektem trudnego stanu finansowego gminy, permanentnego paraliżu pracy organu stanowiącego przez nieuczestniczenie w obradach rady miejskiej części radnych (w tym całego prezydium) oraz nieuchwaleniem programu postępowania naprawczego narzuconego przez regionalną izbę obrachunkową, budzi zrozumiałe zainteresowanie i niepokój mieszkańców. Zawieszenie w obowiązkach demokratycznie wybranych władz samorządowych oraz wprowadzenie zarządu komisarycznego to rozwiązanie nadzwyczajne, stanowiące daleko idącą ingerencję władzy centralnej w działalność samorządu, które wymaga szczególnej uwagi w kontekście zasad demokratycznego państwa prawa oraz funkcjonowania samorządu terytorialnego jako takiego.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jak długo Pan Premier planuje utrzymać zarząd komisaryczny w gminie Bodzentyn? Wystąpienie jakich przesłanek może wpłynąć na jego ewentualne skrócenie lub przedłużenie?
2. Jakie konkretne działania planuje komisarz rządowy w celu ustabilizowania sytuacji finansowej i organizacyjnej gminy Bodzentyn?
3. Czy Pan Premier lub Rada Ministrów planują podjęcie prac legislacyjnych mających na celu zmianę przepisów dotyczących zawieszania organów samorządu terytorialnego oraz wprowadzania zarządu komisarycznego? Jeśli tak, jakie kierunki zmian są rozważane?
4. Czy Pan Premier lub Rada Ministrów planują podjęcie prac legislacyjnych mających na celu uniknięcie podobnych przypadków, jak ten bodzentyński, w przyszłości, tzn. aby nie dochodziło do paraliżu pracy organu stanowiącego gminy przez nieuczestniczenie radnych i/lub prezydium w sesjach rady gminy? Jeśli tak, jakie kierunki zmian są rozważane?
5. Czy Pan Premier lub Rada Ministrów planują podjęcie prac legislacyjnych mających na celu wprowadzenie przepisu umożliwiającego prowadzenie obrad rady gminy przez najstarszego na sali radnego w przypadku obecności na sali ponad połowy radnych, a nieobecności całego prezydium?
6. Czy Pan Premier lub Rada Ministrów planują podjęcie prac legislacyjnych mających na celu wprowadzenie przepisu pociągającego radnego do odpowiedzialności karnej za niewypełnianie swoich obowiązków, m.in. nieusprawiedliwione nieuczestniczenie w obradach rady lub też niezwoływanie sesji?

Zawieszenie demokratycznie wybranych władz samorządowych, choć przewidziane w przepisach, jest rozwiązaniem zasadniczo i dotkliwie ingerującym w zasadę samorządności. Dlatego istotne jest, aby takie działania były podejmowane z rozwagą, a mieszkańcy otrzymywali pełne informacje na temat przyczyn, planowanych działań naprawczych oraz perspektyw przywrócenia pełnej funkcjonalności organów gminy.

Z poważaniem

Poseł na Sejm RP
Michał Wawer