Interpelacja w sprawie braku ubezpieczenia zdrowotnego kobiet, którym wygasła umowa o pracę na zastępstwo w czasie ich ciąży lub połogu

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego zwróciła się 26-letnia kobieta w ciąży – obecnie już matka nowo narodzonego dziecka – która wskazała na poważną lukę prawną w systemie ochrony zdrowia w zakresie dostępu do świadczeń zdrowotnych dla kobiet w ciąży po ustaniu stosunku pracy.

Pacjentka w zaawansowanej ciąży (37. tydzień), cierpiąca na epilepsję oraz cukrzycę typu 1, z orzeczeniem o niepełnosprawności, przebywała na zwolnieniu lekarskim. Jej stosunek pracy wygasł w trakcie ciąży z uwagi na to, że była to umowa o pracę zawarta na zastępstwo. Od tego momentu – mimo choroby i ciąży – pacjentka miała zostać wyrejestrowana z systemu ubezpieczenia zdrowotnego.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami kobiecie w ciąży i połogu przysługuje bezpłatny dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej, jednak w praktyce Elektroniczna Weryfikacja Uprawnień Świadczeniobiorców oznaczyła pacjentkę jako osobę nieubezpieczoną, co doprowadziło do szeregu realnych utrudnień w dostępie do usług medycznych, takich jak:

• utrudniony dostęp do wizyt lekarskich i realizacji badań ciążowych,
• problemy z wystawianiem oraz realizacją recept (m.in. na insulinę czy leki przeciwpadaczkowe),
• odmowa realizacji zlecenia na system monitorowania glukozy m.in. poprzez portal internetowy FreeStyle Libre,
• konieczność każdorazowego udowadniania ciąży i przedstawiania dodatkowych dokumentów.

Pomimo osobistej interwencji ojca pacjentki w oddziale NFZ w Gdańsku sytuacja nie została rozwiązana – system nadal nie umożliwiał swobodnego dostępu do świadczeń.

Po narodzinach dziecka pacjentka w dalszym ciągu mierzy się z trudnościami wynikającymi z tego, że w okresie pomiędzy wygaśnięciem stosunku pracy a porodem formalnie nie figurowała jako osoba ubezpieczona. Problem ten dotyczy nie tylko jej sytuacji zdrowotnej, ale również potencjalnych konsekwencji związanych z dostępem do świadczeń dla nowo narodzonego dziecka.

Mając na uwadze powyższe, proszę o odpowiedź na poniższe pytania:

1. Jaki jest status prawny pacjentek w ciąży, które utraciły status osoby ubezpieczonej wskutek wygaśnięcia umowy o pracę na zastępstwo (lub innej umowy terminowej) mimo przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest zakres ich ochrony i jak długo trwa?
2. Czy wobec opisanej sytuacji obowiązujące przepisy zapewniają kobietom realną ochronę prawną i zdrowotną?
3. Jakie warunki muszą zostać spełnione, aby uzyskać świadczenia z systemu ubezpieczenia zdrowotnego w okresie pomiędzy zakończeniem umowy o pracę a porodem?
4. Czy system ubezpieczenia zdrowotnego nie powinien obejmować kobiet przez cały okres ciąży i później w czasie połogu w taki sposób, by ich status w systemie nie zmieniał się nawet w razie rozwiązania stosunku pracy?
5. Ilu pacjentek rocznie dotyczy ten problem?

Z wyrazami szacunku

Kacper Płażyński