Interpelacja w sprawie potrzeby uregulowania działalności kancelarii prawnych reprezentujących osoby z niepełnosprawnościami w postępowaniach przed wojewódzkimi zespołami do spraw orzekania o niepełnosprawności

Szanowna Pani Ministro,

coraz częściej docierają do mnie sygnały dotyczące działalności kancelarii prawnych, które odpłatnie reprezentują osoby z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności w postępowaniach przed wojewódzkimi zespołami do spraw orzekania o niepełnosprawności.

Kancelarie te stosują bardzo wysokie opłaty – nierzadko w wysokości cztero- do sześciokrotności kwoty uzyskanego świadczenia.

Zjawisko to przybiera na sile – kancelarie tego rodzaju wyrastają „jak grzyby po deszczu”.

Najwięcej zgłoszeń dotyczy działalności podmiotów działających na terenie Lęborka, Wrocławia oraz województwa wielkopolskiego. Niestety, w wielu przypadkach osoby z niepełnosprawnościami – w szczególności seniorzy lub osoby z ograniczeniami poznawczymi – podpisują umowy bez pełnego rozeznania co do ich treści oraz konsekwencji. Nierzadko nie są świadome, że prowizje sięgają znacznej części należnych im świadczeń, a warunki współpracy nie zostały im przedstawione w sposób przejrzysty i zrozumiały.

Dodatkowe zaniepokojenie budzi fakt, że kancelarie bardzo często kontaktują się z tymi osobami jeszcze przed wydaniem orzeczenia lub natychmiast po jego uzyskaniu. Rodzi to pytania o źródło pozyskiwania danych osobowych – czy informacje o osobach z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności są przekazywane legalnie i zgodnie z zasadami ochrony danych wrażliwych.

W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo monitoruje zjawisko komercyjnego reprezentowania osób z niepełnosprawnościami w postępowaniach orzeczniczych przez kancelarie pobierające wysokie prowizje?

2. Czy rozważane są działania legislacyjne mające na celu ograniczenie tego typu praktyk, np. poprzez wprowadzenie limitu prowizji lub obowiązku przedstawiania warunków umowy w sposób zrozumiały i przystępny?

3. Czy ministerstwo podejmie działania wyjaśniające w zakresie możliwego nieuprawnionego pozyskiwania danych osób z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności?

4. Czy planowane jest stworzenie instytucjonalnych form wsparcia – np. bezpłatnej pomocy prawnej – dedykowanej osobom z niepełnosprawnościami w postępowaniach przed zespołami orzekającymi?

Z uwagi na wrażliwość grupy społecznej, której sprawa dotyczy, apeluję o pilne podjęcie działań zapewniających jej lepszą ochronę prawną i informacyjną.